Budai Nagy Antal
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Antal Budai Nagy (? - Cluj-Napoca, 10-14 grudnia 1437) to siedmiogrodzki szlachcic, przywódca siedmiogrodzkiego powstania chłopskiego w 1437 roku. Pod koniec roku w Klużu-Napoce stracił życie w bitwach z arystokracją siedmiogrodzką. Jest mało prawdopodobne, że zostałby schwytany i stracony. Budai Nagy Antal (? – 1437. december 10-14. k. Kolozsvár) erdélyi kisnemes, az 1437-es erdélyi parasztfelkelés vezére. Kolozsvárnál, az év végén az erdélyi nemesi seregek ellen vívott harcokban veszthette életét. Hogy elfogták és kivégezték volna, az teljesen valószínűtlen. KarieraAntal Nagy z Budy mieszkał w Dióson (hrabstwo Cluj). Nazwa jego rodziny pochodzi od miejscowości Nagybuda (Bodonkút) w Transylwanii. Jako żołnierz brał udział w wojnach husyckich w Czechach, gdzie po raz pierwszy zapoznał się z husytyzmem i nowym stylem walki. Budai Nagy Antal Dióson élt (Kolozs vármegye). Családja az erdélyi Nagybuda (Bodonkút) helységről kapta a nevét. Katonaként részt vett a huszita háborúkban, Csehországban, ott ismerkedett meg először a huszitizmussal és az újfajta harcmodorral. W Siedmiogrodzie chłopi byli coraz bardziej opodatkowani przez szlachtę w latach trzydziestych XIV wieku. W szczególności psucie króla Zygmunta wywołało wielkie zamieszanie i wrogość. Ponadto biskup György Lépes przeklął chłopów i szlachtę z kościoła, którzy odmówili płacenia mu dziesięciny. Z powodu brutalnego ucisku szlachty stał się naśladowcą nauk wielu chłopów i szlachty Jánosa Husza. Do chłopów gromadzących się na wzgórzu Bábolna dołączył Antal Nagy wraz z wieloma innymi szlachcicami, których również nękały wysokie potoki. Na przywódcę powstańców wybrany został wówczas Antal Wielki. Erdélyben a parasztokat egyre nagyobb adókkal sújtotta a főnemesség az 1430-as években. Különösen Zsigmond király pénzrontása váltott ki nagy felzúdulást és ellenségeskedést. Lépes György püspök ráadásul kiátkozta az egyházból azokat a parasztokat és kisnemeseket, akik nem voltak hajlandók neki dézsmát fizetni. A nemesek durva elnyomása miatt számos paraszt és nemes Husz János tanainak híve lett. A Bábolna-hegyen gyülekező parasztokhoz Nagy Antal is csatlakozott sok más kisnemessel együtt, akiket ugyancsak a magas dézsma sújtott. Nagy Antalt aztán a felkelők vezérükké választották. Po zabiciu ambasadorów chłopskich przez wojewodę László Csákiego, Antal Nagy zgromadził chłopskie wojska węgierskie i rumuńskie. Mając doświadczenie z husyckim stylem walki, zorganizował powstańców w zamku rydwanów, a pod Dés zaatakował i pokonał rycerską armię szlachty, która maszerowała przeciwko nim. Miután a parasztok követeit Csáki László vajda megölette, Nagy Antal összegyűjtötte a magyar és román paraszthadakat. Miután volt tapasztalata a huszita harcmodort illetően, ezért a felkelőket szekérvárba rendezte, s Désnél megtámadta és megverte az ellenük indult nemesek lovagi seregét.
A nemesek kénytelen-kelletlen tárgyalni kezdtek a felkelőkkel és vezérükkel. A kolozsmonostori egyezséget a nemesek megszegték, mihelyt újabb fegyveres erőt gyűjtöttek. Apátinál azonban ismét a parasztok kerekedtek felül, s Budai Nagy Antal bevonult Kolozsvárra. Po zwycięstwieJednak pomimo zwycięstwa, po drugiej konwencji w Cluj-Napoca pod koniec jesieni doszło do dalszych starć. Z armii Antala Nagya zostało niewiele z powodu strat i ucieczek. Ich główna siła, przeciwko armii siedmiogrodzkiej maszerującej przeciwko Klużu-Napoce, zebrała armię chłopską do kolejnego ataku. Dalej walczyli zdecydowanie, ale w końcu przywódca chłopski upadł. A győzelem ellenére azonban a második kolozsmonostori egyezményt az ősz végére újabb összecsapások követték. Nagy Antal seregéből a veszteségek és a távozások miatt már kevesen maradtak. Fő erősségük, Kolozsvár ellen vonuló erdélyi sereggel szemben újabb rohamra gyűjtötte össze a parasztsereget. Elszántan harcoltak tovább, ám végül a parasztvezér elesett. Powstanie wkrótce upadło, ale w Północnej Transylwanii i Trans-Tiszy nadal istniały gorące punkty aż do odzyskania Klużu-Napoki 8 stycznia. A felkelés rövidesen elbukott, de Kolozsvár január 8-ai visszafoglalásáig még maradtak Észak-Erdély és a Tiszántúl területén ellenállási gócok. W literaturze
PrzypisyZasoby
Kapcsolódó szócikkekSzablon:Nemzetközi katalógusok
|
