Szerdahelyszék
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Stuhl Reußmarkt.svg Szerdahelyszék w XV wieku Plik:Scaunul Miercurea CoA.png Herb Szerdahelyszék Szerdahelyszék lub Szeredahelyszék (pol. lokacja Reussmark, niem. Reussmarkter Stuhl rum. Scaunul Miercurea) − specjalna jednostka administracyjna [[Królestwo|Królestwa Węgier] w Siedmiogrodzie: jedna z saskich lokacji w Siedmiogrodzie, która istniała od 1339 do 19 czerwca 1876. miała powierzchnię 217,4 km². Spis treściPochodzenie nazwyNazwa środowego miejsca nawiązuje do dnia targowego. LokalizacjaLeżało na północny zachód od Nagyszeben (Sybina), w węższym rejonie Szerdahely. Jej sąsiadami były: okręg Fehér/Alsó-Fehér vármegye na wschodzie i północy, Szászsebesszék na zachodzie, Szebenszék i jedna z enklaw w komitacie Fehér/[[Felső-Fehér vármegye] na południu. HistoriaSzerdahelyszék II. Król Geza (1141-62) pochodził z osady saskiej wokół Sybina. W 1224 roku po przywileju Andrzeja II dla Sasów (Andreanum) ludność Seklerów z regionu Orbó vidék wyjechała, a później zasiedliła lokacje: Orbai-, Sepsi- i Kézdi-székeket Szerdahelyszéket II. Géza király (1141-62)Szeben környéki szász telepítéséből eredeztetik. Jej nazwa została po raz pierwszy wymieniona 14 lipca 1339 r., gdy jej wysłannik uczestniczył w zebraniu siedmiu saskich lokacji. W 1486 roku król Maciej rozszerzył przywileje Andreanum na wszystkich Sasów. Tak utworzony Universitas Saxonum stał sięjednostką publiczno-polityczną Sasów w Siedmiogrodzie, której członkiem był Szerdahelyszék. Około 1530 r. lokacja została przeniesiona do luterańskiej gałęzi religii protestanckiej, po której do 1586 r. przeniosły się wszystkie osady saskie w Siedmiogrodzie. Jesienią 1705 r. przedmieście Szerdahelyszék zostało spustoszone przez Lőrinca Pekriego, ponieważ przewodniczący odmówił przyłączenia się do konfederacji kuruckiej. Józef II wraz ze swoimi przywilejami zniósł gminę Szerdahelyszék i przyłączył ją do powiatu Szeben megyébe. Jednak po 1790 r. odłączył się. 1705 őszén Szerdahelyszék külvárosát feldúlta Pekri Lőrinc, mivel a szék megtagadta a kuruc konföderációhoz való csatlakozást. II. József (1780-1790) kiváltságaival együtt eltörölte Szerdahelyszék önkormányzatát és Szeben megyébe kebelezte be. 1790 után azonban visszakapta. 14 lutego 1849 r., po przegranej bitwie pod vízaknai csata, generał Bem wysłał rannych i chorych do Szászsebes, gdyż w Szerdahely nie otrzymywali oni za pieniądze żywności od Sasów. 5 lutego miasto było okupowane przez wojsko i zostało zniszczone przez generała Puchnera. Po bitwie (1 sierpnia) szerdahelyi ütközet armia pułkownika Steina wycofała się tracąc: 200 zabitych, 1185 więźniów i 2 działa, co oznaczało koniec oblężenia Gyulafehérvár. W latach 1849-1860 należała do okręgu wojskowego Gyulafehérvár. 22 sierpnia 1850 roku fundacja Universitatis Saxsonum ustanowiła stypendium szkolne, z którego 1–1 melyből 1-1 ifjú kapott młodych ludzi otrzymało stypendium w wysokości 150 HUF, fundusz Szerdahelyszék otrzymał 600 HUF, a szkoły ludowe 750 HUF. 7-8 marca 1869 r. siedmiogrodzcy Oláhowie (Rumuni) utworzyli w Szerdahely, sprzeciwiającą się zjednoczeniu, transylwańską Rumuńską Partię Narodową, która zdecydowała o bezczynności politycznej. Art. 33 ustawy z 1876 r. przyłączył lokację do komtatu Szeben vármegyébe (Sybin) z siedzibą w Szerdahely. PopulacjaW 1870 r. liczyła 19.345 mieszkańców, w tym: Skład narodowościowy
Wyznania
Miejscowości lokacji
CéheiSzerdahelyszék céhei a szász városokkal és székekkel közösen alakultak meg:
A szász városokkal közösen:
GildiaGildie środowego miejsca powstały wraz z saksońskimi miastami i katedrami:
Wraz z miastami saksońskimi:
Źróda
|
