Matija Gereb

Z Felczak story
Wersja z dnia 08:01, 27 mar 2020 autorstwa Admin (dyskusja | edycje) (Usunięto przekierowanie do Geréb Mátyás)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamek Erdődy w Jastrebarsku, Chorwacja.

Matija Gereb de Wingarth[1] (węg. Mátyás Geréb) († 1489), chorwacki szlachcic ban w latach 1483-1489, jako ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji. W ówczesnych chorwackich dokumentach tytuł ten brzmiał: ban rusagov Dalmacije i Hrvat' i slovinskoga.[2]

Jako ban zastąpił Blaža Podmanickiego.

Matija Gereb była młodszym bratem króla.[3] Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej Kačić z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie Kacsics.[4]

Jest znany z tego, że odzyskał Jajce chorwackiemu królestwu wraz z Maciejem Korwinem w 1463 roku, uwalniając go z rąk osmańskich zdobywców. W podziękowaniu za tę walkę, w 1481 r. król podarował jemu i jego bratu Piotrowi miasto Valpovo[5], razem z Podravską Moslaviną, która do niego należała. Donacje króla zostały przekazane Šarengradowi, gdzie znajdował się założony i dobrze utrzymany klasztor.[6].

Matija Gereb była młodszym bratem króla.[7] Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej Kačić z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie Kacsics.[8]

Później zasłynął w wojnach tureckich w roku 1483, gdy pokonał Turków jako chorwacki ban w bitwie pod Brodem Zrinskim (dzisiejszy Novi Grad w Bośni i Hercegowinie) na przeprawie przez rzekę Unę 29 i 30 października 1483 roku.[9]

[...]

W latach 1489-1489 zbudował zamek w Jastrebarsku[10] lub zamek z bramą miejską[11], dziś znamy jako zamek Erdődy, od nazwiska jego późniejszych właścicieli. Umocnił liczne miasta na wschodzie Chorwacji, które zostały mu przekazane przez króla, gdyż jako doświadczony żołnierz znał znaczenie ufortyfikowanych miast.

W Božjakovinie, która w latach 1471–1489 była własnością chorwackich banów, w tym Mátyása[12], zbudował kilka budynków gospodarczych wewnątrz fortecy Božjakovina (castrum Bosyaco). Oprócz inwestycji ekonomicznych pracował także nad infrastrukturą obronną w Božjakovinie, otaczając miasto palisadą forteczną z czterema bastionami, a dla lepszej obrony dodał dwie bramy wjazdowe, nad którymi zbudował wieże obronne[13].

Mátyás zmarł w 1489 r. Banem po nim został Ladislav od Egervára.

Przypisy

  1. Ilok
  2. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  3. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  4. Hrvatski biografski leksikon
  5. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  6. Ilok
  7. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  8. Hrvatski biografski leksikon
  9. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  10. Jastrebarsko - Kulturna baština - Dvorci Dvorac Erdödy, Jastrebarsko
  11. Jastrebarsko - Hrvatska na dlanu
  12. Hrvatski dvorci Božjakovina - povijest
  13. Brckovljani Povijest Božjakovine i okolice, prema Josipu Adamčeku

Geréb Mátyás
Matija Gereb

Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Okres od 1482
do 1489
Dane biograficzne
Ród Geréb de Vingárt
Pochodzenie chorwacko-węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1489
Ojciec Geréb de Vingárt János
Matka Szilágyi Zsófia[1]
Sukcesy Udział w zwycięskiej
bitwie nad Uną (1483)
  1. Marek, Miroslav: Kacsics, Zagyvafõi, Libercsei, Farkas de Harinna, Geréb de Vingárt families, Genealogy.eu, 8 October 2004 [dostęp: 2015-10-03]