Unterwald

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Unterwald to historyczna kraina południowego Siedmiogrodu, która obecnie stanowi południowo-wschodnią lub południowo-zachodnią część okręgów Alba i Sibiu, a także środkowo-wschodnią część okręgu Hunedoara. Lokalizacja Unterwald znajduje się na północnym krańcu Déli-Kárpátok (Karpat Południowych) i rozciąga się między miastami Nagyszeben (rum. Sibiu) na wschodzie, Szászváros (rum. Orăștie) na zachodzie i graniczy z rzeką Maros (rum. Mureș) na północy. Historycznie rzecz biorąc, Unterwald stanowi zachodnią granicę Siedmiogrodu, najbardziej wysuniętą na zachód część Királyföld, a tym samym granicę niemieckiego obszaru osadniczego. Wyjaśnienie terminów Nazwa Unterwald jest myląca, ponieważ nie jest to obszar zalesiony ani szczególnie zalesiony. Nazwa odnosi się raczej do położenia regionu u podnóża gęsto zalesionych zboczy Karpat, bliżej dzisiejszych gór Kudzsiri-havasok (rum. Munții Șureanu) i Szebeni-havasok (rum. Munții Cindrel) (na mapach z XIX wieku określanych jako „lasy”). Należy zatem rozumieć w tym sensie, że oznacza ziemię pod lasem, czyli pod zalesionymi górami, tak jak na różnych mapach z XVI i XVII wieku: „Land vor dem Wald” (Ziemia przed lasem). Historia Plik:Transilvania.jpg Fazy zajmowania Siedmiogrodu Plik:Roman Dacia de.svg Rzymska prowincja Dacia Gdy region został podbity przez węgierskich królów w X wieku, osiedlili tam ludność ich wspierającą, tj. Seklerów, aby zabezpieczyć granicę. Za króla Gejzy II (1141–1162) granica została przesunięta dalej na wschód − z rzeki Maros (rum. Mureș) na rzekę Olt (rum. Alutę) i obszar przygraniczny stał się wewnętrznym, więc Seklerowie zostali przesiedleni do dzisiejszego Székelyföld na wschodzie Siedmiogrodu. Zaraz potem rozpoczęto w tym terenie osadzać niemieckich kolonistów (niem. Siebenbürger Sachsen). Pierwszy obszar, na którym się osiedlili, był na zachód od zalesionego lasu. Założyli tam swoje osady w Romosz (niem. Rumes), Szászváros (niem. Broos) i na równinie, wówczas zwanej Terra Sebus nad Maros. Większość z nich przeniosła się dalej na wschód i w 1143 r. i dotarła w okolice późniejszego Nagyszeben (niem. Hermannstadt) nad rzeką Szeben (niem. Zibin). Te lokacje Broos, Mühlbach i Reussmarkt − obszar znany jako Unterwald, zgodnie z Andreanum (Złotą Bullą) był częścią ziemi królewskiej (węg. Királyföld) i pierwotnie był zamieszkany głównie przez Sasów Siedmiogrodu, którzy uprawiali ziemię. Szászváros (niem. Broos) jest nazwany w Złotej Bulli (1224) najbardziej na zachód wysuniętym miejscem. W 1241 r. najazd Tatarów spustoszył ten obszar, a od początku XV wieku Turcy raz po raz najeżdżali kraj. Ze względu na położenie na szlaku handlowym i bliskość stolicy Sibiu, wojska często dokonywały tutaj grabieży. Doprowadziło to do trwałego zdziesiątkowania populacji (zwłaszcza w Brooser Stuhl i Mühlbacher Stuhl) i zahamowania rozwoju miast. Powoli rumuńscy pasterze i rolnicy górscy z dolin karpackich infiltrowali ten obszar i ponownie wypełniali życiem opuszczone gospodarstwa lub zakładali własne wsie na królewskiej ziemi. Czasami byli tam aktywnie osiedlani, aby móc płacić podatki administracji lokacji jako nowi podatnicy, ponieważ administratorzy nie byli już w stanie płacić wymaganych ciężarów i podatków wojennych książętom siedmiogrodzkim ze względu na wysokie straty saksońskiej populacja. W latach 1733-1776 za panowania Marii Teresy i Karola VI. przesiedlono około 3.000 austriackich protestantów do Siedmiogrodu, tzw. Landler. Osiedlili się w wyludnionych gminach Nagyapold (niem. Großpold), Kereszténysziget (niem. Großau i Kistorony (niem. Neppendorf) i przyczynili się do ich rozkwitu. Do Mühlbach (węg. Szászsebes) przybyło także wielu kolonistów z Baden-Durlach. Niemniej jednak niemiecka część populacji w Unterwald nigdy nie mogła się tak naprawdę odbudować liczbowo. Podobnie jak inni Sasi siedmiogrodzcy, większość mieszkańców Unterwaldu przeniosła się do Niemiec najpóźniej do 1990 roku. Liczba protestanckich − a więc Niemców − mieszkańców dzielnicy kościelnej Mühlbach jest obecnie bardzo niska (2005: 1.811 osób). Lista historycznych miejsc w Unterwald Benzenz (Aurel Vlaicu, węg. Bencenc) Broos (Orăștie, węg. Szászváros) Deutschpien (Pianu de Jos, węg. Alsópián) Dobring (Dobârca) Großpold (Apoldu de Sus, węg. Nagyapold) Hamlesch (Amnaș, węg. Omlás) Kelling (Câlnic, węg. Kelnek) Mühlbach (Sebeș, węg. Szászsebes) Petersdorf bei Mühlbach (Petrești, węg. Péterfalva) Rätsch (Reciu, węg. Récse) Reußmarkt (Miercurea Sibiului, węg. Szerdahely) Rumes (Romos, węg. Romosz) Urwegen (Gârbova, węg. Szászorbó) Przypisy Literatura Ernst Wagner: Geschichte der Siebenbürger Sachsen. Ein Überblick. 6., durchgesehene und erweiterte Auflage. Wort und Welt Verlag, Thaur bei Innsbruck 1990, ISBN 3-85373-055-8. Carl Göllner (Red.): Geschichte der Deutschen auf dem Gebiete Rumäniens. Band 1: 12. Jahrhundert bis 1848. Kriterion, Bukarest 1979.