Váradi Regestrum

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strona Autorzy Nota
[2] [3] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[4] [5] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Váradi Regestrum (pol. Rejestr z Nagyvárad, łac. Regestrum Varadinense) – dokument, który zawiera protokoły setek ordaliów[1][2], które te odbywały się pod patronatem kanoników kapituły katedralnej Nagyváradu (obecnie Oradea w Rumunii) w pierwszych dziesięcioleciach XII wieku.[3] Według historyka Florina Curty[4] jest to „jeden z najbardziej niezwykłych dokumentów historii społecznej w średniowiecznym Siedmiogrodzie”.

Protokół kapituły katedry w Nagyvárad, sporządzony w latach 1208-1235, zawiera również opis innych czynności prawnych przed obliczem św. Władysława w katedrze w Nagyváradzie, takich jak transakcje prawne są związane z umowami, testamentami i innymi sprawami, takimi jak sprawy karne (kradzież, podpalenie) lub zwolnienie niewolników, głównie z szerszego obszaru Nagyváradu, ale czasami z odległych obszarów.. Wiele z nich napisał Anianus lub Ányos mester w latach 1217–1235. Autor zapewne pochodził z Węgier, ponieważ w pracy pojawia się wiele węgierskich słów i konstrukcji zdań[5].

Wymienia 711 toponimów i 2500 nazw z 43 węgierskich okręgów.

Oryginał nie zachował się, choć przetrwał niszczycielski pożar w archiwach kapituły około 1300 roku. Jego strony rozpadły się i zostały ponownie uporządkowane przed wydrukowaniem przez biskupa György Martinuzzi (Jerzy Utiešenović) w 1550 r. Opublikowane ponownie przez Macieja Belę], Adparatus ad hist. Hung. Posonii, 1735 i Endlicher, Rerum Hungariae Monumenta Arpadiana (St. Gallen, 1849).[5]

Jest to niezwykle bogate źródło historii języka węgierskiego, które zostało tylko częściowo przetworzone.[6]

Zawiera wiele toponimów, które występują jedynie tylko tutaj. Regestrum jest prawdopodobnie największym źródłem materiałów z komitatu Bihar, wymieniając ponad sto wiosek, w tym wiele starodawnych nazw miejsc, które już nie istnieją. Jego przetwarzanie jest utrudnione z powodu częstych błędów typograficznych w pierwszym wydaniu drukowanym.

Przypis

  1. ↑ Dowody” takie stosowane były już w czasach starożytnych (Wiesław Litewski Rzymskie prawo przywatne Warszawa 1994 str. 363). Najstarszym zapewne przykładem jest Kodeks Ur-Nammu, który w artykule 10 mówi o „próbie rzeki” w razie oskarżenia o czary. Zabytek zachowany jest fragmentarycznie, brak danych na czym ta próba polegała. Późniejszy Kodeks Hammurabiego w artykule 2 precyzuje, że oskarżony o czary 'w Rzece się zanurzy, jeśli Rzeka dosięgnie go, oskarżyciel jego domostwo jego zabierze. W tej próbie winy „dowodziło” tonięcie, na odwrót niż w czasach późniejszych.
  2. ↑ Jedynym sądem bożym, o którym wspomina Biblia, jest próba czystości. Żonę podejrzaną o cudzołóstwo należało przyprowadzić do kapłana, który po odpowiednich ceremoniach poił ją wodą zmieszaną z odrobiną pyłu znajdującego się na podłodze przybytku, posądzona bezzasadnie miała wyjść bez szkody (Księga Liczb 5, 11 – 31). Ks. Władysław Krynicki, Dzieje Kościoła Powszechnego. Włocławek 1908, str.226-227.
  3. ↑ Ks. Władysław Krynicki, Dzieje Kościoła Powszechnego. Włocławek 1908, str.226-227.
  4. ↑ Curta, Florin (2006). Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-89452-4.
  5. ↑ 5,0 5,1 Szinnyei József: Magyar írók élete és munkái I. (Aachs–Bzenszki). Budapest: Hornyánszky. 1891.
  6. ↑ [1]

Źródła

  • Curta, Florin (2006). Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-89452-4.
  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris * Publishers. ISBN 1-86064-061-3.
  • Solymosi, László (1994). "Váradi Regestrum [Regestrum of Várad]". In Kristó, Gyula; Engel, Pál; Makk, Ferenc (eds.). Korai magyar történeti lexikon (9–14. század) [Encyklopedia wczesnej historii Węgier (IX-XIV wiek)]. Akadémiai Kiadó. str. 713. ISBN 963-05-6722-9.

Linki zewnętrzne
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Váradi_Regestrum&oldid=40081”