Ózorai bánság

Z Felczak story
(Przekierowano z Banat Ozory)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Plik:Bosnia around 1412.png
Banat Ózory na początku XV wieku
Plik:Bascinet helm and medieval sword.jpg
Mapa średniowiecznej Ózory z lokalnymi znaleziskami - hełm i miecz (Muzeum Regionalne, Doboj)

Ózora (pol. Ozora/Usora, łac. Vozora), na wpół niezależne księstwo (banat) średniowiecznego państwa bośniackiego, choć miało także pewne okresy poza nim, gdy było połączone z sąsiednimi banatami Slawonii lub Maczwy. Siedzibą administracyjną tego banatu był Srebrenik, który służył także jako rezydencja jego władców przez cały okres istnienia państwa bośniackiego[1]. Nazwa wzięła się od rzeki Usora.

Geografia i historia

O regionie Ózora po raz pierwszy wspomniano w bulli króla Węgier Beli IV z dnia 20 lipca 1244 r., w którym przypisał on niektóre nieruchomości biskupowi Bośni: quod episeopus (Bosnensis) et capitulum decimas in Vozora, in Sou, in Olfeld et in aliis supis ... habeant et percipiant (Vozora oznacza Usora, Sou oznacza Soli i Olfeld oznacza Donji Kraji).[2][3]

Terytorium banatu rozciągało się mniej więcej od okolic Kulaši i Prnjavor na zachodzie, do Srebrenika i Lukavaca na wschodzie, rzeki Sawy na północy i Žepče na południu. Banat miał wiele silnych fortec i miast na swoim terytorium, z których najbardziej znane to Doboj (XIII wiek), Srebrenik (1333), Dobor (1387), Glaz (XII wiek), Soko (XIV wiek), Tešanj (XIV wiek), Modrić (XIII wiek) i Maglaj (XV wiek).

Ponadto, ze względu na swoje położenie geograficzne (płaskowyż panoński) jako najbardziej wysunięty na północ kraj bośniacki i jego bogactwo, Ózora była najczęstszym polem bitwy między królami węgierskimi, którzy postrzegali banat Bośni jako wasali. Mimo że nominalnie był częścią Węgierskich Krain Koronnych, banat Bośni był de facto niepodległym państwem przez większość swojego istnienia, [4][5][6] w tym Ózora, która zawsze zachowała wielką autonomię w Bośni.[5]

Godne uwagi bitwy to: Bitwa pod Srebrenikiem (1363), Bitwa o Dobor (1394 i 1408) oraz Bitwa o Doboj (1415). Ten banat był kilkakrotnie oddzielony od banatu Bośni, a później od Królestwa Bośni, które wyznaczyło władców tego regionu i czasami było związane z bananem slawońskim. Wybitne rodziny, m.in. Babonići posiadały wielkie dobra, a terytoria te były częścią slawońskiego banatu.

Wybitne rody, jak Babonići, posiadali wielkie majątki, podczas gdy terytoria były częścią slawońskiego banatu. Bośniaccy banowie i królowie począwszy od Stefana II Kotromanića z 1324 r. (który dodał Usorę i Soliego do swojego tytułu)[5] zaczęli mianować swoich władców lub mieli władców, którzy ich wspierali, kończąc na ostatnim księciu Usory Tvrtko Stančiću, który zmarł w maju. 1463 podczas podboju Bośni przez Turków.

Banowie Ozory

Przypisy

  1. Anđelić, Pavao (1982). "Chapter: Usora i Soli". Studije o teritorijalnopolitičkoj organizaciji srednjovjekovne Bosne (po serbo-chorwacku). Sarajevo: "Svjetlost," OOUR Izdavačka djelatnost. str. 237–238. [dostęp:2019-12-04].
  2. Vjekoslav Klaić (March 1880). "Topografske sitnice (I)". Journal of the Zagreb Archaeological Museum (po chorwacku). Archaeological Museum, Zagreb. 2 (1): str. 68. ISSN 0350-7165. [dostęp:2012-09-02].
  3. Pavo Živković, Marija Brandić (May 2007). "Usora i Soli u prva dva stoljeća turske prevlasti". Povijesni zbornik: godišnjak za kulturu i povijesno nasljeđe (po chorwacku). Faculty of Philosophy, University of Osijek. 1 (1–2): str. 58–59. ISSN 1846-3819. [dostęp:2012-09-02].
  4. Paul Mojzes. Religion and the war in Bosnia. Oxford University Press, 2000, str. 22; "Medieval Bosnia was founded as an independent state (Banate) by Ban Kulin (1180-1204).".
  5. 5,0 5,1 5,2 Fine, John V. A.; Fine, John Van Antwerp (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. University of Michigan Press. str. 44, 148, 277. ISBN 978-0-472-08260-5.
  6. Vego, Marko (1982). Postanak srednjovjekovne bosanske države. Sarajevo: Svjetlost.

Źródła