Drábsko

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Drábsko (węg. Darabos) je obec na Slovensku v okrese Brezno.

Drábskowieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1810[1].

Populacja

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 206 osób, w tym 116 kobiet i 90 mężczyzn[2].

W 2001 roku pod względem narodowości i przynależności etnicznej miejscowość zamieszkiwali wyłącznie Słowacy[3].

Wyznania

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[3]:

Topografia

Rozpościera się na niewielkim płaskowyżu między Klenovské Vepro, Ľubietovské Vepro i Polaną.

Rozprestiera sa na neveľkej náhornej plošine medzi Klenovským Veprom, Ľubietovským Veprom a Poľanou. 

Historia

Po rozległej przerwie leśnej na tym terenie na przełomie XVII i XVIII wieku ówczesny właściciel lasów hrabia Forgách sprowadził grupę pierwszych drwali z Orawy do powiatu „na drábskie”. Po wykarczowaniu lasów dołączyli do nich pasterze, kuśnierzy, a później także szklarze z okolic Kysúca i Wołoszczyzny (Veľké Karlovice - Vsetínsko). Drábsko rozszerzyło się o inne osady - Dolinę, Kysucu (pierwotnie Otília - według córki hrabiego Forgácha), Sedmák i inne. Huta szkła w okolicy zniknęła po I wojnie światowej. Od tego czasu Vrchy były jedynie rezerwuarem siły roboczej dla lasów, a niektórzy zajmowali się bardzo dochodowym rolnictwem i lokalnym rzemiosłem - produkcją gontów drewnianych, przędzeniem lnu, tkaniem lnu i "pokrowców" z tkaniny. Po drugiej wojnie światowej ludzie przyjeżdżali do pracy w Breznie, Hroncu, Podbrezovej i Utekáču, a kilku na stałe przeniosło się w te miejsca. Wieś zaczęła się kurczyć, a niekorzystnego rozwoju demograficznego nie odwróciła nawet próba założenia spółdzielni chłopskiej. Zachowana przyroda i spokojne otoczenie przyciągają do wsi dziesiątki chałupników, którzy przynajmniej czasowo zastępują naturalnie zanikających pierwotnych mieszkańców.

Po rozsiahlom lesnom polome v tejto oblasti na prelome 17. a 18. storočia priviedol vtedajší majiteľ lesov gróf Forgách do chotára „na drábskie“ skupinu prvých drevorubačov z Oravy. Po vyklčovaní lesov k nim pribudli pastieri, furmani a neskôr aj sklári z oblasti Kysúc a Valašska (Veľké Karlovice - Vsetínsko). Drábsko sa rozšírilo o ďalšie osady - Dolinu, Kysucu (pôvodne Otíliu - podľa dcéry grófa Forgácha), Sedmák a ďalšie. Sklárske huty v oblasti zanikli po 1. svetovej vojne. Odvtedy boli Vrchy len zásobárňou pracovných síl pre lesy, časť sa zaoberala neveľmi výnosným poľnohospodárstvom a miestnymi remeslami - výrobou drevených šindľov, spriadaním ľanu, tkaním plátna a handričkových „pokrovcov“. Po 2. svetovej vojne dochádzali ľudia za prácou do Brezna, Hronca, Podbrezovej a do Utekáča, viacerí sa do týchto miest natrvalo presídlili. Obec sa začala početne zmenšovať a nepriaznivý demografický vývoj nezvrátil ani pokus o založenie roľníckeho družstva. Zachovaná príroda a pokojné prostredie priťahujú do obce desiatky chalupárov, ktorí aspoň prechodne nahrádzajúcich prirodzene ubúdajúcich pôvodných obyvateľov.

Kultura i atrakcje

Pomniki

  • Kaplica św. Anny, to prostokątny budynek ludowy. Zawiera dzwonnicę z cebulastym dachem. [4]
  • Zespół zachowanej architektury ludowej, są to domy z bali na rzucie strajku z przełomu XIX i XX wieku, wśród których wymieniono budynki nr 120, 127 i 140. [5]


  • Kaplnka sv. Anny, jedná sa o obdĺžnikovú ľudovú stavbu. Jej súčasťou je zvonica s cibuľovou strechou.[4]
  • Súbor dochovanej ľudovej architektúry, jedná sa o zrubové domy na pôdoryse odĺžnika z prelomu 19. a 20. storočia, z ktorých sú objekty číslo 120, 127 a 140 pamiatkovo chránené.[5]

Gallery

Turystyka

Drábsko jest dostępne po dobrej jakości asfaltowej drodze z Brezna i Hriňovej, przy dobrej pogodzie można podziwiać panoramę Słowackich Rudaw, Niskich Tatr (Chopok, Ďumbier i Kráľova hoľa). Częstymi gośćmi są miłośnicy kolarstwa i narciarstwa biegowego na wspaniałych „dzikich” terenach wokół Drábska, Lom nad Rimavicou i Sihly. Autostrada Rudná i las Dobročský las przyciągają bardziej odważnych wędrowców.

Drábsko je prístupné po kvalitnej asfaltovej ceste z Brezna i Hriňovej, za dobrého počasia možno sledovať panorámu Slovenského rudohoria, Nízkych Tatier (Chopok, Ďumbier i Kráľovu hoľu). Častými návštevníkmi sú priaznivci cykloturistiku a bežeckého lyžovania využívajúci výborné „divoké“ terény v okolí Drábska, Lomu nad Rimavicou a Sihly. Odvážnejších peších turistov láka Rudná magistrála i Dobročský prales.

Kultura

We wsi znajduje się kilka niezwykłych drewnianych zabytków. Etnograficznie Drábsko jest przypisane do znanego obszaru Detvii, chociaż różni się w kilku częściach oryginalnego stroju (wąskie spodnie materiałowe wszyte w skórzane buty, futro, kurtka i inny rodzaj czapki).

Linki zewnętrzne

Drábsko
wieś
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Malohont
Powierzchnia 4,77 km² (477 ha) [6]
Populacja 181 (31. 12. 2020) [7]
Gęstość 37,95 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka
1566[5]/1810[1810]
Starosta Martina Grgačová Kocová[8] (SNS)
PSČ 976 53 (pošta Lom nad Rimavicou)
ŠÚJ 508578
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu
Drábsko 10
Telefón 048/618 00 83
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Wikimedia Commons: Drábsko
Strona: drabsko.webnode.sk
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
18px 48°39′03″S 19°39′21″V

Przypisy

  1. Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  2. Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  3. 3,0 3,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  4. Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  5. Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  6. Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  7. Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  8. Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.