Chorwaci molizańscy
Za: [1]
Chorwaci molizańscy (chorw. Moliški Hrvati, wł. Slavomolisani) – określenie ludności pochodzenia chorwackiego zamieszkującej włoski region Molise.
Są to potomkowie przybyszów z przełomu XV i XVI wieku, tzw. trzeciej fali migracji południowosłowiańskiej na teren dzisiejszych Włoch, związanej z najazdem osmańskim na Bałkany. Do dziś chorwacką tożsamość i znajomość dialektu molizańsko-chorwackiego, zwanego na-našo („po naszemu”), zachowało niecałe dwa tysiące osób. Zamieszkują oni przede wszystkim trzy miejscowości w północno-wschodniej części prowincji Campobasso (Kampavaša), na górskim obszarze pomiędzy rzekami Trigno i Biferno:
- Montemitro / Mundimitar – 460 mieszkańców, zamieszkana przez Słowian od 1508 r.
- Acquaviva Collecroce / Živavoda Kruč – 674 mieszkańców, zamieszkana przez Słowian od 1561 r.
- San Felice del Molise / Filić – 708 mieszkańców, zamieszkana przez Słowian od 1518 r.
Charakterystyczny dla wszystkich trzech jest postępujący spadek liczby ludności, związany z migracjami ekonomicznymi do większych miast i lepiej rozwiniętych regionów Włoch, oraz stopniowa asymilacja z włoską większością, która w przeciągu XIX i XX wieku dokonała się w przypadku pozostałych chorwackomolizańskich miejscowości, takich jak Palata czy San Giacomo degli Schiavoni (Štijakov).
W ustawie z 1999 r. Chorwaci molizańscy uznani są za mniejszość etniczną, a ich dialekt wymieniony jest pośród „języków mniejszościowych”. Od roku 1996 obowiązuje też bilateralna włosko-chorwacka umowa o prawach mniejszości narodowych.
Począwszy od lat 90. w szkołach trzech molizańskich miejscowości prowadzone są zajęcia z języka chorwackiego, ważną rolę w podtrzymywaniu odrębności językowej pełnią również lokalne stowarzyszenia kulturalne: Naša zemlja — La nostra terra (zał. 1968), Naš grad (zał. 1997) i Agostina Piccoli (zał. 1999). W Montemitro/Mundimitarze znajduje się honorowy konsulat Chorwacji.
Bibliografia
- Krzysztof Feruga: Socjolingwistyczne uwarunkowania języka molizańskich Chorwatów. praca doktorska pod kierunkiem prof. dra hab. Emila Tokarza. Katowice: Uniwersytet Śląski. Wydział Filologiczny, 2008. {{#invoke:Lang|lang}}{{#invoke:Sprawdź|Parametry
|=problemy-w-cytuj | nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | nazwisko2 = | imię2 = | autor2 = | autor link2 = | nazwisko3 = | imię3 = | autor3 = | autor link3 = | nazwisko4 = | imię4 = | autor4 = | autor link4 = | nazwisko5 = | imię5 = | autor5 = | autor link5 = | nazwisko6 = | imię6 = | autor6 = | autor link6 = | nazwisko7 = | imię7 = | autor7 = | autor link7 = | nazwisko8 = | imię8 = | autor8 = | autor link8 = | nazwisko9 = | imię9 = | autor9 = | autor link9 = | nazwisko10 = | imię10 = | autor10 = | autor link10 = | nazwisko11 = | imię11 = | autor11 = | autor link11 = | nazwisko12 = | imię12 = | autor12 = | autor link12 = | nazwisko13 = | imię13 = | autor13 = | autor link13 = | nazwisko14 = | imię14 = | autor14 = | autor link14 = | nazwisko15 = | imię15 = | autor15 = | autor link15 = | tytuł = txt! | url = | inni = | wydanie = | wydawca = | miejsce = | data = | rok = | miesiąc = | strony = | kolumny = | rozdział = | adres rozdziału = | nazwisko r = | imię r = | autor r = | autor r link = | nazwisko2 r = | imię2 r = | autor2 r = | autor r2 link = | nazwisko3 r = | imię3 r = | autor3 r = | autor r3 link = | tom = | tytuł tomu = | część = | tytuł części = | seria = | id = | isbn = | oclc = | lccn = | doi = | issn = | cytat = | język = | język2 = | język3 = | język4 = | język5 = | język6 = | język7 = | język8 = | język9 = | język10 = | data dostępu = | odn = }}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=15|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=4|nazwisko=nazwisko# r|imię=imię# r|autor=autor# r|link=autor r# link|przed=}}
