Banaccy Szwabowie

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Banater Schwaben (pol. Banaccy Szwabowie lub Szwabowie banaccy, rum. Șvabi bănățeni) − etniczna ludność niemiecka w Europie Środkowo-Południowo-Wschodniej. W XVIII wieku wyemigrowali do ówczesnej prowincji Temesi Bánság (Banatu Temeszwar), później włączonej do państwa Habsburgów, tj. do Cesarstwie Austriackiego. w wyniku wojen z Turcją była ona słabo zaludniona. Pod koniec I wojny światowej w 1918 r. mniejszość szwabska pracowała nad utworzeniem niezależnej wieloetnicznej Republiki Banatu; prowincja została jednak podzielona traktatem wersalskim z 1919 r. i traktatem z Trianon z 1920 r. Większa część została zaanektowana przez Rumunię, mniejsza przez Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców (od 1929 r. Jugosławia), a niewielka region wokół Szeged pozostał częścią Węgier.

Po II wojnie światowej większość mieszkańców Szwabów została wypędzona na Zachód przez Związek Radziecki i jego wasali, a po 1990 roku i upadku Związku Radzieckiego i jego republik wielu z nich pozostało z powodów ekonomicznych i emocjonalnych.

Banat i Szwabowie znad Dunaju

Koloniści z Banatu są często zgrupowani z innymi niemieckojęzycznymi grupami etnicznymi na obszarze pod nazwą Szwabów znad Dunaju. Oprócz Banatu, grupy te mieszkały w pobliskiej zachodniej Bačka w Vojvodina w Serbii, w szwabskiej Turcji (dzisiejsze południowe Węgry), w Slawonii (obecna Chorwacja) oraz w Satu Mare w Rumunii. Wszystkie te obszary znajdowały się pod panowaniem austriackim, gdy Korona rekrutowała niemieckich imigrantów, zwłaszcza rolników. Chciała ponownie zaludnić ziemie nowo odzyskane po tureckiej okupacji i ożywić rolnictwo na obszarze często opanowanym przez wojnę.

Pochodzenie i rekrutacja

Plik:Deutschsieben bürgen.svg
Tradycyjne niemickie (saskie lub szwabskie) terytoria w Banacie i Siedmiogrodzie

Imigranci byli zachęcani do osiedlania się w Banacie przez austriackich cesarzy w XVIII wieku w celu ponownego zaludnienia prowincji graniczącej z imperium tureckim i dodania etnicznych europejskich chrześcijan do populacji nowo okupowanego regionu. Niemcy otrzymali wolną ziemię i przywilej zachowania języka i religii. Korona poszukiwała imigrantów rzymskokatolickich, podobnie jak koloniści włoscy i hiszpańscy, którzy przybyli do tego regionu.[1] Większość osadników niemieckich pochodziła z Alzacji i Lotaryngii, Austrii, Bawarii, Frankonii i Palatynatu. Niewielkiej grupy można doszukac się ze środkowych Niemiec. Jednak stosunkowo niewielu pochodziło z regionów Szwabii, które były wtedy znane jako Dalsza Austria. Nie jest jasne, w jaki sposób grupa została nazwana Szwabami z Banatu, ale prawdopodobnie dlatego, że większość zarejestrowała się i wyruszyła ze szwabskiego miasta Ulm. Zostali przetransportowani Ulmer Schachteln (barkami) w dół Dunaju do Budapesztu lub Belgradu, skąd wyruszyli pieszo do swoich nowych domów.

Koloniści byli na ogół młodszymi synami z biednych rodzin rolniczych, którzy nie widzieli szans powodzenia w domu. Za Marii Teresy otrzymali wsparcie finansowe i wieloletnią ulgę podatkową. Wielu z najwcześniejszych imigrantów nigdy się nie ożeniło, ponieważ podróżowało wśród nich niewiele Niemek. Zachęcano finansowo rzemieślników, nauczycieli, lekarzy i innych specjalistów. Na przestrzeni dziesięcioleci niemiecki, którym mówili ci koloniści, oddzielił się od niemieckiego rozwijającego się, zwłaszcza po ich zjednoczeniu. Stał się znany jako dunajsko-szwabski, archaiczna forma języka.

Ci, którzy pochodzili z francuskojęzycznych lub mieszanych językowo gmin w Lotaryngii, zachowali język francuski (oznaczony jako Banat French lub Français du Banat), a także odrębną tożsamość etniczną przez kilka pokoleń.[2]

Począwszy od 1893 r., ze względu na politykę madzaryzacji nacjonalistycznego państwa węgierskiego, część banackich Szwabów zaczęła przenosić się do Bułgarii, gdzie osiedlili się we wsi Bardarski Geran w prowincji Wratsa, założonej wcześniej przez Bułgarów z Banatu. Ostatecznie ich liczba przekroczyła 90 rodzin. W 1929 roku po nieporozumieniach z bułgarskimi katolikami zbudowali oddzielny kościół rzymskokatolicki. Niektóre z tych niemieckojęzycznych rodzin przeniosły się później do Carewa Brodu w prowincji Szumen wraz z garstką bułgarskich rodzin z Banatu, które udały się do innej bułgarskiej wioski Gostilya w prowincji Pleven.

W latach 1941–1943 2.150 etnicznych bułgarskich obywateli niemieckich zostało przesiedlonych do Niemiec w ramach polityki Hitlera Heim ins Reich. Wśród nich było 164 Szwabów z Banatu z Bardarskiego Geranu i 33 z Gostilyi.

Przypisy