Pavao Špirančić

Z Felczak story
Wersja z dnia 16:45, 7 mar 2021 autorstwa Admin (dyskusja | edycje) (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Pavao Špirančić, także Sperančić (pol. Paweł Špirančić, węg. Sperancsics Pál, łac. Paulus Speranchich) (* nieznana, † ok.1463), węgierski szlachcic nieznanego pochodzenia. Ban całej Slawonii (1459−1463). W źródłach często wspominany jest przydomkiem Horvat.

W 1459 r. król Maciej Korwin mianował Pavao banem Dalmacji i Chorwacji oraz całej Slawonii[1][2]. Funkcję tę Pavao pełnił do 1463. Mianował go także księciem Cetiny i Klisa. Z jego pomocą i przy pomocy książąt Frankopanów król starał się umocnić swoje rządy na południe od Wenecji i powstrzymać weneckie oraz osmańskie zdobycze terytorialne w Chorwacji i Dalmacji[3].

Pavao próbował zawrzeć sojusz z Republiką Wenecką, ale bezskutecznie, ponieważ jego próby przejęcia królewskich fortyfikacji Ostrovicy, Knina, Klisu i Sinja napotkały opór ze strony weneckich i chorwackich wielmożów, zwłaszcza Talovców. W 1463 r. król ponownie mianował go banem, tym razem jednak z księciem Stefanem III Frankapanem. Po upadku Królestwa Bośni. Ostatni król bośniacki Stefan Tomaszević Kotromanić został zabity, a jego żona Maria Serbska uciekła na chorwackie wybrzeże, gdzie została pojmana przez Pavao, który był wrogiem jej męża. Wkrótce obszary banatu zostały zaatakowane przez wojska osmańskie. We wrześniu 1463 r. Turcy pokonali armię bana, a sam Pavao został schwytany i zmarł w niewoli.[2] Maria wykorzystała tę okazję i uciekła do Wenecjan. Żona Pavao, Margareta, została wspomniana w źródłach w latach po „Banice” lub „Księżniczce Cetiny i Klis”, ale w 1466 r. Klis został zabrany przez chorwackiego bana Iwana Thuza z Lak. [4]

Biografia

Pavao Špirančić urodził się w pierwszej połowie XV wieku w Chorwacji, która była wtedy pod panowaniem króla Węgier. W 1459 r. został mianowany przez Macieja Korwina banem Dalmacji i Chorwacji[3][2] Pavao próbował zdobyć poparcie Republiki Weneckiej i sprzymierzyć się z imperium osmańskim, które stanowiło wielkie zagrożenie dla jego terytoriów i królestwa węgierskiego. Jego próby nie powiodły się, głównie z powodu podboju miasta Klis oraz okolicznych miast i terenów, co czyniło go zagrożeniem dla Wenecjan i niektórych innych chorwackich arystokratów, którzy mieli tam swoje majętności[2]. Był także postrzegany jako zagrożenie przez bośniackiego króla, który udał się do Wenecjan i ogłosił go wrogiem[3]. Pavao został jednak ponownie mianowany banem Dalmacji i Chorwacji w 1463 r., wraz ze Stefanem III Frankopanem. W tym samym roku sąsiednie Królestwo Bośni zostało podbite przez Imperium Osmańskie. Ostatni król bośniacki Stefan Tomašević został zabity, a jego żona Maria uciekła na chorwackie wybrzeże, gdzie została pojmana przez Pavao, który był wrogiem jej męża.[3] [3] Ponieważ Pavao nie otrzymał pomocy od węgierskiego króla, został zmuszony prosić Wenecjan o pomoc. Później w tym samym roku jego wojska zostały pokonane przez armię osmańską, a on sam został pojmany przez Turków i zmarł w niewoli. Maria wykorzystała tę okazję i uciekła do Wenecjan. Żona Pavao, Małgorzata, została wspomniana w źródłach w latach po „Banice” lub „Księżniczce Cetiny i Klis”, ale w 1466 r. Klis został zabrany przez chorwackiego bana Iwana Thuza z Lak[2].

Zobacz także

Link zewnętrzny

  • Sperančić, Pavao. Hrvatska enciklopedija. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. [dostęp:2018-03-04].

Bibliografia

Przypisy

  1. Bosanska srednjevjekovna država i suvremenost. Sarajevo: Faculty of Political Sciences in Sarajevo. 1996. [dostęp:2018-03-04].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 "Sperančić, Pavao". Hrvatska enciklopedija. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. [dostęp:2018-03-04].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Klaić, Vjekoslav (1882). Poviest Bosne do propasti kraljevstva. Zagreb, Croatia: Dionička tiskara. str. 320, 322, 339. [dostęp:2018-03-04].
  4. Sperančić, Pavao. Hrvatska enciklopedija . Leksikografski zavod Miroslav Krleža. (dostęp: 2018-03-04).

Sperancsics Pál
Pavao Špirančić

Ban Dalmacji i Chorwacji
Ban całej Slawonii
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od 1459
do 1463
Poprzednik Nikola V. Iločki
Następca Stjepan III. Frankapan
Ban całej Slawonii
Okres od 1459
do 1463
Poprzednik 1. Jan Vitovec
2. Nikola V. Iločki
Następca Emerik Zapolja
Dane biograficzne
Ród Špirančić
Pochodzenie chorwackie (?)
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1400
Śmierć 1463
Miejsce więzienie
Przyczyna niewola
Ojciec nieznany
Matka nieznana
Żona Margareta