Magyar törzsek

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Plik:A magyarok vandorlasa.jpg
Migracje plemion węgierskich według teorii ugrofińskiej
Plik:Summarised map of occurrences of Hungarian tribe names (according to the settlement names).jpg
Pojawienie się nazw węgierskich plemion w nazwach osad. Sugeruje, gdzie przybywający Węgrzy mieszkali wśród innych ludów i pomagał w rekonstrukcji miejsc osiedlania się przybyłych plemion

Magyar törzsek (pol. plemiona Madziarów lub klany węgierskie) były podstawowymi jednostkami politycznymi, w ramach których żyli Węgrzy (Madziarowie), dopóki te klany z rejonu Uralu[1] najechały Kotlinę Karpacką i ustanowiły Księstwo Węgier.[2][3]

Etymologia

Etnonim węgierskiego sojuszu plemiennego jest niepewny. Według jednego poglądu, zgodnie z opisem Anonymusa, federację nazwano „Hetumoger” (Siedmiu Madziarów) („VII principales persone qui Hetumoger dicuntur”, „siedem książęcych osób zwanych Siedmioma Madziarami”[4]), chociaż słowo „Madziar „prawdopodobnie pochodzi od imienia najbardziej znanego węgierskiego plemienia, zwanego Megyer. Plemienna nazwa „Megyer” stała się „Magyar”, odnosząc się do całego narodu węgierskiego.[5][6][7] Źródła pisane nazywające Madziarów „Węgrami” przed podbiciem Kotliny Karpackiej, gdy jeszcze mieszkali na Stepach Europy Wschodniej (w 837 „Ungri” wspomniany przez [Jerzego Mnicha (Georgiusa Monachusa), w 862 „Ungri” Annalesa Bertinianiego, w 881 „Ungari” autorstwa Annales ex Annalibus Iuvavensibus). Angielski termin „węgierski” jest pochodną łacińskich form „Ungri” lub „Ungari”.

Historia

Według Andrása Róna-Tasa miejscowość, w której wyłonili się Węgrzy, grupa Manicha-Er, znajdowała się między Wołgą a Uralem.[1] Pomiędzy VIII a V wiekiem pne Węgrzy rozpoczęli samodzielną egzystencję i rozpoczął się wczesny okres języka protowęgierskiego[1].

Około 830 r.[8][9], gdy Álmos miał około 10 lat, siedem pokrewnych plemion (Jenő, Kér, Keszi, Kürt-Gyarmat, Megyer (törzs), Nyék i Tarján)[10] utworzyło konfederację[8] w Etelköz,[9] o nazwie „Hétmagyar” (Siedmiu Madziarów). Wśród ich przywódców, Siedmiu wodzów Węgrów, oprócz Álmosu, znajdowali się poprzednicy Előd, Ond, Kond, Tas, Huba and Töhötöm, którzy złożyli przysięgę krwi, składając przysięgę na wieczną lojalność wobec Álmosa.[11] Przypuszczalnie plemiona węgierskie składały się ze 108 klanów.[12]

Konfederacja plemion była prawdopodobnie prowadzona przez dwóch wysokich książąt: kende (ich duchowy władca) i gyula (ich przywódca wojskowy). Wysocy książęta byli wybierani przez przywódców plemion lub wyznaczani przez kagana Chazarów, który wywierał wpływ na Węgrów. Około 862 r. siedem plemion oddzieliło się od Chazarów.potrzebne źródło

Przed 881 r. trzy plemiona tureckie zbuntowały się przeciwko rządom kagana Chazarów, ale zostały pobite. Po klęsce opuścili Imperium Chazarskie i dobrowolnie wstąpili do konfederacji Hétmagyar. Trzy plemiona zostały zorganizowane w jedno plemię, zwane Kabarami, a później odgrywały rolę straży przedniej i tylnej podczas wspólnych działań militarnych konfederacji. Połączenie trzech plemion z poprzednimi siedmioma stworzyło On-ogur (Dziesięć Strzał),[10] jedno z możliwych źródeł nazwy Węgier.potrzebne wyjaśnienie

Organizacja społeczna

Węgierska struktura społeczna była pochodzenia tureckiego.[13]

Zobacz także

Źródła

  • Korai Magyar Történeti Lexikon (9-14. század), redaktor naczelny: Kristó, Gyula, redaktorzy: Engel, Pál és Makk, Ferenc (Akadémiai Kiadó, Budapest, 1994)
  • Kristó, Gyula: A Kárpát-medence és a magyarság régmúltja (1301-ig) (Szegedi Középkortörténeti Könyvtár, Szeged, 1993)
  • Magyarország Történeti Kronológiája I. – A kezdetektől 1526-ig, redaktor naczelny: Benda Kálmán (Akadémiai Kiadó, Budapest, 1981)
  • Makkai, László (2001). Transylvania in the medieval Hungarian kingdom (896-1526), W: Béla Köpeczi, HISTORY OF TRANSYLVANIA Volume I. From the Beginnings to 1606, Columbia University Press, New York, 2001, ISBN 0880334797.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 András Róna-Tas, Hungarians and Europe in the early Middle Ages: an introduction to early Hungarian history, Central European University Press, 1999, p. 319
  2. George H. Hodos, The East-Central European region: an historical outline, Greenwood Publishing Group, 1999, p. 19
  3. S. Wise Bauer, The history of the medieval world: from the conversion of Constantine to the First Crusade, W. W. Norton & Company, 2010, p. 586
  4. Gyula Decsy, A. J. Bodrogligeti, Ural-Altaische Jahrbücher, Volume 63, Otto Harrassowitz, 1991, p. 99
  5. György Balázs, Károly Szelényi, The Magyars: the birth of a European nation, Corvina, 1989, p. 8
  6. Alan W. Ertl, Toward an Understanding of Europe: A Political Economic Précis of Continental Integration, Universal-Publishers, 2008, p. 358
  7. Z. J. Kosztolnyik, Hungary under the early Árpáds: 890s to 1063, Eastern European Monographs, 2002, p. 3
  8. 8,0 8,1 Carl Waldman, Catherine Mason, Encyclopedia of European peoples, Volume 1, Infobase Publishing, 2006, p. 508
  9. 9,0 9,1 Paul Lendvai, The Hungarians: a thousand years of victory in defeat, C. Hurst & Co. Publishers, 2003, p. 15-29, p. 533
  10. 10,0 10,1 Kevin Alan Brook, The Jews of Khazaria, Rowman & Littlefield, 2009, pp. 163-164.
  11. http://www.kislexikon.hu/hetmagyar.html (Hungarian)
  12. John P. C. Matthews, Explosion: the Hungarian Revolution of 1956, Hippocrene Books, 2007, p. 69
  13. Makkai 2001, str. 415-416.