Ampud

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ampud, także Ampod, Apod lub Ompud (łac. Ompudinus) († 1186), węgierski arystokrata, ban Slawonii (1163 lub 1164 a 1171 lub 1174), palatyn (ok.1164 do ok.1176). [1] [2]

Ampud, also Ampod, Apod or Ompud (; died 1186) was a powerful aristocrat in the Kingdom of Hungary in the second half of the 12th century. He was Ban of Slavonia between 1163 or 1164 and 1171 or 1174, and Palatine of Hungary from around 1164 till around 1176.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Kariera

Wymieniony jako „ispán” na mocy karty królewskiej z 1162 r. [1] Ampud był lojalnym stronnikiem młodego Stefana III, którego prawo do korony zostało zakwestionowane przez jego dwóch wujów, Władysława II i Szczepana IV, którzy uciekli do Cesarstwa Bizantyjskiego podczas panowania swojego brata, Geza II i uzyskali poparcie cesarza Manuela I Komnenosa. Po zwycięstwie nad uzurpatorem Szczepanem IV w czerwcu 1163 r. Manuel zawarł pokój ze Szczepanem III, który zgodził się wysłać swojego młodszego brata, Bélę, do Konstantynopola i pozwolić Bizantyjczykom przejąć księstwo Béli, w tym Chorwację, Dalmację i Sirm. Jednak karta z 1164 r. Piotra, arcybiskupa Spalato (obecnie Split, Chorwacja) została datowana na odniesienie do rządów Ban Ampud, co sugeruje, że przynajmniej część księstwa Béli - Środkowa Dalmacja - była pod rządami Szczepana w tym roku, a więc Szczepan wkrótce złamał traktat z Manuelem. [3]

He was mentioned as an "Ispán" (count) by a royal charter from 1162.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ampud was a loyal supporter of the young Stephen III of Hungary, whose right to the crown was challenged by his two uncles, Ladislaus II and Stephen IV, who had fled to the Byzantine Empire during their brother, Géza II's reign and gained support of Emperor Manuel I Komnenos. Following the victory over the usurper Stephen IV in June 1163, Manuel made peace with Stephen III who agreed to send his younger brother, Béla, to Constantinople and to allow the Byzantines to seize Béla's duchy, which included Croatia, Dalmatia and Sirmium. However an 1164 charter of Peter, Archbishop of Spalato (now Split, Croatia) was dated in reference to the rule of Ban Ampud, suggesting that at least a part of Béla's duchySzablon:MdashCentral DalmatiaSzablon:Mdashwas under Stephen's rule in that year, thus Stephen soon broke the treaty with Manuel.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Ampud był utalentowanym dowódcą wojskowym. Uczestniczyli w kampanii Stefana w Dalmacji. Jako Ban całej Slawonii poprowadził karną wyprawę i zdobył Zadar w 1164 r. [1] Gdy Szczepan III napadł na Sirmium i odzyskał całą prowincję wiosną 1166 r., armia węgierska dowodzona przez Ampuda najechała Dalmację i pojmała sebastosa Nicephorusa Chalouphesa, bizantyjskiego gubernatora prowincji. [4] Bezskutecznie zachorowali w Spalato, ale zostali ponownie schwytani w Biograd na Moru i Šibeniku, jako czartery królewskie wydane w imieniu węgierskiego monarchy i Szczepana III. [5] [6]

Ampud was a skilled military leader. He took part in Stephen's campaign in Dalmatia. As Ban of Slavonia, he led a punitive expedition and captured Zadar in 1164.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} When Stephen III stormed into Sirmium and recaptured the whole province in spring 1166, a Hungarian army led by Ampud invaded Dalmatia and captured sebastos Nicephorus Chalouphes, the Byzantine governor of the province.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He unsuccessfully besieged Spalato, but recaptured Biograd na Moru and Šibenik, as royal charters issued on behalf of the Hungarian monarch and Stephen III also confirmed estates in the two towns.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Według nieautentycznej karty królewskiej Ampud był ispánem komitatu Csanád w 1171 r. [7] Zachował swoje pozycje po koronacji Béli III w 1172 r.,co dowodzi, że Ampud wspierał go w walce o tron przeciwko księciu Gézie [1].

According to a non-authentic royal charter, Ampud was Ispán of Csanád County in 1171.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He retained his positions after the coronation of Béla III in 1172, proving Ampud had supported him in a struggle for the throne against Prince Géza.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

W 1176 r. był jednym z dwóch dowódców węgierskich wojsk pomocniczych, obok wojewody Rátót I. Leusták, wysłanego przez Bélę III, aby walczył wzdłuż Bizancjum przeciwko Seldżukom w bitwie pod Myriokephalon. Bitwa była ciężką porażką dla sił bizantyjsko-antiocheńsko-węgierskich. [1] [8] Według Annales Posonienses Ampud zmarł w 1186 r. [9]

In 1176, he was one of the two commanders of the Hungarian auxiliary troops, alongside Voivode Leustach Rátót, sent by Béla III of Hungary to fight along the Byzantines against the Seljuks in the Battle of Myriokephalon. The battle was a heavy defeat for the Byzantine–Antiochian–Hungarian forces.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ampud died in 1186, according to the Annales Posonienses.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Rodzina

Imiennik, syn Ampuda, służył jako ispán z komitatu Szolnok w 1199 r., Ale nie ma więcej informacji o nim. [10] Jego wnuk Dénes zrobił znaczącą karierę polityczną, wprowadzając nowy system ekonomiczny jako skarbnik królewski (1216–1224) i utrzymując pozycję palatyna (1227–1228, 1231–1234) za panowania Andrzeja II. [11], [12]

Ampud's namesake son served as Ispán of Szolnok County in 1199, but there is no more information about him.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} His grandchild Denis made a more significant political career by introducing a new economic system as Master of the treasury (1216–1224) and by holding the position of Palatine of Hungary (1227–1228, 1231–1234) during the reign of Andrew II of Hungary.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Źródła

  • Makk, Ferenc (1989). The Árpáds and the Comneni: Political Relations between Hungary and Byzantium in the 12th century (Translated by György Novák). Akadémiai Kiadó. ISBN 963-05-5268-X.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (2nd edition); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN 963-547-085-1.
  • Stephenson, Paul (2000). Byzantium's Balkan Frontier: A Political Study of the Northern Balkans, 900–1204. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-02756-4.
  • Thoroczkay, Gábor, ed. (2018). Írott források az 1116–1205 közötti magyar történelemről [Written Sources of the Hungarian History between 1116 and 1205] (po węgiersku). Szegedi Középkorász Műhely. ISBN 978-615-80398-3-3.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Ampud

Ban całej Slawonii
Palatyn Królestwa Węgier
Ban całej Slawonii
Okres od 1164
do 1174
Poprzednik Belos
Następca Dénes
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od 1165
do 1174
Poprzednik Héder Tamás
Następca Bikács Farkas
Dane biograficzne
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1186
Dzieci II. Ampud