Ernuszt II. János
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Ernuszt II. János (chor. Ivan II. Ernušt Čakovečki, łac. Johannes Ernusth) (* ok.1465, † po 20 listopada 1528 r.), węgierski baron żydowskiego pochodzenia. banem Dalmacji, Chorwacji i Slawonii (1508-1510). John Ernuszt de Csáktornya, Jr. (; c. 1465 – after 20 November 1528), also known as John Hampó, was a Hungarian baron, who served as Ban of Croatia, Dalmatia and Slavonia between 1508 and 1510. RodzinaJános urodził się około 1465 r. w węgierskiej rodzinie szlacheckiej żydowskiego pochodzenia jako młodszy syn Jana I i pewnej Katarzyny o nieznanym nazwisku [1]. Jego starszym bratem był Zygmunt, który urodził się około 1445 roku, a król Maciej Korwin mianował go biskupem Peczu w 1473 roku. [1] He was born around 1465 into a Hungarian noble family of Jewish origin as the younger son of John I Ernuszt and a certain Catherine from an unidentified family.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} His elder brother was Sigismund, who was born around 1445 and Matthias Corvinus made him Bishop of Pécs in 1473.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} János był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Anna Pálóci, jedyna córka Emeryka II Pálóci i Doroty Rozgonyi. Anna zmarła w 1494 roku, gdy János miał około trzydziestu lat. [2] Następnie (około 1500 r.) wziął ślub z księżniczką Małgorzatą Żagańską (Żagań), córką Jana II Szalonego i wdową po Mikołaju Bánffy de Alsólendva. Miał z nią dwóch synów: Franciszka, który zginął w bitwie pod Mohaczem w 1526 r., i Jana III. János adoptował także dzieci swojej żony z pierwszego małżeństwa; Jana - późniejszego palatyna, autorkę Katarzynę i Małgorzatę. Zarządzał gałęzią Verőce majątków rodziny Bánffy w imieniu swojego małoletniego pasierba. Jan II został wdowcem po raz drugi między około 1507 a 1513. [4] Pod koniec życia ożenił się z Barbarą Ország, córką zmarłego Władysława Országa i Magdaleny Maróti. Jej pierwszym mężem był György Dagfi [5] Mieli dwóch synów: Farkasa i Caspara, który był ostatnim męskim członkiem rodziny Ernusztów [6]. John II married three times during his lifetime. His first wife was Anna Pálóci, the only daughter of Emeric Pálóci and Dorothy Rozgonyi. Anna died in 1494, when John II was around thirty years old.[1] Following that (around 1500) he married Princess Margaret of Sagan (Żagań), daughter of Jan II the Mad and widow of Nicholas Bánffy de Alsólendva. Their marriage produced two sons, Francis, who was killed in the Battle of Mohács in 1526, and John III.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} John Ernuszt also adopted his wife's children from her first marriage; John Bánffy, Palatine of Hungary, author Katalin Bánffy and Margaret Bánffy. He governed the Verőce branch of the Bánffy family's estates on behalf of his minor stepson. John II became a widower for the second time between around 1507 and 1513.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Towards the end of his life, he married Barbara Ország, daughter of the late Ladislaus Ország and Magdalene Maróti. Her first husband was George Drágfi.[2] They had two sons: Farkas and Caspar, who was the last male member of the Ernuszt family.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} KarieraJános po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach w 1470 roku, jako nieletni. [7] Podczas gdy jego starszy brat został biskupem i zajmował różne stanowiska na dworze królewskim, János zarządzał majątkami rodzinnymi w Čakovcu i Međimurje (obecnie w Chorwacji). Zamówił fortyfikacje i modernizację zamku w wieży Csák, w tym okresie zbudowano kilka kościołów [3]. W 1486 roku został wymieniony jako stolnik królewski zachowując godność jednocześnie z Jerzym Turócim [8]. He first appeared in contemporary records in 1470, still a minor.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} While his elder brother became bishop and held various positions in the royal court, John II managed the family estates in Csáktornya (Čakovec) and Međimurje (today in Croatia). He ordered the fortification and modernization of the castle in Csáktornya and several churches were built in this period.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In 1486, he was mentioned as Master of the cupbearers, holding the dignity concurrelly with George Turóci.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
Zygmunt i János podejmowali kilka prób odzyskania majątków, które Maciej Korwin skonfiskował ojcu na początku lat 70. XV wieku. Przekonali nieślubnego syna nieżyjącego króla, Jana Korwina, aby podarował im dawne kopalnie miedzi ich ojca w Beszterce (obecnie Bańska Bystrzyca, Słowacja) w 1494 r. [9] Wkrótce wydzierżawili kopalnie Janowi i Jerzemu Thurzóm na 10 lat. Odzyskali również Sklabiná na Słowacji od Anton Poki, który był zwolennikiem Jana Korwina. Bracia Ernuszt, którzy posiadali ponad 3500 domów chłopskich, należeli do najbogatszych właścicieli ziemskich na Węgrzech w 1494 r. [9] Sigismund and John made several attempts to regain the estates that Matthias Corvinus had confiscated from their father in the early 1470s. They persuaded the late King's illegitimate son, John Corvinus to give them their father's former copper mines at Besztercebánya (now Banská Bystrica in Slovakia) in 1494.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Before long, they leased the mines to John and George Thurzó for 10 years. They also regained Szklabonya (Sklabiná in Slovakia) from Anton Poki, a retainer of John Corvinus. The Ernuszt brothers who held more than 3,500 peasant households were among the wealthiest landowners in Hungary in 1494.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Plik:Čakovec Stari Grad.jpg Zamek Csáktornya (obecnie Čakovec, Słowenia) 1János został mianowany koniuszym królewskim przez króla Władysława II w 1493 r., po śmierci Władysława Országa, ojca przyszłej trzeciej żony Jánosa [10]. Utrzymywał tę godność do 1505 r., gdy zastąpił go Jerzy V Batory [7]. W 1495 r. Otrzymał od króla majątek Munkacz (Mukaczewo, Ukraina) [7]. Według współczesnych źródeł John Ernuszt Jr. był znacznie mniej błyskotliwy niż jego ojciec i brat - Hans Dernschwam, komercyjny powiernik Fuggerów na Węgrzech, scharakteryzował go jako „prostego pobożnego człowieka” (niem. Ein freÿer einfältiger Mann) [11]. W 1503 r. Został ekskomunikowany przez Stolicę Apostolską z powodu fizycznego znęcania się przez lokalnego nauczyciela w Verőce (Virovitica, Chorwacja), jednak przejęła go diecezja Pecz [11]. John Ernuszt was appointed Master of the horse by King Vladislaus II in 1493, following the death of Ladislaus Ország, father of John's future third wife.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He held that dignity until 1505, when he was replaced by George Báthory.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In 1495, he received the estate of Munkács (Mukacheve, Ukraine) from the King.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} According to contemporary sources, John Ernuszt, Jr. was much less brilliant mind than his father and brother – Hans Dernschwam, commercial trustee of the Fuggers in Hungary characterized him as a "simple-minded pious man" ().{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In 1503, he was excommunicated by the Holy See due to physical abuse of the local schoolmaster in Verőce (Virovitica, Croatia), however the Diocese of Pécs acquitted him.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Jego brat, biskup Zygmunt, został zamordowany latem 1505 r. Jego trzej zabójcy (Jan Gyulai, Ludwik Szerecsen i Albert Cupi) dusili go, aby przejąć jego majątek [12]. Prawnym spadkobiercą Zygmunta był jego młodszy brat, János zgodnie z ostatnią wolą uniknięcia pełnej konfiskaty przez królewskio skarb [13]. János wytoczył oskarżenie zabójcom wiosną 1506 r., oskarżając ich także za sprzeniewierzenie majątku Ernuszta. Jednak nigdy nie zostali skazani. Podczas śledztwa, które nastąpiło po morderstwie, znaleziono 300 000 złotych florenów i skonfiskowano dla królewskiego skarbca [14]. W ramach rekompensaty János został mianowany Banem Dalmacji, Chorwacji i Slawonii w styczniu 1508 r. [15] Wydzierżawił królewskie kopalnie miedzi firmie Thurzó-Fugger na trzy lata w zamian za 20 złotych florenów rocznie [7]. His brother, Bishop Sigismund was murdered in summer 1505. His three retainers (John Gyulai, Louis Szerecsen and Albert Cupi) strangled him to seize his wealth.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Sigismund's legal heir was his younger brother, John according to his last will to avoid full confiscation for the royal treasury.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} John Ernuszt brought charges against the assassins in spring 1506, also accusing them of misappropriation of the Ernuszt property. However they were never sentenced. During the investigation which followed the murder, 300,000 gold florins were found and confiscated for the royal treasury.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} As a compensation, John Ernuszt was appointed Ban of Croatia, Dalmatia and Slavonia in January 1508.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He rented out the royal copper mines to the Thurzó–Fugger company for three years in exchange for 20 gold florins annually.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
W 1514 r. János wszczął drugi proces przeciwko trzem sługom przed arcybiskupem Tomaszem Bakóczem, który również działał w tym czasie jako legat papieski. Prawnicy Jánosa oskarżyli podejrzanych o morderstwo, fałszowanie ostatniej woli Zygmunta i defraudację 1,3 miliona złotych florenów. Sąd kościelny orzekł na korzyść Jánosa Ernuszta, ale tekst wyroku nie jest dokładnie znany. Jednak zarówno powodowie, jak i oskarżeni odwołali się do papieża Leona X. [13] Węgierski dwór królewski ze względów politycznych i skomplikowanych relacji między grupami baronialnymi uniemożliwił kontynuowanie procesu za granicą. Po śmierci János jego jedyny żyjący syn Gaspar rozpoczął nową rozprawę w 1536 r., ale zmarł w 1540 r. a z nim skończył się ród Ernusztów, czyniąc proces zdezaktualizowanym [13]. In 1514, John initiated a second lawsuit against the three retainers before Archbishop Thomas Bakócz, who also acted as a papal legate during that time. John's lawyers accused the suspects of murder, the falsification of Sigismund's last will and embezzlement of 1,3 million gold florins. The ecclesiastical court ruled in the favour of John Ernuszt, however the text of the judgment is not accurately known. Nevertheless, both plaintiff and the defendants appealed to Pope Leo X.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The Hungarian royal court, for political reasons and intricate relationship between the baronial groups, prevented the lawsuit continued abroad. Following John's death, his only living son Caspar has initiated a new trial in 1536, however he died in 1540 and the House of Ernuszt became extinct, making the lawsuit is obsolete.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} W celu wojny z Imperium Osmańskim János wysłał swoje wojska do armii królewskiej Ludwika II. Jego syn Franciszek zginął w bitwie pod Mohaczem 29 sierpnia 1526 r. Inni synowie Jánoas byli jeszcze nieletni [16]. Tron węgierski był pusty, zarówno Jan Zápolya, jak i Habsburgowie twierdzili, że są królami. János został zwolennikiem króla Jana. Po niepowodzeniach wojskowych János złożył przysięgę wierności Ferdynandowi I podczas koronacji tego ostatniego w Székesfehérvár w dniu 5 listopada 1527 r. [16] Ostatni raz wspominano go w aktach 20 listopada 1528 r. [17] For the war against the Ottoman Empire, John sent his troops to the royal army of Louis II. His son, Francis Ernuszt was killed in the Battle of Mohács on 29 August 1526. John's other sons were still minors during that time.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The Hungarian throne was empty, John Zápolya and the Habsburgs both claimed it for themselves. John Ernuszt became a supporter of King John. Following the military setbacks, Ernuszt took an oath of allegiance to Ferdinand I during the latter's coronation in Székesfehérvár on 5 November 1527.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He was last mentioned by records on 20 November 1528.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} PrzypisyŹródła
Jan II. Ernest Čakovecki (łac. Johannes Ernusth, mgr Ernust János) (? -? 1531), węgierscy i chorwaccy wielcy żydowskiego pochodzenia, chorwacki Ban (1508-1509), wraz z Georgem Kaniškim. Ivan II. Ernušt Čakovečki (lat. Johannes Ernusth, mađ. Ernust János) (? — ? 1531.), ugarski i hrvatski velikaš židovskog podrijetla, hrvatski ban (1508.-1509.), zajedno s Jurjem Kaniškim. ŻyciorysBył synem Jana I, zakazem całej Slawonii. Rozszerzył swoje posiadłości rodzinne na zamki Đurđevac, Prodavić (dziś Virje) i Koprivnica, i otrzymał świadectwo własności majątku w Međimurje. Cieszył się, podobnie jak jego ojciec, miłością króla Macieja Korwina (1458–1490) i Władysława II. (1490–1516), które zapewniły niezbędne środki. [1] Bio je sin Ivana I., bana cijele Slavonije. Proširio je obiteljske posjede na kaštele Đurđevac, Prodavić (danas Virje) i Koprivnicu, a dobio je i potvrdu prava na posjede u Međimurju. Uživao je, kao i njegov otac, naklonost kralja Matije Korvina (1458.-1490.) te Vladislava II. (1490.-1516.) kojima je osiguravao potrebna novčana sredstva.[1] W 1493 r. Jan II. został najwyższym mistrzem stajni królewskich (agazonum regis magister), aw 1508 r. królem Władysławem II. mianował go wraz z Jurajem Kaniškim chorwackim banem i kapitanem Senja. Poprzednie zakazy Marko Mišljenović i Andrija Bot z Bajny nie chcieli zrzec się honoru zakazu, więc jego rządy pozostały ograniczone do Slawonii, co czyniło z niej bezsilne państwo w Chorwacji. Godine 1493. Ivan II. je postao vrhovni meštar kraljevskih konjušnika (agazonum regis magister), a 1508. godine kralj Vladislav II. imenovao ga je, zajedno s Jurjem Kaniškim, za hrvatskog bana i senjskog kapetana. Dotadašnji banovi Marko Mišljenović i Andrija Bot od Bajne nisu se htjeli odreći banske časti, tako da je njegova vlast ostala ograničena na Slavoniju, zbog čega je u Hrvatskoj nastupilo bezvlađe. W walkach dynastycznych po bitwie pod Mohaczami w 1526 r. Był po stronie Iwana Zapolje. 5 listopada 1527 r. Złożył przysięgę na króla Ferdynanda I, a następnie zbuntował się i ponownie poparł Zapolię. Później dołączył ponownie do Ferdynandu, za co zrzekł się majątku biskupa zagrzebskiego Simona Erdődy'ego, zwolennika Ivana Zapolje [2]. U dinastičkim borbama, nakon Mohačke bitke 1526. godine, bio je na strani Ivana Zapolje. Dana 5. studenog 1527. godine položio je zakletvu Ferdinandu I. kao kralju, da bi se potom odmetnuo i opet podržao Zapolju. Kasnije se ponovno pridružio Ferdinandu, zbog čega mu je poharao posjede zagrebački biskup Šimun Erdődy, pristaša Ivana Zapolje.[2] PrzypisyVanjske poveznice |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- 1ah
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Infoboksy – błędne dane – Urzędnik infobox – związek
- Ernuszt
- Banowie Dalmacji, Chorwacji i Slawonii
- Koniuszy królewscy
- Nieznana data urodzenia
- Nieznana data śmierci
- Rodziny
- Rodzina Ernuszt
- Stolnicy królewscy
- Urodzeni w XV wieku
- Urzędnicy Królestwa Węgier
- Węgierscy dygnitarze historyczni
- Węgierscy szlachcice
- Węgierscy urzędnicy królewscy
- Zmarli w 1528
- Zmarli w XVI wieku
- Żydzi w Chorwacji
- Skompilowane
