Albeni (ród)
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Szlachetna rodzina Albenów pojawiła się na ziemiach chorwackich pod koniec XIV wieku . Albeni są krewnymi królowej Barbary, co oznacza krewnych Celje . Mają przymiotnik „de Sulzbach” i są uważane za pochodzące z Niemiec . Najprawdopodobniej pochodzą z prowincji Rheinland-Pfalz . historii Albeni rozpoczynają swoją wspinaczkę w królestwie węgiersko-chorwackim dzięki pokrewieństwu z biskupem zagrzebskim Eberhardem, jednym z najwierniejszych mieszkańców Zygmunta Luksemburskiego . Eberhard brał czynny udział w walkach u boku króla (jednym z nich była bitwa przeciwko [[Imperium Osmańskie | Imperium Osmańskie] w Nikopolu w 1396 r .). Później brał udział w starciach z rebeliantami. Pełnił funkcję biskupa Zagrzebia ( 1397–1406 i 1409–1419 ). Był najpierw gubernatorem ( 1406 ), a następnie biskupem diecezji Varaždin ( 1406 – 1409 ). Był także gubernatorem diecezji Pecz ( 1409 ) i najwyższym kanclerzem królewskim ( 1404–1419 ). Przez krótki czas sprawował urząd chorwackiego i słowiańskiego bana ( 1402 ). Chociaż uważano, że Eberhard należał do rodziny Albenów przez stosunkowo długi czas w historiografii, dziś wiemy, że nie był członkiem rodziny, ale był spokrewniony z nim przez siostrę, której imię jest nieznane, i który był żonaty z Rudolfem Albenem. Eberhar nie tylko pomagał powstaniu swoich siostrzeńców, ale także sprowadził ich do królestwa węgiersko-chorwackiego i zapewnił tej rodzinie, do tego czasu, niewielką własność, że król obdarzył ich znacznymi dobytkami. Eberhard miał sześć siostrzenic i trzy siostrzenice z małżeństwa swojej siostry i Rudolfa Albena. Siostrzeńcami są John starszy, Petermann (Peter), Herman, John młodszy, Henry i Rudolf oraz siostrzenice Elizabeth (Leys), Magdalen i Loreto. Svoj uspon u Ugarsko-Hrvatskom Kraljevstvu Albeni započinju zahvaljujući srodstvu sa zagrebačkim biskupom Eberhardom, jednim od najvjernijih ljudi Žigmunda Luksemburškog. Eberhard je uz kralja aktivno sudjelovao u borbama (jedna od njih je bitka protiv [[Osmansko Carstvo|Osmanlija] na Nikopolju 1396. godine). Kasnije je sudjelovao i u sukobima s pobunjenim velikašima. Vršio je službu zagrebačkog biskupa (1397. – 1406. i 1409. – 1419.). Prvo je bio upravitelj (1406.), a potom biskup Varaždinske biskupije (1406. – 1409.). Također je bio upravitelj pečujske biskupije (1409.), te kraljevski vrhovni kancelar (1404. – 1419.). Kratko vrijeme obnašao je dužnost hrvatskog i slavonskog bana (1402.). Iako se u historiografiji relativno dugo smatralo da je Eberhard pripadao obitelji Alben, danas znamo da nije bio njezin član, već je s njome bio povezan preko svoje sestre čije ime nije poznato, a koja je bila udana za Rudolfa Albena. Eberhar ne samo da je pomagao uspon svojih nećaka, već ih je i doveo u Ugarsko-Hrvatsko Kraljevstvo, te ovoj obitelji, dotada nevelikog imetka, osigurao da ih kralj obdari značajnim posjedima. Eberhard je iz braka svoje sestre i Rudolfa Albena imao šestoricu nećaka i tri nećakinje. Nećaci su Ivan stariji, Petermann (Petar), Herman, Ivan mlađi, Henrik i Rudolf, a nećakinje Elizabeta (Leys), Magdalena i Loreta. Alben, z różnymi nieruchomościami na Węgrzech, posiadał więcej nieruchomości w krajach chorwackich. Wkrótce po przybyciu do królestwa węgiersko-chorwackiego Medvedgrad wszedł w ich ręce, ich najważniejszą własność, za pomocą której noszą również przymiotnik de Medwewar i Medvedgrad. Król Zygmunt najpierw przekazał Medvedgrad biskupowi Eberhard w imieniu obietnicy, a następnie potwierdził to swoim siostrzeńcom. Królewskie dokumenty dotyczące przeniesienia Medvedgradu do Albenów nie są zachowane, ale o tych wydarzeniach dowiadujemy się z protestów złożonych przez Kapitol Zagrzebski przed Stolnobiogradem (17 sierpnia 1399 r.) I Kapitolem Varadin (16 października 1399 r.). darowizna. Nabywając Medvedgrad, Albeńczycy przejęli także kontrolę nad polem zagrzebskim i Turopolje, a ich zamki w Medvedgradzie wielokrotnie tam się znajdują jako burmistrzowie. Albeni su, uz različite posjede u Ugarskoj, držali više posjeda i u hrvatskim zemljama. Ubrzo po njihovom dolasku u Ugarsko-Hrvatsko Kraljevstvo u njihove je ruke došao Medvedgrad, njihov najvažniji posjed, po kojem nose i pridjevak de Medwewar odnosno Medvedgradski. Kralj Žigmund dao je Medvedgrad prvo biskupu Eberhardu na ime zaloga, a potom ga je potvrdio i njegovim nećacima. Same kraljevske isprave, koje se odnose na prepuštanje Medvedgrada Albenima,nisu nam sačuvane, već o navedenim događajima saznajemo iz protesta, koje je Zagrebački kaptol uložio pred Stolnobiogradskim (17.kolovoza 1399.) i Varadinskim kaptolom (16. listopada 1399.) protiv toga darovanja. Stekavši Medvedgrad, Albeni su dobili i kontrolu nad Zagrebačkim poljem odnosno Turopoljem, te njihove medvedgradske kaštelane u više navrata nalazimo ondje kao župane. Bans Petermann i Ivan Jr. Syn Rudolfa i bratanek Eberharda Petermann (Peter) jest chorwacko-dalmatyńskim zakazem od 1411 roku . – 1414 . Wcześniej, w imieniu swojego wuja, kierował diecezją Pecz w 1409 r. Jako okupant i wiemy, że pełnił również funkcję starosty powiatu w obwodzie kriżewskim. Jako zakaz Petermann wyróżniał się walcząc z Wenecją w Dalmacji w 1412 roku . Należy wspomnieć, że Wenecjanie zdołali przechwycić Skradin. Przeciw Hrvoje Vukčićowi Hrvatinićowi w Chorwacji i Dalmacji ( 1413 ) na krześle bankietowym Petermanna został zastąpiony przez swojego brata Iwana młodszego, który był z dalmatyńsko-chorwackim zakazem od 1414 roku . do 1419 . lat. Jan zmarł prawdopodobnie pod koniec 1420 r . lub wczesny 1421 r . lat. Banovi Petermann i Ivan ml. Rudolfov sin i Eberhardov nećak Petermann (Petar) bio je hrvatsko-dalmatinski ban od 1411. – 1414. Prije toga, u ime je svoga ujaka 1409. kao occupator upravljao Pečuškom biskupijom, a znamo da je obnašao i dužnost župana Križevačke županije. Kao ban, Petermann se istakao ratujući protiv Venecije u Dalmaciji 1412. godine, a treba spomenuti i da je Mlečanima uspio preoteti Skradin. Protiv Hrvoja Vukčića Hrvatinića u Hrvatskoj i Dalmaciji (1413.) Na banskoj stolici Petermanna je zamijenio brat Ivan mlađi, koji je dalmatinsko-hrvatskim banom bio od 1414. do 1419. godine. Ivan je umro vjerojatno krajem 1420. ili početkom 1421. godine. Biskupi Iwan starszy i Henrik Chociaż, jak widzieliśmy, dwóch synów Rudolfa, Petermann i Iwan młodszy, również wywiązali się z chorwacko-dalmatyńskiego zakazu, najważniejszą rolę odegrał jednak trzeci syn Rudolfa, starszy Iwan. Po powrocie do Niemiec John wstąpił do zakonu benedyktynów i był mnichem w opactwie Hornbach w prowincji Rheinland-Pfalz. Przybył do królestwa węgiersko-chorwackiego prawdopodobnie po tym, jak Eberhard został mianowany biskupem Zagrzebia. To zaczyna jego błyskotliwą karierę, która doprowadziła go do wysokich obowiązków kościelnych, ale także do najwyższego szczebla administracji państwowej. Pierwszym ważnym obowiązkiem, który wykonywał w królestwie węgiersko-chorwackim, był opat Opactwa Cystersów w Topusku . Po odejściu ze służby opata Topu Jan był opatem w Pannonhalma (1405-1406), następnie wybrany na biskupa Veszprém (1406-1410), biskupa Peczu ( 1410-1421 ), a na koniec po Eberharda śmierć, biskup zagrzebski. Chociaż papież Marcin V. potwierdził go biskupem Zagrzebia 26 lutego 1421 r . W rzeczywistości w 1420 r. Faktycznie pełnił tę funkcję. lat. W tym samym czasie Jan po 1409 r . (lub nawet wcześniej) był kanclerzem królowej, następcą wuja i na stanowisku kanclerza królestwa ( 1420 ). W 1423 r . został kanclerzem Świętego Cesarstwa Rzymskiego i szefem węgierskiego tajnego biura. W ten sposób skoncentrował ogromną moc w swoich rękach i miał całkowitą kontrolę nad wszystkimi pieczęciami Zygmunta. Oprócz obowiązków duchowych i administracyjnych John wykonywał również zadania na polu bitwy. W 1420 r . i 1425 . brał udział w kampaniach przeciwko Czechom, a pod koniec 1425 r. walczył przeciwko husytom pod Bratysławą. Zygmunt ma 1426 r . eskortowany do Norymbergi na sesję Reichstagu. Biskupi Ivan stariji i Henrik Iako su, kao što smo vidjeli, dvojica Rudolfovih sinova, Petermann i Ivan mlađi, obnašala i dužnost hrvatsko-dalmatinskog bana, najznačajniju ulogu odigrao je, ipak, treći Rudolfov sin Ivan stariji. Još u Njemačkoj Ivan je ušao u benediktinski red, te je bio redovnik u opatiji Hornbach u pokrajini Rheinland-Pfalz. U Ugarsko-Hrvatsko Kraljevstvo došao je, vjerojatno, nakon što je Eberhard imenovan zagrebačkim biskupom. Time započinje i njegova blistava karijera, koja ga je dovela do visokih crkvenih dužnosti, ali i na sam vrh državne administracije. Prva značajnija dužnost, koju je obnašao u Ugarsko-Hrvatskom Kraljevstvu, bila je ona opata cistercitske opatije u Topuskom. Nakon što je napustio službu topuskog opata, Ivan je bio opat u Pannonhalmi (1405. – 1406.), pa izabrani veszprémski biskup (1406. – 1410.), biskup u Pečuhu (1410. – 1421.), te naposlijetku, nakon Eberhardove smrti, zagrebački biskup. Iako ga je papa Martin V. potvrdio za zagrebačkog biskupa 26. veljače 1421. godine, zapravo je tu funkciju vršio već i 1420. godine. Istovremeno, Ivan je, nakon što je od 1409. (ili čak i ranije) bio kraljičin kancelar, naslijedio svoga ujaka i na položaju vrhovnog kancelara kraljevstva (1420.). Godine 1423. postaje kancelar Svetog Rimskog Carstva i predstojnik ugarske tajne kancelarije. Na taj je način u svojim rukama koncentrirao ogromnu moć i imao potpunu kontrolu nad svim Žigmundovim pečatima. <smallIvan je, osim duhovnih i administrativnih dužnosti, izvršavao zadaće i na bojnom polju. Godine 1420. i 1425. sudjelovao je u pohodima na Češku, a krajem 1425. borio se protiv husita kod Bratislave. Žigmunda je 1426. pratio u Nürnberg na zasjedanje Reichstaga. Literatura
|
