Стефан Урош II Милутин

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Стефан Урош II Милутин (pol. Stefan Urosz II Milutin, węg. II. István Uroš, rum. Ștefan Uroș al II-lea Milutin, tur. II. Stefan Uroš Milutin) (* 1253, † 29 października 1321) – król serbski w latach 1282-1321, syn Stefana Urosza I.

Zdobycie władzy

W 1276 roku jego starszy brat Stefan Dragutin zdetronizował ojca. Próbując umocnić swoją pozycję zawarł sojusz z Karolem Andegaweńskim dążącym do wskrzeszenia zlikwidowanego przez Greków w 1261 roku Cesarstwa Łacińskiego. W 1282 roku, w którym Nieszpory sycylijskie położyły kres tym planom Andegaweńczyka, Sabor serbski w Deževie zmusił Dragutina do abdykacji na rzecz Stefana Urosza II Milutina. Dragutin zachował posiadłości na północy państwa nad Zachodnią Morawą i wokół Rudnika, połączone terytorialnie z ziemiami, które otrzymał w lenno od króla węgierskiego – banatem Maczwy, obejmującym dolinę rzeki Kolubary i ziemię belgradzką. Strącony z tronu serbskiego utworzył w północnej części ziem serbskich własne państwo. Przyłączył Usorę i Soli w północnej Bośni, a następnie przy pomocy Milutina zajął ziemię braniczewską[1]

Ekspansja na południe

Po objęciu władzy Stefan Milutin podjął ekspansję na południe w stronę Macedonii, którą Michał VIII Paleolog, jeszcze jako dowódca bizantyński, zdobył w 1259 roku częściowo na Epirze, a częściowo na Serbii (w 1258 roku Stefan Urosz I przejściowo opanował bowiem Skopje, Prilep i Kiczewo). W 1282 i 1283 Milutin podbił północną Macedonię ze Skopjem, lecz dopiero po trwającej wiele lat wojnie w 1299 roku uzyskał ostatecznie od cesarza Andronika II jako wiano córki cesarskiej Symonidy Paleologiny, która została czwartą żoną Milutina[2]. W 1308 Stefan Milutin ustalił przebieg granicy z Cesarstwem zajmując ziemie debarskie do Mat, ziemię kiczewską do granic Ochrydu, prilepską do miasta Prilep i do granic Proseka, a w końcu ziemię owczenską po miasto Sztip. Domagał się też przyznania mu Sztipu, który zdobył już wcześniej, ale bez powodzenia. Mimo ustaleń granica była stale naruszana, a jej okolice niespokojne[3].

Przyłączenie do Serbii znacznych obszarów, których ludność posługiwała się greką i pielęgnowała greckie obyczaje, a także przybycie do Serbii młodej królowej greckiej z licznym dworem wywołało przewrót obyczajowy najpierw na dworze Milutina, a stopniowo w całym państwie. W dokumentach serbskich pojawiły się odtąd nieznane wcześniej greckie terminy dotyczące podatków i stanowisk urzędowych. W nowy sposób z bizantyńskim przepychem zorganizowano dwór królewski. Wzrastające stale dochody czerpane głównie z eksploatacji kopalń srebra pozwoliły też Milutinowi na wznoszenie coraz okazalszych fundacji kościelnych pod kierunkiem sprowadzonych z Konstantynopola artystów. Milutin założył monaster w Nagorczino koło Kumanowa w Macedonii (przetrwała z niego cerkiew z zespołem fresków wykonanym na polecenie władcy[4]) oraz wokół głównych centrów swojego państwa, które w tym czasie przesunęły się z Raszki na Kosowe Pole i do Hvosna zwanego coraz częściej Metohią (od „metoh” - posiadłość cerkiewna). Na Kosowym Polu powstała „zadužbina” Milutina – monaster w Graczanicy, a w Metohii – monastery nad rzeką Banjską i w Prizrenie. Poza Serbią wzniósł Milutin monastery : Chilandar na Atosie, w Tesalonice, w Konstantynopolu oraz monaster św. Michała Archanioła w Jerozolimie[5].

Ostatnie lata

Na początku XIV wieku, wspierany przez króla węgierskiego Karola Roberta i papieża Stefan Dragutin wypowiedział wojnę Milutinowi, która zakończyła się po kilku latach ugodą przyznającą synowi Dragutina Władysławowi następstwo tronu serbskiego. Dragutin zmarł w 1316 roku. Po jego śmierci Milutin złamał ugodę i podbił państwo bratanka, wyjąwszy banat Maczwy i Belgrad, który w 1319 roku opanowali Węgrzy[6].

Zmarł po upadku z łóżka, 29 października 1321 roku, nie wyznaczywszy swego następcy, co doprowadziło do wojny domowej pomiędzy jego dwoma synami i bratankiem[7].

Rodzina

Stefan Milutin był czterokrotnie żonaty:

Miał czworo dzieci:

  • Stefana Konstantyna z małżeństwa z Anną,
  • nieznane z imienia dziecko z tego samego małżeństwa,
  • Annę Nedę z małżeństwa z Elżbietą węgierską,
  • oraz Stefana Urosza z nieślubnego łoża[9].

Przypisy

  1. T. Wasilewski: Historia Jugosławii. str. 113-115.
  2. T. Wasilewski: Historia Jugosławii. str. 113-115.
  3. I. Stawowy-Kawka: Historia Macedonii. str. 78.
  4. W. Molé: Sztuka Słowian południowych. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1962, ss.118-120
  5. T. Wasilewski: Historia Jugosławii. str. 115.
  6. T. Wasilewski: Historia Jugosławii. str. 115.
  7. Ch. Cawley: Medieval Lands.
  8. Ch. Cawley: Medieval Lands
  9. Ch. Cawley: Medieval Lands

Bibliografia

  • Ch. Cawley: Medieval Lands. Foundation for Medieval Genealogy, 2006–2007.
  • T. Wasilewski: Historia Jugosławii do XVIII wieku. W: W. Felczak, T. Wasilewski: Historia Jugosławii. Wrocław: Ossolineum, 1985. ISBN 83-04-01638-9.
  • J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: Historia Słowian południowych i zachodnich. Warszawa: PWN, 1988. ISBN 83-01-07549-X.
  • I. Stawowy-Kawka: Historia Macedonii. Wrocław: Ossolineum, 2000. ISBN 83-04-04549-4.

Стефан Урош II Милутин (serb.)
Stefan Urosz II Milutin (pol.)
II. István Uroš (węg.)
Ștefan Uroș al II-lea Milutin (rum.)
II. Stefan Uroš Milutin (tur.)

król Serbii
Plik:Mladi milutin Sopocani.jpg
król Serbii
Okres od 1282
do 1321
Poprzednik Stefan Dragutin
Następca Stefan Urosz III Deczański
Dane biograficzne
Dynastia Nemanicze
Państwo {{{państwo}}}
Urodziny 1253
Śmierć 29 października 1321
Ojciec Stefan Urosz I
Matka Helena d’Anjou
Małżeństwo Helena Angelina (córka Jana Angelosa władcy Tesalii)
od 1273/6
do 1283
Małżeństwo Anna (córka cara bułgarskiego Jerzego I Tertera)
od 1284
do 1294
Dzieci Stefan Konstantyn
Nn
Małżeństwo Elżbieta węgierska (córka króla węgierskiego Stefana V)
od 1295
do 1298/9
Dzieci Anna ??
Małżeństwo Simonida Paleologina (córka cesarza Andronika II Paleologa)
od 1300
Małżeństwo kochanka
Dzieci Stefan