Vajdaság

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[3]	[4]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Vajdaság (pol. Wojwodina, Prowincja Autonomiczna Wojwodiny)) – autonomiczny okręg w północnej Serbii, zamieszkany przez 1,93 mln mieszkańców (2011), przede wszystkim Serbów (66% liczby ludności) i Węgrów (13%). Stolicą Wojwodiny jest Nowy Sad, inne większe miasta to Pančevo, Subotica, Zrenjanin. Obejmuje serbskie części historycznych regionów Baczki, Banatu i Sremu. Geografia Teren Wojwodiny stanowi część Wielkiej Niziny Węgierskiej, pozostałości po Morzu Panońskim. Pierwotnie równina była zalesionym stepem, a jedynym tego dowodem są dwa obszary, niegdysiejsze wyspy na Morzu Panońskim: Fruška gora i pustynia Deliblatska peščara. W przeciwieństwie do wyżynnych i górzystych obszarów Serbii Centralnej, w Wojwodinie teren jest płaski, z wyjątkiem dwóch pasm górskich: Fruška gora i Vršačke planine w jego naddunajskiej części. Głównymi rzekami są tu Dunaj i Cisa; dzielą one Wojwodinę na trzy krainy: Bačkę (Baczka), Banat i Srem (Syrmia). Földrajz Plik:Vojvodina gradovi.png Vajdaság földrajzi-történelmi régiói   Bácska   Szerémség   Bánság   Macsva A Vajdaság 21 500 km² területű. Három nagy folyója, a Duna, a Tisza és a Száva három nagy földrajzi egységre osztja a tartományt: Bácska (szerbül Bačka) nyugati része Bánság (Banat) keleti része Szerémség (Srem) déli része Emellett délnyugaton egy kis rész, a Drina és a Száva közötti síkság Macsó (Mačva) régió északi része. Bácska és Nyugat-Bánság a folyók által feltöltött homokos síkság, a magyar Alföld folytatása. A Kárpát-medence nagy folyói erre folynak össze, ezért a Bánság mocsaras vidék volt, amit a 17. századtól kezdve lecsapoltak. Mégis itt található Európa egyetlen sivatagi jellegű vidéke, a Delibláti-homokpuszta. Szerémségben a Tarcal-hegység (Fruška Gora) húzódik, amely keletre téríti a Dunát. A Bánságban található a tartomány legmagasabb pontja, a Kudrici-tető (641 m), amely a romániai Krassó-Szörényi-érchegységhez kapcsolható Verseci-hegység csúcsa. Plik:Deliblato Sands, Foggy morning.jpg Ködös reggel a Delibláti-homokpusztán. Fejértelep templomtornya is látható A terület éghajlata kontinentális. Plik:Vojvodina map02.png Granice administracyjne Autonomicznej Prowincji Wojwodiny Historia Wczesne średniowiecze i osadnictwo słowiańskie Po wypędzeniu Rzymian z tego regionu, na tym obszarze rządziły różne ludy i państwa indoeuropejskie i tureckie. Ludy te obejmowały Gotów, Sarmatów, Hunów, Gepidów i Awarów. W historii regionu największe znaczenie miało państwo Gepid, którego stolicą było Sirmium. Zgodnie z VII-wiecznymi Cudami Świętego Demetriusza, Awarowie przekazali region Syrmii bułgarskiemu przywódcy Kuberowi około 680 roku. Bułgarzy z Kuber przenieśli się na południe z Maurusem do Macedonii, gdzie w VIII wieku współpracowali z Tervelem. After the Romans were driven away from this region, various Indo-European and Turkic peoples and states ruled in the area. These peoples included Goths, Sarmatians, Huns, Gepids and Avars. For regional history, the largest in importance was a Gepid state, which had its capital in Sirmium. According to the 7th-century Miracles of Saint Demetrius, Avars gave the region of Syrmia to a Bulgar leader named Kuber circa 680. The Bulgars of Kuber moved south with Maurus to Macedonia where they co-operated with Tervel in the 8th century. Plik:Arača 5.jpg Ruiny kościoła w Arača Słowianie osiedlili się w dzisiejszej Wojwodinie w VI i VII wieku [3], zanim niektórzy z nich przekroczyli rzeki Sawę i Dunaj i osiedlili się na Bałkanach. Do plemion słowiańskich, które żyły na terenie dzisiejszej Wojwodiny, należeli Abodrytowie, Sewerowie, Braničevci i Timočani. Slavs settled today's Vojvodina in the 6th and 7th centuries, before some of them crossed the rivers Sava and Danube and settled in the Balkans. Slavic tribes that lived in the territory of present-day Vojvodina included Abodrites, Severans, Braničevci and Timočani. W IX wieku, po upadku państwa awarskiego, pojawiły się na tym terenie pierwsze formy państwowości słowiańskiej. Do pierwszych słowiańskich państw, które rządziły tym regionem, należały Cesarstwo Bułgarskie, Wielkie Morawy i Panońskie Księstwo Ludewita. W okresie administracji bułgarskiej (IX w.) Regionem rządzili miejscowi książęta bułgarscy Salan i Glad. Rezydencją Salana była Titel, podczas gdy rezydencja Glad prawdopodobnie znajdowała się w rzekomym wale Galad lub być może w Kladovo (Gladovo) we wschodniej Serbii. Potomkiem Glada był książę Ahtum, inny lokalny władca z XI wieku, który sprzeciwiał się ustanowieniu panowania węgierskiego w regionie. In the 9th century, after the fall of the Avar state, the first forms of Slavic statehood emerged in this area. The first Slavic states that ruled over this region included the Bulgarian Empire, Great Moravia and Ljudevit's Pannonian Duchy. During the Bulgarian administration (9th century), local Bulgarian dukes, Salan and Glad, ruled over the region. Salan's residence was Titel, while that of Glad was possibly in the rumoured rampart of Galad or perhaps in the Kladovo (Gladovo) in eastern Serbia. Glad's descendant was the duke Ahtum, another local ruler from the 11th century who opposed the establishment of Hungarian rule over the region.Szablon:Citation needed W wiosce Chelarevo archeolodzy znaleźli również ślady ludzi, którzy praktykowali religię judaistyczną. Bunardžić datuje groby awarsko-bułgarskie wykopane w Čelarevo, zawierające czaszki z rysami mongolskimi i symbolami judaistycznymi, do końca VIII i IX wieku. Erdely i Vilkhnovich uważają, że groby należały do ​​Kabarów, którzy ostatecznie zerwali więzi z Imperium Chazarskim między latami 30. a 862. (Trzy inne plemiona Chazarów dołączyły do ​​Madzarów i wzięły udział w węgierskim podboju Kotliny Karpackiej, w tym obecnej 895-907.) Szablon: potrzebne źródło In the village of Čelarevo archaeologists have also found traces of people who practised the Judaic religion. Bunardžić dated Avar-Bulgar graves excavated in Čelarevo, containing skulls with Mongolian features and Judaic symbols, to the late 8th and 9th centuries. Erdely and Vilkhnovich consider the graves to belong to the Kabars who eventually broke ties with the Khazar Empire between the 830s and 862. (Three other Khazar tribes joined the Magyars and took part in the Magyar conquest of the Carpathian basin including what is now Vojvodina in 895–907.)Szablon:Citation needed Hungarian rule Reguła węgierska Plik:Bač fortress (Bačka tvrđava).JPG Forteca Bač Po sporach terytorialnych z państwami bizantyjskimi i bułgarskimi większość Wojwodiny stała się częścią Królestwa Węgier między X a XII wiekiem i pozostawała pod administracją węgierską do XVI wieku (po okresach administracji osmańskiej i habsburskiej, węgierska dominacja polityczna nad większością region został założony ponownie w 1867 r., a na całym regionie w 1882 r., po zniesieniu Habsburgów). Following territorial disputes with Byzantine and Bulgarian states, most of Vojvodina became part of the Kingdom of Hungary between the 10th and 12th century and remained under Hungarian administration until the 16th century (Following periods of Ottoman and Habsburg administrations, Hungarian political dominance over most of the region was established again in 1867 and over entire region in 1882, after abolition of the Habsburg Military Frontier).Szablon:Citation needed Regionalny bilans demograficzny zaczął się zmieniać w XI wieku, kiedy Madziarowie zaczęli zastępować miejscową ludność słowiańską. Jednak od XIV wieku równowaga zmieniła się ponownie na korzyść Słowian, gdy osiedlili się tu uchodźcy serbscy uciekający z terytoriów zdobytych przez armię osmańską. Większość [4] Węgrów opuściła region podczas podboju osmańskiego i we wczesnym okresie administracji osmańskiej, więc ludność Wojwodiny w czasach osmańskich była głównie Serbami (którzy stanowili wówczas absolutną większość Wojwodiny), ze znaczną obecnością muzułmanów o różnym pochodzeniu etnicznym. [4] The regional demographic balance started changing in the 11th century when Magyars began to replace the local Slavic population. But from the 14th century, the balance changed again in favour of the Slavs when Serbian refugees fleeing from territories conquered by the Ottoman army settled in the area. Most of the Hungarians left the region during the Ottoman conquest and early period of Ottoman administration, so the population of Vojvodina in Ottoman times was predominantly Serbs (who comprised an absolute majority of Vojvodina at the time), with significant presence of Muslims of various ethnic backgrounds. Demographics Plik:Vojvodina-Ethnic-2011.GIF Ethnic map of Vojvodina (settlement data) Plik:Vojvodina languages2011.png Language map of Vojvodina (municipality data) Plik:Vojvodina religion2011.png Religion map of Vojvodina (municipality data) Vojvodina is more diverse than the rest of Serbia with more than 25 ethnic groups and six languages which are in the official use by the provincial administration. Population by ethnicity: Number % TOTAL 1,931,809 100 Serbs 1,289,635 66.76 Hungarians 251,136 13.00 Slovaks 50,321 2.60 Croats 47,033 2.43 Romani 42,391 2.19 Romanians 25,410 1.32 Montenegrins 22,141 1.15 Bunjevci 16,469 0.85 Rusyns 13,928 0.72 Yugoslavs 12,176 0.63 Macedonians 10,392 0.54 Ukrainians 4,202 0.22 ethnic Muslims 3,360 0.17 Germans 3,272 0.17 Albanians 2,251 0.12 Slovenes 1,815 0.09 Bulgarians 1,489 0.08 Goranis 1,179 0.06 Russians 1,173 0.06 Bosniaks 780 0.04 Vlachs 170 0.01 Others 6,710 0.35 Regional affiliation 28,567 1.48 Undeclared 81,018 4.19 Unknown 14,791 0.77 Population by mother tongue: Number % Serbian 1,485,791 76.91 Hungarian 241,164 12.48 Slovak 47,760 2.47 Romani 27,430 1.42 Romanian 24,133 1.25 Croatian 14,576 0.75 Rusyn 11,154 0.58 Bunjevac 6,821 0.35 Albanian 3,844 0.2 Macedonian 3,694 0.19 Montenegrin 1,193 0.06 Population by religion: Number % Eastern Orthodox Christians 1,357,317 70.25 Catholics (Roman Catholic and Eastern Rite) 336,691 17.43 Protestants 64,029 3.31 Muslims 14,026 0.74 Oriental religions (Buddhism, Hinduism etc.) 394 0.02 Jews 254 0.01 Others 647 0.03 Atheists 25,906 1.34 Undeclared 106,740 5.53 Unknown 18,205 0.94 Przypisy Youtube Twierdza Bač