Győr Jakab

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Győr Jakab, także Óvári Jacob lub Kéméndi Jakab (pol. Jakub Győr (* nieznana, † 1314÷5), węgierski szlachcic niemieckiego pochodzenia. Protoplasta rodzin szlacheckich Gyulai, Geszti i Kéméndi.

Życie

Jakab urodził się w rodzinie Óvár rodu Győr, jako jeden z dwóch synów Konrada I, stolnika królewskiego. Jego bratem był Stefan III (fl. 1302-14). Miał także dwie siostry; Katarzynę (Katalin) – żonę Miske Rátóta (stali się oni bezpośrednimi przodkami znakomitej rodziny Batthyány) i niezidentyfikowana siostra, która poślubiła miejscowego szlachcica György Baloga z Harsány.

Jakab poślubił Ilonę, córkę Mikołaja Kána z gałęzi Siklós. W ich małżeństwie urodziło się troje lub czworo dzieci: Mikołaj był pierwszym członkiem rodziny Gyulai (obecnie Belvárdgyula), a także przodkiem jego gałęzi rodziny Geszti, podczas gdy Konrad III osiadł w Kéménd (dziś Máriakéménd) i został głową rodziny Kéméndi. Jakab miał także dwie córki: Csalę, która została zaręczona z Jakabem, synem Mizse i nieznaną z imienia córkę, która poślubiła Cibaka Hontpázmány (prawdopodobnie jest identyczna z Csalą).[1]

Po raz pierwszy wspomniano o nim we współczesnych mu zapisach w 1282 r., gdy jego leciwy ojciec Konrad I został już wydalony z posiadłości ziemskich w północno-zachodnich Węgrzech przez potężną rodzinę Kőszegi. Jakab i jego brat Stefan III mieszkali w komitacie Baranya. Tam Jakab uwikłał się w konflikt z Keménym (synem Lőrinca), przodkiem rodziny Cseményi, którego żołnierze spalili i wymordowali jego trzy wioski, zamordowali jego sześciu włoskich poddanych i schwytali samego Jakuba. Odkupił swoją wolność za 100 srebrnych denarów. W 1285 r. kapituła Pécs oświadczyła, że ​​czyn Kemény jest niezgodny z prawem i bezzasadny, i nakazała zapłatę odszkodowania.[2] Nowa siedziba gałęzi Óvár została zbudowana w Kéménd na początku lat 90. XII wieku, gdzie mieszkał również Jakab.[3] Gdy dominacja Kőszegi stopniowo rozszerzyła się na region Baranya, zarówno Konrad, jak i Jakab stali się lojalnym zwolennikami węgierskiego króla Andrzeja III. Jakab został mianowany stolnikiem królewskim na krótki czas w 1291 roku.[4] W następnym roku działał jako ispán w komitacie Moson[4], ale pozycja ta była jedynie nominalna, ponieważ terytorium komitatu zostało zajęte przez Kőszegich od 1280 roku. Przede wszystkim Jakab pojawił się po stronie ojca we współczesnych dokumentach.

Po śmierci Konrada w latach 1299–1302 Jakab został głową rodziny. W czasach interregnum (1301–1310) miał różne konflikty i procesy sądowe ze swoimi sąsiadami, opactwem Pécsvárad i swoim szwagrem Rátót Miske Rátótem. Czasami po 1300 r. urodzona jako muzułmanaka szlachetna Eyza (lub Ejze) namówiła Jakab, aby przyczynił się do wymuszonych zaręczyn jego córki Csali i siostrzeńca Eyzi Jakaba (syna zmarłego palatyna Mizse). W tym czasie Csala miała mniej niż 7 lat. Gdy osiągnęła dorosłość w 1319 r., zerwała zaręczyny.[5] W 1300 roku Jakab stopniowo tracił swoje posiadłości w komitacie Baranya. Około 1313 r. Iwan Kőszegi zajął zamek Kéménd.[3] Jakab zmarł niedługo potem, pod koniec 1314 r. lub na początku 1315 r.[4] Jego dzieci były jeszcze nieletnie w chwili jego śmierci.[2]

Przypisy

  1. Engel: Genealógia (Genus Győr 1., Óvár - gałąź)
  2. 2,0 2,1 Karácsonyi, János (1901). A magyar nemzetségek a XIV. század közepéig. II. kötet [Węgierskie rody do połowy XIV wieku, Vol. 2]. Hungarian Academy of Sciences. str. 100.
  3. 3,0 3,1 Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 339.
  4. 4,0 4,1 4,2 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 61, 171, 314.
  5. Bartha, Annamária (2012). Hatalmaskodás és nők 1301–1323 közötti okleveles források tükrében [Akty Władców i Kobiet w dokumentach w latach 1301–1323]". W: Kiss P., Attila; Piti, Ferenc; Szabados, György (eds.). Középkortörténeti tanulmányok 7. University of Szeged. str. 330.

Źródła

  • Bartha, Annamária (2012). Hatalmaskodás és nők 1301–1323 közötti okleveles források tükrében [Akty Władców i Kobiet w dokumentach w latach 1301–1323]". W: Kiss P., Attila; Piti, Ferenc; Szabados, György (eds.). Középkortörténeti tanulmányok 7. University of Szeged. str. 325–336. ISBN 978-963-306-160-2.
  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
  • Karácsonyi, János (1901). A magyar nemzetségek a XIV. század közepéig. II. kötet [Węgierskie rody do połowy XIV wieku, Vol. 2]. Hungarian Academy of Sciences.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Győr Jakab (węg.)
Óvári Jacob (węg.)
Kéméndi Jakab (węg.)
Jakub Győr (pol.)

Stolnik królewski
Stolnik królewski
Okres od 1291
Poprzednik brak informacji
Następca brak informacji
Dane biograficzne
Ród Győr
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1314 lub 1315
Ojciec I. Konrád
Matka nieznana
Rodzeństwo III István
Katarin
córka
Żona Kán Helena Siklósi
Dzieci Gyulai Miklós, Kéméndi Conrad, Csala, córka (?)