Hunyad

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[3]	[4]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Hunyad county map.jpg Map komitatu Hunyad (1890) Plik:Hunyad county administrative map.jpg Mapa administracyjna komitatu Hunyad z 1910 roku Hunyad vármegye (rum. Hunedoara, niem. Eisenmarkt, łac. Hunyadiensis) był jednostką administracyjna na terytorium byłego Królestwa Węgier. Jego stolicą była Deva. Obecnie komiata jest częścią Rumunii. Geografia Graniczył z komitatami: od północy z Torda-Aranyos, od wschodu z Alsó-Fehér i Szeben, od południa z Rumunią, a od zachodu z Arad i Krassó-Szörény. Hunyad był jednym z najbardziej znanych komitatów Królestwa Węgier. Komitat obejmował kilka ogromnych łańcuchóœ górskich: góry Retyezát-hegység, góry Paring-hegység, góry Kudsiri-havasok, góry Pojána-Ruszka hegység i masy Bihor. Komitat posiadał również wiele ważnych rzek: Maros, Sebes, Zsil, Sztrigy, Fehér-Körös. Ponieważ w górach komitatu wydobywano węgiel, był on szczególnie ważny z przemysłowego punktu widzenia. Historia Plik:Transylvania16cent adm div.PNG Komitat Hunyad jako jednostka administracyjna na początku XVI wieku Komitat Hunyad w Księstwie Transylwanii Imię Hunyad pochodzi od węgierskiego imienia i na pewno zachowuje imię jego pierwszego małżonka. A Hunyad név magyar személynévből alakult ki, s bizonyára első ispánja nevét őrzi. Hrabstwo Hunyad mogło zostać zorganizowane po klęsce Gyuli w 1003 roku. To wtedy rycerze plemienia Berény mogli zostać posadzeni obok miasta wznoszącego się na płaszczyźnie Mureş, a następnie ziemny zamek Hunyad - którego ostatnim władcą mógł być Bél lub jego następca - można było zbudować jako siedziba pierwszej ispán. Hunyad vármegye szervezésére Gyula 1003-ban történt legyőzése után kerülhetett sor. Ekkor ültethették a Maros síkján emelkedő város mellé a berény törzsbeli vitézeket, és ezt követően építhették ki a hunyadi földvárat - amely földvárnak utolsó ura Béld vagy annak utóda lehetett - az első ispán székhelyévé. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z papieskiej dziesięciny z 1256 roku. W momencie osiedlenia się powiatu w 1876 r. Połowa nieistniejącego powiatu Zaránd i krzesło Szászváros, które również przestały istnieć, zostały przyłączone do jego terytorium. Legelőször az 1256-os pápai dézsma alkalmával említik. Az 1876-os megyerendezéskor csatolták területéhez a megszűnő Zaránd vármegye egyik felét, továbbá a szintén megszűnő Szászváros-széket. Jest częścią Rumunii od 1920 roku. Obecnie większość terytorium dawnego hrabstwa należy do hrabstwa Hunedoara w Rumunii, niektóre wioski należą do Fehér na wschodzie i do okręgu Caraș-Severin na południowym zachodzie. 1920-tól Románia része. Ma az egykori vármegye területének legnagyobb része a romániai Hunyad megyéhez, néhány község keleten Fehér, délnyugaton Krassó-Szörény megye területéhez tartozik. Plik:Hunyad 1876 1914.PNG Rozszerzenie granic komitatu Hunyad w 1876 r. Plik:Hunyad 1914 közig.PNG Okręgi i miasta komitatu Hunyad w 1914 r. Populacja Hrabstwo Hunyad było zamieszkane w 1880 roku przez Szablon: Numer / Znak [1], z czego 87,5% stanowili Rumuni, 4,9% Węgrzy, 2,5% Niemcy. [2] W 1910 r. Był mieszkańcem Template: Number / Sign [1], z czego 79,9% stanowili Rumuni, 15,5% Węgrzy, 2,5% Niemcy. [2] Lakosság Hunyad vármegyének 1880-ban 248 464 lakosa volt, ebből 87,5% román, 4,9% magyar, 2,5% német. 1910-ben 340 135 lakosa volt, ebből 79,9% román, 15,5% magyar, 2,5% német. Demografia W 1900 r. Hrabstwo liczyło 303 838 mieszkańców i składało się z następujących społeczności językowych: 'Razem:' rumuński: 257 013 (84,6%) węgierski: 32 316 (10,6%) niemiecki: 9189 (3,0%) ruski: 697 (0,2%) słowacki: 611 (0,2%) chorwacki: 111 (0,0%) serbski: 56 (0,0%) Inne lub nieznane: 3845 (1,3%) Według spisu z 1900 r. Hrabstwo składało się z następujących wspólnot religijnych: 'Razem:' Prawosławie: 204350 (67,3%) Greckokatolicki: 55,116 (18,1%) Rzymskokatolicki: 24,993 (8,2%) kalwinizm: 11 398 (3,8%) Żydowski: 4 056 (1,3%) Luterański: 3,269 (1,1%) Unitarian: 632 (0,2%) Inne lub nieznane: 24 (0,0%) Plik:Mapa etniczna Hunyad.png Mapa etniczna powiatu z danymi ze spisu ludności z 1910 r. (Patrz klucz w opisie). W 1910 roku hrabstwo liczyło 340 135 osób i składał się z następujących społeczności językowych: 'Razem:' rumuński: 271 675 (79,9%) węgierski: 52 720 (15,5%) niemiecki: 8,101 (2,4%) słowacki: 1024 (0,3%) ruski: 606 (0,2%) chorwacki: 195 (0,0%) serbski: 140 (0,0%) Inne lub nieznane: 5674 (1,7%) Według spisu z 1910 r. Powiat składał się z następujących wspólnot wyznaniowych: 'Razem:' Prawosławie: 217425 (63,9%) Grekokatolicy: 60 024 (17,6%) Rzymskokatolicki: 34 668 (10,2%) kalwinizm: 16,675 (4,9%) Żydowski: 5679 (1,7%) Luterański: 4 110 (1,2%) Unitarianist: 1,525 (0,4%) Inne lub nieznane: 29 (0,0%) Publiczna administracja W 1910 r. komitat został podzielony na 10 powiatów i obejmował cztery miasta gminne. A járások: Dzielnice: Algyógyi járás, székhelye Algyógy Brádi járás, székhelye Brád Dévai járás, székhelye Déva Hátszegi járás, székhelye Hátszeg Körösbányai járás, székhelye Körösbánya Marosillyei járás, székhelye Marosillye Petrozsényi járás, székhelye Petrozsény Puji járás, székhelye Puj Szászvárosi járás, székhelye Szászváros Vajdahunyadi járás, székhelye Vajdahunyad Miasta ze zorganizowanymi radami: Déva Hátszeg Szászváros Vajdahunyad Linki Zasoby Bokor József (szerk.). Hunyad, A Pallas nagy lexikona. Arcanum: FolioNET (1893–1897, 1998.). ISBN 963-85923-2-X. Więcej informacji Kuun Géza – Torma Zsófia – Téglás Gábor: Hunyadvármegye földjének története: az őskortól a honfoglalásig. Budapest: Athenaeum. 1902. Hunyadvármegyei almanach. Szerk. Dénes Károly. Déva: Dénes Ny. 1909–1911.

Komitat Hunyad Comitatus Hunyadensis (łac.) Komitat Hunyad (niem.) Comitatul Hunedoara (rum.) (1910) Herb von Hunyad Comitatus Hunyadensis (łac.) Komitat Hunyad (niem.) Comitatul Hunedoara (rum.) Siedziba: Déva Powierzchnia: 7 809 km² Ludność: 340 100 Narodowości: 79,9 % Rumuni 15,5 % Węgrzy 2,4 % Niemcy 2,2 % inni Utworzony: 1265 Zlikwidowany: 4.06.1920 (Traktat z Trianon) Hunyad