|
Bihar-hegység (pol. Masyw Bihorski, rum. Munții Bihor lub Masivul Bihor) – masyw górski w Karpatach, stanowiąca centralną i najwyższą część Erdélyi-szigethegység (Gór Zachodniorumuńskich). Leży w zachodniej Rumunii w Siedmiogrodzie).
Lokalizacja
Masyw Bihorski graniczy:
- od północy – granice stanowi potok Bulzu, rejon Piatra Arsă oraz dolina Someșul Cald – Gorącego Samoszu będąca granicą z masywem Vlădeasa;
- od wschodu – granice stanowi linia od potoku Beliș, rejonu polany Urșoaia, potoku Albacu do miejscowości Albaca, następnie doliną Arieș do Câmpeni, która jest granicą z górami masywu Gilău;
- od strony południowo-wschodniej – linia graniczna gór biegnie wzdłuż drogi Câmpeni – Buceș, będącą jednocześnie granica z górami Góry Trascău (Trascău);
- od południa – granicę stanowi szczyt Keresz Biały, będący granicą z Rudawy Siedmiogrodzkie (Rudawami Siedmiogrodzkimi) i górami Góry Zarand (Zarand);
- od zachodu – granica biegnie doliną potoku Dedeșului, przez przełęcz Dealul Mare (Criştilor) oraz doliną Crișu Negru będącą granicą z górami Góry Codru (Codru Moma).
Podział
Masyw Bihorski dzieli się na dwie główne części:
- pierwszą stanowi krystaliczny, połoninny masyw Curcubăta (1848 m n.p.m.), będący jednocześnie najwyższym szczytem Erdélyi-szigethegység (Gór Zachodniorumuńskich);
- druga charakterystyczna część to krasowy obszar płaskowyżu Padiş, zwany często „królestwem karpackiego krasu”. Na obszarze tym występują wszelkie znane formy krasowe: aweny (studnie krasowe), jaskinie, polja, kotły eworsyjne, ponory. Najbardziej znanymi miejscami płaskowyżu są zapadliska krasowe Cetățile Ponorului, a także wąwozy Cheile Galbenei, Cheile Someșulului Cald, aweny Avenul Negru, Avenul Acoperit z zalegającym przez cały rok na dnie lodem, jaskinia Ghețarul Focul Viu – Jaskinia Lodowa Żywego Ognia oraz jaskinia Scărişoara leżąca na innym, mniejszym płaskowyżu o tej samej nazwie. Jaskinia Scărișoara mieści 7500 metrów sześciennych lodu i jest udostępniona dla zwiedzających.
Na terenie Masywu Bihorskiego znajduje się park narodowy o powierzchni 73364 ha, chroniący także endemiczne gatunki roślin.
Bibliografia
- Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84
- Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466
- Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3
- Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973
|
|
