|
Bitka u klancu Vrpilama (pol. Bitwa w wąwozie Vrpile lub Bitwa o Vrpile Gulch), znana również jako pierwsza bitwa o Krbavę, toczyła się między Królestwem Chorwacji a Imperium Osmańskim na początku września 1491 r. na przełęczy Vrpile w środkowej Chorwacji, niedaleko Korenicy w Krbavie. Armia chorwacka pod dowództwem bana Ladislava z Egervaru i księcia Bernardina Frankopana, pokonała Turków wracających z Carnioli na zimowisko w Bośnii.[1]
Tło
Wraz ze śmiercią króla Macieja Korwina w 1490 r. zakończył się 7-letni rozejm z sułtanem Bayazydem II], a Turcy ponownie rozpoczęli najazdy na Chorwację i południowo-zachodnie Węgry.[2] Od XIV wieku Turcy regularnie plądrowali Chorwację i inne kraje położone na zachód. Ich lekkie oddziały kawalerii przystąpiły do plądrowania, chwytając mieszkańców i zabierając ich w jasyr[3]. Jeden z takich najazdów rozpoczął się w 1491 r., gdy Mihaloğlu Hasan Bey z Sandżaku przekroczył rzekę Unę i poprowadził armię około 10 000 lekkich jeźdźców, znanych jako akindżi, przez Chorwację do dolnej Carnioli. Zamierzali dotrzeć głęboko w ziemie Świętego Cesarstwa Rzymskiego, ale ich postęp został powstrzymany przez powodzie rzek: Kupa i Krka. Zniszczyli okolicę w pobliżu Zagrzebia, Krška i Novo Mesto.[2] Turcy spędzili prawie miesiąc w Carniola, plądrując i biorąc jeńców.[4]
Bitwa
Po splądrowaniu Carnioli armia osmańska wracała na Sandżaku Bośni tradycyjnym szlakiem Vrhovine - Homoljac - Korenica - Vrpile - Krbava, prowadząc ze sobą ogromną liczbę jeńców. Ponieważ Turcy musieli przejść wąską przełęczą Vrpile, chorwaccy dowódcy zdecydowali się na zasadzkę. Chorwackiej armii przewodził ban Chorwacji Ladislav z Egerváru, hrabia Bernardin Frankopan i Mihovil Frankopan Slunjski.[5] W bitwie uczestniczył także Iwan Frankopan Cetyński. Chorwaci wpuścili większość armii osmańskiej do doliny, a następnie zamknęli przejście, rozdzielając główną część armii na 4 części. Armia osmańska została poważnie pokonana i straciła około 1 500, a 1 500 uwięziono po bitwie, podczas gdy ich jeńcy zostali zwolnieni.[6][5] Późniejsze zapisy historyczne wspominają, że uratowano 18 000 chrześcijańskich jeńców[7].
Następstwa
Król Władysław II przyznał banowi Władysławowi miasto Steničnjak w Kordunie w nagrodę za zwycięstwo i za 120 jeńców osmańskich wysłanych królowi.[8]. Ta porażka zmusiła Turków do powstrzymania najazdów i ataków w roku następnym 1492. Turcy ponownie rozpoczęli swoje kampanie w 1493 roku, wybierając Hadıma Yakupa Paşę na beja Sandżaku z Bośni. Ta porażka była przyczyną najazdu na Chorwację w 1493 r., który doprowadził do bitwy na polu Krbava w dniu 9 września 1493 r.[4][9]
|
.svg){kind=link}
_(Border).svg){kind=link}