Krsto I. Frankopan
| Poprzednik: | Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji (1527) |
Następca: |
| Batthyány Ferenc | Batthyány Ferenc |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Krsto I. Frankapan Brinjski lub Ozaljski (1482-27 września 1527), chorwacki książę ze szlachetnej rodziny Frankapana, syn księcia Bernardina Ozaljsky'ego i księżniczki Louise z Aragonii - wnuczki króla hiszpaszpańskiego Alfonsa V. Naczelny wódz, ban Królestwa Chorwacji, obrońca Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii, Najwyższy Kapitan Węgier między rzeką Drava a Dunajem i Przeor Vrany , jego pełny tytuł w języku łacińskim brzmi: „Christophorus de Frangepanibus, Segniae, Vegliae, Modrusiae Comes, Joannis Regis Hungariae Capitaneus Generalis, Dalmatiae, Croatiae and Sclavoniae Banus, Eorumque Regnorum i Comitatuum Simegiensis i de Posega Generalis Tutor, et Comector”.Utrzymując się w konflikcie z Habsburgami i Zapoliem, uważano, że chce dla siebie tronu królewskiego, ale historiografia odrzuciła takie twierdzenie[1].
Życiorys
Krzysztof i jego ojciec byli lojalni wobec króla Macieja Korwina, a po jego śmierci węgierskiemu królowi Władysławowi II Jagiellończykowi. Od 1505 r. był w służbie wojskowej cesarza Maksymiliana I Habsburga, gdzie wyróżniał się jako dowódca wojskowy w wojnie z Wenecją, za którą w 1510 r. otrzymał w nagrodę Novigrad i część mienia miasta Postojna, a jednocześnie został mianowany doradcą cesarskim i dowódcą Postojny i Krasa[2].
W 1512 roku walczył ze swoim ojcem przeciwko Wenecjanom, próbując wyzwolić swoją dawną posiadłość rodzinną, wyspę Krk. W latach 1513 i 1514 przejął od Wenecjan z Monfalcone, Cividale del Friuli, Udine i prawie całą Friuli, ale wkrótce ją stracił.[2]
W latach 1514-1519 był w niewoli weneckiej i po ucieczce z więzienia ponownie był w służbie wojskowej Habsburgów. W 1520 r. cesarz Karol V potwierdził swoje posiadłości i mianował go dowódcą wojskowym Istrii.
Od 1523 r. przebywał ponownie w Chorwacji, gdzie wraz z ojcem próbował kontrolować Senj i inne dobra rodzinne, które zostały skonfiskowane jego rodzinie w 1469 r. przez króla Macieja Korwina. W tym samym roku udał do papieża Hadriana VI do Rzymu, aby poprosić go o pomoc Chorwacji w wojnie przeciwko Turkom.[3] W czerwcu 1525 r. udało mu się dostarczyć żywność i pomoc okupowanemu przez Turków Jajce i był generalnie zaangażowany w obronę Chorwacji przed Turkami, dlatego król Ludwik II nadał mu tytuł obrońcy Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii.
Gdy król odmówił zwrotu Senja i mianownia go chorwackim banem, zgodnie z żądaniem chorwackiego parlamentu w 1525 r., Krzysztof poddał się Habsburgom jako nowym władcom Chorwacji na sesji zgromadzenia w Križevci 25 stycznia 1526 r. [4]
Rekrutował wojsko podczas najazdu tureckiego w 1526 r., z którym zamierzał dołączyć do pięciotysięcznej armii chorwackiej. Po klęsce armii węgierskiej na polu pod Mohaczem i śmierci Ludwika II. w 1526 r. chorwacka szlachta na zgromadzeniu w Koprivnicy 23 września nadała mu tytuł „naszego gubernatora i najwyższego obrońcy” (łac. Nostro Governatore et defensor generale). Po przegranej bitwie podążył za Turkami z setkami żołnierzy, kilkakrotnie pokonał ich i poszedł pomóc Székesfehérvár.
Podczas oblężenia Varaždin został śmiertelnie raniony kulą armatnią.
Rodzina
Krsto był dwukrotnie żonaty. Pierwsza żoną była Lang Apollonia, siostra arcybiskupa Matthiasa Langa. Drugą żoną była Anna Drágffy, wdowa po László Kanizsay.
Przypisy
Link zewnętrzny
Ősei
| 16. Frangepán János vegliai gróf | ||||||||||||||||
| 8. Frangepán Miklós | ||||||||||||||||
| 17. Görzi Anna vegliai grófné | ||||||||||||||||
| 4. Frangepán István | ||||||||||||||||
| 18. Garai Miklós (nádor, ?–1386) | ||||||||||||||||
| 9. Garai Dorottya | ||||||||||||||||
| 19. N. N. | ||||||||||||||||
| 2. Frangepán Bernát | ||||||||||||||||
| 20. I. Albert modenai úr | ||||||||||||||||
| 10. III. Miklós modenai úr | ||||||||||||||||
| 21. Isotta Albaresani | ||||||||||||||||
| 5. Estei Isotta vegliai grófné | ||||||||||||||||
| 22. N. N. | ||||||||||||||||
| 11. Filippa della Tavola | ||||||||||||||||
| 23. N. N. | ||||||||||||||||
| 1. Frangepán Kristóf | ||||||||||||||||
| 24. Marzanói Jakab sessai herceg | ||||||||||||||||
| 12. Marzanói János Antal sessai herceg | ||||||||||||||||
| 25. Sanseverino Katalin sessai hercegné | ||||||||||||||||
| 6. Marzanói János Ferenc Mariano rossanói herceg | ||||||||||||||||
| 26. Carlo Ruffo | ||||||||||||||||
| 13. Ruffo Covella sessai hercegné | ||||||||||||||||
| 27. Ceccarella Sanseverino | ||||||||||||||||
| 3. Marzanói-Aragóniai Lujza vegliai grófné | ||||||||||||||||
| 28. I. Ferdinánd aragóniai király | ||||||||||||||||
| 14. V. Alfonz aragóniai király | ||||||||||||||||
| 29. Alburquerquei Eleonóra aragóniai királyné | ||||||||||||||||
| 7. Aragóniai Eleonóra Diána rossanói hercegné | ||||||||||||||||
| 30. Enrico Carlino | ||||||||||||||||
| 15. Giraldina Carlino | ||||||||||||||||
| 31. Isabella Carlino | ||||||||||||||||
Notable members
- Dujam II of Krk (ruled c. 1288–1317)
- Bartolomeo VIII Frankopan of Krk and Senji (ruled 1327–1361), in 1336 helped free the future Czech King Charles IV from capturing by pirates[1]
- Ivan V (Anž) of Krk (died 1393), Ban of Croatia
- Nikola IV Frankopan (c.1360–1432), first "Frankopan" and son of Ivan V of Krk also Ban of Croatia
- Ivan VI Frankopan () (died 1436), son of Nikola IV Frankopan and Ban of Croatia
- Stjepan III Frankopan (Hungarian: István) (c. 1416–1481 or 1484), son of Nikola IV Frankopan. Co-ruled with Ban Ivan VI Frankopan.
- Ivan VII Frankopan, ruled the Principality of Krk between 1451 and 1480.
- Bernardin Frankopan (1453–1529) Son of Stjepan Frankopan. Influential nobleman, diplomat, and warrior.
- Nikola V Frankopan (died 1456–1458), son of Nikola IV Frankopan and Ban of Croatia and Slavonia
- Beatrice Frankopan (1480–c. 1510), heiress of Hunyad Castle and wife of John Corvinus
- Krsto Frankopan (1482–1527), son of Bernardin Frankopan and Ban of Croatia
- Juraj III Frankopan (?–1553), signatory of Cetingrad Charter (1527)
- Franjo Frankopan (1536 – 1572), Ban of Croatia
- Vuk II Krsto Frankopan (c. 1578–c. 1652), general of Karlovac generalate
- Franjo Frankopan Cetinski, archbishop, bishop, and diplomat
- Nikola IX Frankopan of Tržac (died 1647), Ban of Croatia
- Katarina Zrinska (c.1625–1673), daughter of Vuk Krsto Frankopan. Married Petar Zrinski, Ban of Croatia.
- Fran Krsto Frankopan (beheaded in 1671), promulgated the Zrinski-Frankopan conspiracy, known as Wesselényi conspiracy in Hungary.
Jegyzetek
Uwaga: Domyślnym kluczem sortowania będzie „Frankapan, Kristóf” i zastąpi on wcześniej wykorzystywany klucz „Frankapan, Krsto Brinjski”. Kristo~f Kategória:Az 1470-es években született személyek Kategória:1527-ben elhunyt személyek Kategória:16. századi katonák Kategória:Horvát bánok Szablon:Nemzetközi katalógusok