Maróti János

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Plik:Maróti János macsói bán pecsétje.jpg
A macsói bán pecsétje. Azért került sárkányfog a családi címerbe, mert Szent István idején élt ősük, Gutkeled nemzetségbéli Vid legyőzte az Ecsedi-láp sárkányát.
Plik:A Sárkány Lovagrend első fellelhető ábrázolása 1483-ból.jpeg
A Sárkány Lovagrend első fellelhető ábrázolása 1483-ból

Maróti János, także Maróthi János lub Maróthy János (pol. Jan Maróti) (*ok.1366, † 1434), węgierski szlachcic, Ban Maczwy, syn Jana z klanu Gutkeled. Wraz ze swoim bratem (?) Denisem brał udział w bitwie pod Nikopolisem po stronie króla Zygmunta. Jego brat Denis, zmarł tam w 1396 roku, a János, który miał szczęście uciec z bitwy, pozostał lojalnym rycerzem wobec króla Zygmunta, szczególnie przeciwko partii Horváth Jánosa.

Maróti János vagy (Maróthi János) vagy (Maróthy János) (1366 körül – 1434) macsói bán. A Gutkeled nemzetségbeli János fia. Testvérével, Dénessel együtt Zsigmond király oldalán részt vett a Nikápolyi ütközetben. Testvére, Maróthi Dénes itt esett el 1396-ban, Maróthi János a nikápolyi csatából szerencsésen megmenekült, Zsigmond királynak hűséges embere maradt, kiváltképpen a Horváth János pártja ellenében. 

Życiorys

János, członek rodu Garai/Gutkeled' rycerz dworski od 1393 roku, został ranny i schwytany w masakrze w Garai 25 lipca 1386 r. Zwolniony, dołączył do Mikoła I Garai i króla Zygmunta. Brał udział w kampaniach na Wołoszczyźnie (1395) i pod Nikopolis (1396), w których był odpowiedzialny za rozpoznanie siły armii tureckiej (i został ranny w bitwie). W latach 1397–1398 był przywódca Seklerów, od 1398 do 1408 był banem Maczwy. W 1399 Władysław Picsere z Békatoroki, skazał Jánosa na śmierć na Zgromadzeniu Ogólnym komitatu Tolna podrobionym dokumentem z podpisem Beli IV. W 1403 roku walczył przeciwko powstaniu po stronie Zsigmonda i zajął zamek Tomasza Ludányiego. Także w tym roku zdobył zamek w Gyula i rozpoczął budowę nowego zamku przy pomocy włoskich mistrzów. W czasie wakatu od 6 listopada 1403 r. - 14 listopada 1408 r. do 22 listopada 1406 r. był świeckim gubernatorem archidiecezji kalockiej. Jako krewny Garaiów był także członkiem Ligi Siklós po spisku przeciwko królowi Zygmuntowi w 1401 r. i wyzwoleniu króla z Siklós i Zakonu Smoczych Rycerzy. W 1414 r. Był gubernatorem friaul, wyjechał do Konstancji w 1415 r., stracił tego roku Pawła Csupora i Jana Garaia, lecz został pojmany przez Hervoja, bośniackiego Majordomusa i księcia Spalacji w Sojuszu Tureckim z Hervoyem. W 1427 przywrócił Wołoszczyznę Danowi i tron na Wołoszczyźnie. W latach 1427–1428 ponownie był banem Maczwy. Był znany jako doskonały, ale okrutny wódz. Zygmunt hojnie wynagrodził jego usługi, oprócz majątków Gyula w komitacie Békés) i Velike w komitacie Kőrös), otrzymał duże majątki od buntowników i uzyskał je z przyrzeczeń. Stopniowo budował swój majątek i złożył klasztor franciszkanów u ojca i Gyuli.

1393-ban udvari lovag. A Garai rokonsághoz tartozó Maróti János a Garai-vérengzésben 1386. július 25-én megsebesült és fogságba esett. Kiszabadulva ifjabb Garai Miklóshoz és Zsigmondhoz csatlakozott. Részt vett a havasalföldi (1395) és a nikápolyi hadjáratokban (1396, itt Maróti János feladata volt a török sereg erejének felderítése, s a csatában megsebesült). 1397-1398-ban székely ispán, 1398-tól 1408-ig macsói bán. 1399-ben Békatoroki Picsere Lászlót, egy IV. Béla nevére hamisított oklevél miatt Maróti János macsói bán halálra ítélte a Tolna megyei közgyűlésen. Zsigmond oldalán küzdött az 1403-i felkelés ellen, elfoglalta Ludányi Tamás várait. A gyulai uradalmat 1403-ban Maróti János, macsói bán kapja meg, a vár kiépítését olasz mesterekkel ő kezdi el. Az 1403. november 6. - 1408. november 14. közötti üresedés idején 1406. november 22-ig  a kalocsai érsekség világi kormányzója. Garai rokonaként tagja volt az 1401-es Zsigmond elleni összeesküvés és a király siklósi fogságból való szabadulása után létrejött siklósi ligának és a Sárkány Lovagrendnek is. 1414-ben friauli kormányzó, 1415-ben Konstanzban járt, abban az évben Csupor Pállal és Garai Jánossal csatát vesztett és a törökkel szövetkezett Hervoja bosnyák majordomus és spalatói herceg foglya volt, de nagy összegért kiváltotta magát. 1427-ben Havasalföldön Dan román vajdát helyezte vissza trónjára. 1427-1428-ban ismét macsói bán. Kitűnő, de kegyetlen hadvezérnek ismerték. Zsigmond bőkezűen jutalmazta szolgálatait, a gyulai (Békés vármegye) és velikei (Kőrös vármegye) uradalmakon kívül a lázadók vagyonából nagy birtokokat kapott és zálogok révén is szerzett ilyeneket. Uradalmát fokozatosan építette ki, Atyán és Gyulán ferences kolostort alapított. 

Po jego śmierci został pochowany w kościele w Nitrze.

Halála után a nyitrai templomban temették el. 

Miał dwóch synów, Jana i Władysława oraz córkę, Annę. Anna wyszła za mąż za Jana Kórógyi w 1437 roku, ale przed zjazdem doszło do konfliktów i rozlewu krwi między obiema stronami. Za zgodą papieża Eugeniusza IV biskup Peczu rozdzielił narzeczonych.

Két fia – János és László – és egy Anna nevű leánya született. Anna 1437-ben Koronghi János jegyese lett, de az egybekelés előtt a két fél rokonsága közt támadt viszály és vérontás folytán IV. Jenő pápa engedélyével a pécsi püspök a jegyeseket elválasztotta. 

Syn Władysław również był banem Maczwy.

László fia szintén macsói bán lett. 

Források

Szablon:Részben nincs forrás

Maróti János
Иван Моровићки

Ban Maczwy
Przywódca Seklerów
Ban Maczwy
Okres od (1) 1398, (2) 1427
do (1) 1410, (2) 1428
Poprzednik 1. Perényi Péter
2. Garai Dezső
Następca 1. Újlaki László ??
2. Lévai Cseh Péter
Przywódca Seklerów
Okres (1) 1398, (2) 1427
Poprzednik Perényi Péter
Następca Perényi Péter
Dane biograficzne
Ród Maróti
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1366
Śmierć 1434
Ojciec Maróti István
Matka nieznana
Żona nieznana
Dzieci László