Báródság

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Báródság (węg.)
Kotlina Vad (pol.)
Depresiunea Vad Borod (rum.)

Megaregion Region Karpacki
Prowincja Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska
Podprowincja Góry Zachodniorumuńskie
Makroregion Góry Kereszu
Mezoregion Kotlina Vad
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia
okręg Bihor
Lokalizacja
Góry

Kotlina Vad (542.34; rum. Depresiunea Vad Borod) – kotlina górska w Karpatach, na granicy Gór Zachodniorumuńskich i Wielkiej Niziny Węgierskiej. Leży w zachodniej Rumunii.

Kotlina Vad dzieli dwa pasma górskie odgałęziające się na północny zachód od Masywu BiharuPădurea Craiului na południu i góry Seş na północy. Na wschodzie wąska, na zachodzie otwiera się lejkowato na Nizinę Węgierską. Dno kotliny tworzą osady Morza Panońskiego, pocięte przez erozję rzeczną i obecnie tworzące krajobraz pagórkowaty. Kotlina stanowi środkowy odcinek doliny Szybkiego Kereszu. Biegną nią droga i linia kolejowa łączące Oradeę z Klużem.

A Báródság Romániában, a Partiumban, a Rév-Báródi-medencében, a Sebes-Körös jobb partján lévő, a Királyhágótól Élesdig húzódó terület. Nevét az itt található Nagy- és Kisbáródról kapta.

Historia

Obszar ten był zamieszkany przez królewskich chłopów pańszczyźnianych wyznaczonych do ochrony drogi wojskowej do Siedmiogrodu po podboju.

A területet a honfoglalás után az Erdélybe vezető hadiút védelmére kirendelt királyi jobbágyok lakták.

Wsie Báródság stały się później częścią majątku Sólyomkő.

A Báródság falvai a későbbiekben a Sólyomkői uradalom részei lettek.

Ludność rumuńska osiedliła się na jego terytorium w XIV wieku. Później jednak, Nagy- i Kisbáród, centrum regionu, również powoli ulegały romanizacji.

Román népessége a 14. században települt be területére. A későbbiekben azonban a tájegység központjának számító Nagy- és Kisbáród is lassanként elrománosodott.

Po ustanowieniu Księstwa Siedmiogrodu ponownie stało się terytorium wojskowym, służącym i chroniącym książęta i panów przechodzących przez Przełęcz Królewską.

Az Erdélyi Fejedelemség kialakulása után újból katonai terület lett, amely a Királyhágón áthaladó fejedelmek és főurak szolgálatát és védelmét látta el.


Po 1711 r. Przestało istnieć znaczenie militarne tego obszaru, a tytuł kapitana stał się starostą powiatowym.

1711 után megszűnt a terület katonai jelentősége, kapitányi címe vármegyei tisztséggé lett.

Byli węgierscy mieszkańcy Báródság mieszkają w Élesd, Réven i okolicznych wioskach.

A Báródság egykori magyar lakói Élesden, Réven, valamint a környező falvakban élnek.

Przypisy

Źródła

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84
  2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466
  3. Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989,
  4. Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973