Klissza bevétele

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Klissza bevétele (pol. Oblężenie Klisa lub Bitwa pod Klisem, chor. Bitka kod Klisa 1537, tur. Klise Kuşatması) było oblężeniem twierdzy Klis w Królestwie Chorwacji w obrębie monarchii Habsburgów. Oblężenie twierdzy, które trwało ponad dwie dekady, oraz ostatnia bitwa pod Klis w 1537 r., toczyły się w ramach wojen osmańsko-habsburskich między broniącymi siłami chorwackimi - Habsburgami pod dowództwem chorwackiego feudalnego władcy Petara Kružicia oraz atakującą armię osmańską pod dowództwem generała osmańskiego Murat-beg Tardićia. Po decydującym zwycięstwie Osmanów w bitwie na polu Krbavskim w 1493 r., a zwłaszcza po bitwie pod Mohaczem w 1526 r., Chorwaci nadal bronili się przed atakami osmańskimi. Podbój osmański w pierwszych latach XVI wieku spowodował powstanie Uskoków, pod dowództwem chorwackiego kapitana Petara Kružicia, zwanego także księciem Klis. W ramach systemu obronnego Habsburgów Uskokowie wykorzystawi bazę w Klis jako ważną pozycję obronną. Walczyli prawie samotnie z Turkami i przez ponad dwie dekady bronili twierdzy przed atakami osmańskimi. Po ostatniej bitwie, która zakończyła się zwycięstwem osmańskim i śmiercią Petara Kružicia, obrońcy Klis, którym brakowało zapasów wody, ostatecznie poddali się Turkom w zamian za wolność 12 marca 1537 r. Obywatele uciekli z miasta, podczas gdy Uskoki wycofały się do miasta Senj, gdzie kontynuowali walkę z armią osmańską. Klis stał się centrum administracyjnym [Kliški sandžak sandżaku Klis] w Bosnia Eyalet i takim pozostał przez stulecia. Tło Po upadku Królestwa Bośni w ręce osmańskie w 1463 r. Południowa i środkowa część Królestwa Chorwacji pozostała niezabezpieczona, której obrony pozostawiono szlachcie chorwackiej, która zatrzymywała mniejsze wojska na umocnionych obszarach granicznych na własny koszt . [2] Decydujące zwycięstwo Osmanów w bitwie na polu Krbava w 1493 r. Wstrząsnęło całą Chorwacją. Nie zniechęciło to jednak Chorwatów do podejmowania bardziej zdecydowanych i wytrwałych prób obrony przed atakami znacznie większego wroga. Nowa fala podboju osmańskiego rozpoczęła się w 1521 r., Po czym znaczna część Chorwacji została podbita lub splądrowana. 29 sierpnia 1526 r. W bitwie pod Mohaczem chrześcijańskie siły lodowe króla Ludwika II zostały pokonane przez siły osmańskie pod lodem przez sułtana Sulejmana Wspaniałego. Ludwik zginął w bitwie, która poległa pod koniec niepodległego Królestwa Węgier, ponieważ zmarł bez spadkobiercy. Zarówno Królestwa Węgier, jak i Chorwacja stały się spornymi terytoriami z roszczeniami zarówno imperiów Habsburgów, jak i Imperium Osmańskiego. Ferdynand I, arcyksiążę Austrii, członek rodu Habsburgów, brat Świętego Cesarza Rzymskiego Karola V i samego przyszłego Świętego Cesarza Rzymskiego, poślubił siostrę Ludwika II i został wybrany królem przez szlachciców obu Węgier i Chorwacja.{{refn|group="Note"|The Croatian nobles had convened the 1527 election in Cetin to confirm Ferdinand as their king. Ze względu na swoje położenie Twierdza Klis była ważną pozycją obronną podczas podboju Osmanów na Bałkanach. Twierdza stoi wzdłuż trasy, przez którą Turcy mogą przedostać się przez barierę górską oddzielającą przybrzeżne niziny od okolic Splitu od osmańskiej Bośni. Chorwacki feudał Lord Petar Kružić skomponował garnizon złożony z chorwackich uchodźców, którzy korzystali z bazy w Klis zarówno w celu powstrzymania Turków, jak i udziału w marudach i piractwie przeciwko żegludze przybrzeżnej. Chociaż nominalnie akceptując suwerenność cesarza Habsburgów Ferdynanda, który uzyskał koronę chorwacką w 1527 r., Kružić i jego wolniutki Uskoks byli dla siebie prawem. Oblężenie Nieudane próby Od 1513 r. Petar Kružić był jednym z dowódców twierdzy Klis [7]. Turcy kilkakrotnie próbowali podbić Twierdzę Klis. [1] Pierwsza poważna próba została podjęta przez Skender-beg Ornosovic w 1515 r. [1] Turcy zdobyli Klis, wioskę tuż pod fortecą o tej samej nazwie, ale garnizon w twierdzy powyżej utrzymał. [8] Kružić został awansowany na kapitana Twierdzy Klis przez Petara Berislavicia w 1520 r. [7] Druga poważna próba została podjęta w 1520 r. [1], a rok później Makut Pasza podjęła kolejną próbę z dodatkowym 2000 piechotą, 50 jeźdźcami i sprzętem oblężniczym [9]. Kolejną nieudaną próbę podjęli w 1522 r. Hasan-Pasza z Mostaru i Mehmed-błagał Mihalbegović. [1] [10] Później tego samego roku Mihalbegovic podjął kolejną próbę oblężenia 3000 żołnierzy, ale znów poniósł porażkę. [1] W 1523 r. Twierdza Klis została ponownie zaatakowana przez armię sułtana [11]. Próbę podjął także Gazi Husrev-beg w 1526 i 1528, a później w 1531 i 1532. [1] From 1513, Petar Kružić was one of the commanding officers of Klis Fortress. The Ottomans attempted to conquer the Klis Fortress on several occasions. The first major attempt was by Skender-beg Ornosović in 1515. The Ottomans captured Klis, a village just below the fortress bearing the same name, but the garrison in the fortress above held. Kružić was promoted to captain of the Klis Fortress by the ban Petar Berislavić in 1520. The second major attempt was in 1520, and a year later another attempt was made by Makut-paša, with additional 2,000 infantry, 50 horsemen and siege equipment. Another unsuccessful attempt was made in 1522, by Hasan-paša from Mostar and Mehmed-beg Mihalbegović. Later that year, Mihalbegović made another attempt at a siege with 3,000 men, but failed again. During 1523, Klis Fortress was again under attack by the Sultan's army. Attempts were also made by Gazi Husrev-beg in 1526 and 1528, and later in 1531 and 1532. W 1534 r. Osmanie pod Mihalbegoviciem przeprowadzili miesięczne oblężenie ze stałą skoncentrowaną armatą [1]. Ferdynand wezwał papieża do wysłania statków w celu złagodzenia oblężenia osmańskiego [12]. Chociaż Turcy ostatecznie zlikwidowali oblężenie, Ferdinand był niezadowolony, że Papież nie udzielił żadnej pomocy w obronie twierdzy [13]. W 1535 r. Turcy próbowali przejąć fortecę przez zdradę, a ponownie w 1536 r., Ale nie udało im się to w obu przypadkach [1]. W tym roku Turcy rozpoczęli nowe oblężenie, które potrwa do ostatecznego upadku twierdzy. [1] In 1534, the Ottomans under Mihalbegović laid a months-long siege with a constant concentrated cannonade. Ferdinand urged the Pope to send ships to relieve the Ottoman siege. Although the Ottomans eventually lifted the siege, Ferdinand was displeased that the Pope had provided no assistance in the defense of the fortress. In 1535, the Ottomans tried to seize the fortress by treachery, and again in 1536, but they failed on both occasions. During that year the Ottomans started a new siege which would last until the final fall of the fortress. Kiedy duże siły osmańskie zagroziły fortecy, Kruzic zwrócił się do Ferdynanda o pomoc, ale uwaga cesarza została odwrócona przez atak osmański w Slawonii [6]. Koło poprowadziło obronę Klis i wraz ze swoimi żołnierzami walczyło prawie samotnie przeciwko Turkom, gdy wielokrotnie rzucali armie przeciwko twierdzy. [1] Żadne wojska króla węgierskiego nie przybyły, ponieważ zostali zamordowani przez Turków w bitwie pod Mohaczami w 1526 r., A Wenecjanie narazili się na wysłanie jakiejkolwiek pomocy [1]. Tylko papież był gotów zapewnić ludzi i pieniądze. [1] When a large Ottoman force threatened the fortress, Kružić appealed to Ferdinand for help, but the Emperor's attention was diverted by an Ottoman attack in Slavonia. Kružić led the defense of Klis, and with his soldiers fought almost alone against the Ottomans, as they repeatedly hurled armies against the fortress. No troops from the Hungarian king arrived, as they were slaughtered by the Ottomans at the Battle of Mohács in 1526, and the Venetians baulked at sending any help. Only the pope was willing to provide some men and money. Ostatnia bitwa Plik:Clissa, principal fortezza del Turcho nella Dalmatia - Camocio Giovanni Francesco - 1574.jpg Klis Fortress (16th century) Papież Paweł III domagał się pewnych praw do Klis, Szablon: Refn, a we wrześniu 1536 r. W Kurii rozmawiano o wzmocnieniu obrony twierdzy [14]. Papież powiadomił Ferdynanda, że ​​jest gotów podzielić koszty utrzymania odpowiedniego garnizonu w Klis [14]. Ferdynand wysłał pomoc Klisowi i najwyraźniej miał nadzieję utrzymać fortecę, kiedy Turcy ponownie ją oblężą [14]. Ferdynand rekrutował mężczyzn z Triestu i innych krajów Habsburgów, a papież wysyłał żołnierzy z Ankony [14]. W posiłkach znajdowało się około 3000 piechoty, co stanowiło znaczną siłę pomocniczą, dowodzoną przez Petara Kružicia, Niccolo dalla Torre i papieskiego komisarza Jacomo Dalmoro d'Arbe [14]. 9 marca 1537 r. Zeszli na ląd w pobliżu Klis, w miejscu zwanym S. Girolamo, z czternastoma kawałkami artylerii. [14] Po śmierci Ibrahima Sulejman wysłał 8 000 ludzi pod dowództwem Murata-błagającego Tardica (Amurat Vaivoda), Chorwata, który urodził się w Sibeniku, aby udał się i obległ fortecę Klis (Clissa) i walczył z Kruziciem [15]. Początkowe spotkanie z chrześcijańskimi siłami pomocowymi z Turkami było niezdecydowane, ale 12 marca zostali przytłoczeni przybyciem dużej liczby Turków [14]. Pope Paul III claimed some rights in Klis,Szablon:Refn and in September, 1536, there was talk in the Curia of strengthening the defenses of the fortress. The Pope notified Ferdinand that he was willing to share the costs of maintaining a proper garrison in Klis. Ferdinand did send aid to Klis and was apparently hopeful of holding the fortress, when the Ottomans again laid siege to it. Ferdinand recruited men from Trieste and elsewhere in the Habsburg lands, and the Pope sent soldiers from Ancona. There were about 3,000 infantry in the reinforcements, which made a sizeable relief force, that were commanded by Petar Kružić, Niccolo dalla Torre, and a papal commissioner Jacomo Dalmoro d'Arbe. On 9 March 1537 they disembarked near Klis, at a place called S. Girolamo, with fourteen pieces of artillery. After Ibrahim's death, Suleiman sent 8,000 men under the command of Murat-beg Tardić (Amurat Vaivoda), a Croatian who had been born in Šibenik, to go and lay siege to Klis fortress (Clissa), and fight against Kružić. An initial encounter of the Christian relief force with the Ottomans was indecisive, but, on 12 March they were overwhelmed by the arrival of a great number of Ottomans. Próby uwolnienia cytadeli zakończyły się farsą [16]. Źle wywiercone posiłki wysłane przez Habsburgów uciekły w obawie przed Turkami, a ich próby ponownego wejścia na pokład łodzi w Zatoce Solin spowodowały zatonięcie wielu statków [16]. Niccolo dalla Torre i papieskiemu komisarzowi udało się uciec. [15] Sam krąg - który miał lewą fortecę do kontaktu ze posiłkami - został schwytany i stracony; widok jego głowy na patyku przytłoczonym przez pozostałych obrońców Klis, którzy byli teraz gotowi zrezygnować z fortecy w zamian za bezpieczne przejście na północ [16]. Po śmierci Kružicia i przy braku zapasów wody obrońcy Klis ostatecznie poddali się Turkom w zamian za wolność, 12 marca 1537 r. [1] [17] Wielu mieszkańców uciekło z miasta, podczas gdy Uskoci wycofali się do miasta Senj, gdzie kontynuowali walkę z armią osmańską. [1] The attempts to relieve the citadel ended in farce. Badly-drilled reinforcements sent by the Habsburgs fled in fear of the Ottomans, and their attempts to re-board their boats at Solin Bay caused many vessels to sink. Niccolo dalla Torre and the papal commissioner managed to escape. Kružić himself – who had left the fortress to make contact with the reinforcements - was captured and executed; the sight of his head on a stick overwhelmed the remaining defenders of Klis, who were now willing to give up the fortress in return for safe passage north. After Kružić's death, and with a lack of water supplies, the Klis defenders finally surrendered to the Ottomans in exchange for their freedom, on 12 March 1537. Many of the citizens fled the town, while the Uskoci retreated to the city of Senj, where they continued fighting the Ottoman army. Następstwa Plik:Cannon-in-klis.JPG Cannon in the Klis Fortress Podczas wojen osmańskich w Europie Twierdza Klis stała się centrum administracyjnym lub marzeniem (Kilis Sancağı) Bosnia Eyalet i tak pozostanie przez stulecie. [1] Jako pierwsza ucieczka marzeń Klis, Murat-beg Tardic zbudował znaczący meczet wewnątrz Twierdzy Klis [18]. W tym samym roku siły osmańskie zajęły Wronę, zaś Nadin i Perusic polegli w 1538 r. [19] During the Ottoman wars in Europe, Klis Fortress became an administrative centre or sanjak (Kilis Sancağı) of the Bosnia Eyalet, and would remain so for a century. As the first Sanjak-Beg of Klis, Murat-beg Tardić built a notable mosque inside the Klis Fortress. That same year, the Ottoman forces took Vrana, while Nadin and Perušić fell in 1538. Kilka miesięcy po upadku Klis rozpoczęła się wojna osmańsko-wenecka w latach 1537–1540, a podczas tej wojny, podobnie jak wojna osmańsko-wenecka w latach 1570–1573, Osmanie zajęli znaczną część dalmatyńskiego zaplecza w pobliżu Sibenika i Zadaru [ 19] 7 kwietnia 1596 r. Szlachcic w Splicie Ivan Alberti i Nikola Cindro wraz z nieregularnymi Uskoci, Poljicani i Kaštelani zorganizowali wyzwolenie Klis. [1] Udało im się to, korzystając z dysydenckich elementów garnizonu osmańskiego. [1] [20] W odpowiedzi Mustafa-błagał sprowadzając ponad 10 000 żołnierzy pod fortecę. [1] Generał Ivan Lenković, prowadzący 1000 Uskoci, przyszedł z pomocą 1500 obrońcom Klis [1] Podczas bitwy Ivan Lenković i jego ludzie wycofali się po tym, jak został ranny w bitwie, a forteca została utracona przez Turków, 31 maja. [1] Niemniej jednak ta tymczasowa ulga rozbrzmiewała w Europie i wśród miejscowej ludności [1]. Months after the fall of Klis, the Ottoman–Venetian War of 1537-1540 started, and in that war, as well as the Ottoman–Venetian War of 1570-1573, the Ottomans took much of the Dalmatian hinterland near Šibenik and Zadar. On 7 April 1596, Split noblemen Ivan Alberti and Nikola Cindro, along with Uskoci, Poljičani, and Kaštelani irregulars, organized a liberation of Klis. Assisted by dissident elements of the Ottoman garrison, they succeeded. Mustafa-beg responded by bringing more than 10,000 soldiers under the fortress. General Ivan Lenković, leading 1,000 Uskoci, came in relief of the 1,500 Klis defenders. During the battle, Ivan Lenković and his men retreated after he was wounded in battle, and the fortress was lost to the Ottomans, on 31 May. Nevertheless, this temporary relief resounded in Europe and among the local population. Wenecjanie walczyli przez dziesięciolecia, zanim w końcu udało im się ponownie wziąć Klis. [1] Podczas wojny kreteńskiej w latach 1645–1669 Wenecjanie w Dalmacji cieszyli się poparciem miejscowej ludności, zwłaszcza Morlachów (Morlacchi). [1] Wenecki dowódca Leonardo Foscolo zdobył kilka fortów, odbił Novigrad, tymczasowo zdobył Twierdzę Knin i zdołał zmusić garnizon Twierdzy Klis do poddania się. [21] [22] The Venetians fought for decades before they finally managed to re-take Klis. During the Cretan War of 1645-1669, the Venetians in Dalmatia enjoyed the support of the local population, particularly the Morlachs (Morlacchi). Venetian commander Leonardo Foscolo seized several forts, retook Novigrad, temporarily captured the Knin Fortress, and managed to compel the garrison of Klis Fortress to surrender. References Ágoston, Gábor; Masters, Bruce Alan (2009). Encyclopedia of the Ottoman Empire. Infobase Publishing. ISBN 9780816062591. Bousfield, Jonathan (2003). The Rough Guide to Croatia. London: Rough Guides. ISBN 9781843530848. Corvisier, André; Childs, John (1994). A Dictionary of Military History and the Art of War. Wiley-Blackwell. ISBN 9780631168485. Fraser, Robert William (1854). Turkey, Ancient and Modern. A History of the Ottoman Empire From the Period of Its Establishment to the Present Time. Edinburgh: Adam & Charles Black – Harvard University. ISBN 978-1-4021-2562-1. Perojević, Marko (1931). Petar Kružić, kapetan i knez grada Klisa (in Croatian). Matica hrvatska. Schutte, Anne Jacobson (1977). Pier Paolo Vergerio: the making of an Italian reformer. Librairie Droz. ISBN 9782600030724. Setton, Kenneth Meyer (1984). The Papacy and the Levant, 1204–1571: The Sixteenth Century, Vol. III. Philadelphia: The American Philosophical Society. ISBN 0-87169-161-2. Setton, Kenneth Meyer (1991). Venice, Austria, and the Turks in the Seventeenth Century. Philadelphia: Diane Publishing. ISBN 0-87169-192-2. Singleton, Frederick Bernard (1989). A Short History of the Yugoslav Peoples. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521274852. Spandouginos, Theodōros (1997). On the Origin of the Ottoman Emperors. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521585101. Turnbull, Stephen (2003). The Ottoman Empire, 1326-1699. New York (USA): Osprey Publishing Ltd. ISBN 9781841765693. Dalsze czytanie Listeš, Srećko (1998). Klis: Prošlost, Toponimi, Govor (po chorwacku). Klis: Hrvatsko društvo Trpimir. ISBN 9789539675132. Linki zewnętrzne Musulin, Nedjeljko (4 November 2009). "Kliška tvrđava, najveći muzej na otvorenome, pristupačnija turistima - Kliški uskoci opet čuvaju puteve do Dalmacije" [Twierdza Klis, największe otwarte muzeum, bardziej dostępne dla turystów - Uskoci z Klis po raz kolejny strzegą dróg Dalmacji] (PDF). Vjesnik (po chorwacku). [dostęp:2020:01-11].

Oblężenie Klisa Bitwa pod Klisem — Podboje Turcji Osmańskiej — Twierdza Klis wbudowana w południową ścianę skalistej masy, ledwo dostrzegalna jako sztuczna budowla, widziana z drogi krajowej D1. Twierdza Klis wbudowana w południową ścianę skalistej masy, ledwo dostrzegalna jako sztuczna budowla, widziana z drogi krajowej D1. Czas 31 sierpnia 1536 – 12 marca 1537 Miejsce Klis, Królestwo Chorwacji Terytorium dzisiejsza Chorwacja Wynik zwycięstwo tureckie Strony konfliktu 16px Królestwo Chorwacji Oblężony garnizon: Kingdom of Croatia Królestwo Chorwacji Wzmocnienia: 20px Królestwo Chorwacji 20px Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego 20px Państwo Papieskie 22px Imperium Osmańskie Oblegający: 28px Imperium Osmańskie Wzmocnienia: 28px Imperium Osmańskie Dowódcy 20px Petar Kružić † 20px Niccolo dalla Torre 20px Jacomo Dalmoro d'Arbe 22px Murat-beg Tardić 22pxMalkoč-beg Siły Nieznany, ale mały garnizon + 3000 piechoty po wzmocnieniach Nieznana armia oblężnicza + 8000 posiłków Straty brak danych brak danych Lokalizacja Współczesna Chorwacja Współczesna Chorwacja Podboje Turcji Osmańskiej  ♦  Didymotyka  ♦  Bitwa pod Adrianopolem (1365)  ♦  Marica  ♦  Dubravnica  ♦  Bileća  ♦  Plocznik  ♦  Kosowe Pole (1389)  ♦  Rowina  ♦  Tyrnowo (1393)  ♦  Bitwa pod Nikopolis (1396)  ♦  Ankara  ♦  Powstanie w Bułgarii (1403)  ♦  Gallipoli  ♦  Siedmiogród (1438)  ♦  Jałomica (1442)  ♦  Zlatica (1443)  ♦  Warna (1444)  ♦  Kosowe Pole (1448)  ♦  Albulena (1457)  ♦  Serbia (1458)  ♦  Konstantynopol  ♦  Belgrad  ♦  Târgovişte (1462)  ♦  Kruja (1466)  ♦  Başkent  ♦  Vaslui (1475)  ♦  Valea Albă (1476)  ♦  Chlebowe Pole  ♦  Krbavsko Polje  ♦  Sapienza  ♦  Czałdyran  ♦  Mardż Dabik  ♦  Ar-Rajdanijja  ♦  Rodos –  ♦  Oblężenie Ostrovicy (1523)  ♦  Mohacz  ♦  Wiedeń (1529) Plik:Flag of Croatia (Early 16th century–1526) (Border).svg Wojny chorwacko-tureckie Glina  ♦  Bitwa nad Uną (1483)  ♦  Bitwa w wąwozie Vrpile (1491)  ♦  Bitwa na Krbavskim Polu (1493)  ♦  Zlatica (1443)  ♦  Bitwa pod Dubicą (1513)  ♦  Novigrad  ♦  Bitwa o Jajce (1518)  ♦  Plješevica  ♦  Oblężenie Knina (1522)  ♦  Oblężenie Klisa (1522)  ♦  Oblężenie Ostrovicy (1523)  ♦  Bitwa pod Mohaczem (1526)