Csanád (wódz)

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Csanád, syn ispána Doboki, był wasalem wojskowym wodza Ajtony, a następnie w 1028 roku zasłynął z porażki. Jest pierwszym [ispan]]em i imiennikiem komitatu Csanád, założycielem klanu Csanád.

Jego życie

Zwrócił się przeciwko byłemu głównemu dowódcy Csanádu, Ajtony'emu, prawdopodobnie przekroczył Cisę pod Rév-Kanizsa (dzisiejsza Magyarkanizsa) i pokonał swojego byłego naczelnego dowódcę w dwudniowej bitwie pod Nagyősz nad wodami Harangod (Aranka), po której ścięto Ajtony'emu.

Csanád został ochrzczony po zwycięstwie nad Ajtonym, otrzymał majątki, a jego krewny, I. István, powierzył mu organizację diecezji Maros, której został ispánem. Nowa jednostka administracyjna otrzymała jego imię, stając się tym samym komitatem Csanád. Komitat zajmował olbrzymi obszar, cały narożnik Tisza-Maros, który został później podzielony przez 4-5 komitatów. Komitat Csanád istniał w mniejszej formie aż do podziału w 1950 roku, następnie jego terytorium zostało podzielone między okręgi Békés i Csongrád.

Legenda o odciętym języku

Według legendy Csanáda przed bitwą pojawił się przed nim św. Jerzy w postaci lwa i zachęcił go do walki. Pomio tego, że armia Csanád i Gyula została pokonana pod Kőkenyér przez doświadczoną armię Ajtony, lecz ostatecznie zwycięzyła w bitwie pod Nagyősz. Csanád triumfalnie odciął Ajtony'emu głowę, a następnie wyciął mu język i schował go do torby. Nieświadomy tego Gyula zabrał odciętą głowę Ajtony'ego do św. Stefana, przypisując sobie heroiczny czyn. Następnie Csanád wyjął język Ajtony'emu z torby i udowodnił, że pokonał przywódcę, a Gyula został wygnany.

Jego pamięć

Okręg nawiązujący do komitatu Csanád znowu istnieje. Od 4 czerwca 2020 r. funkcjonuje jako okręg Csongrád-Csanád. Osady położone na terenie dawnego komitatu w wielu miejscach wciąż zachowują pamięć o Csanádzie. W ten sposób plac w Makó został nazwany jego imieniem, a między dwiema wojnami światowymi nazywał się dzisiejsze liceum im. Józsefa Attili; W Mezőkovácsházie znajduje się publiczny pomnik i miejscowa szkoła podstawowa, natomiast w Medgyesegyháza park pamięci zachował nazwę Csanád.

Diecezja Szeged-Csanád nadal nosi nazwę dawnego komitatu - stąd też nazwa Csanád.

Żródła

  • Korai magyar történeti lexikon : 9–14. század. Főszerk. Kristó Gyula. Budapest: Akadémiai Kiadó. 1994. ISBN 963-05-6722- 9.
  • Szent Gellért legendája
  • Magyarország Története: Előzmények és Magyar Történet 1242-ig. Föszerk. Székely György. Budapest: Akadémiai Kiadó. 1984.

Więcej informacji

Gesta Hungarorum eredeti latin szövege

Gesta Hungarorum magyar fordítása

Szent Gellért élete és írásai latinul

Szent Gellért nagyobbik legendája a Csanád epizóddal

Szegfű, László: Az Ajtony-monda. Acta Universitatis Szegediensis : acta historica, (40). pp. 3-30. (1972)

  • Szegfű László egyedi megközelítése és hipotézisei a témában

A Magyar Államszervezés Néhány Problémája: István és Ajtony Harca


Csanád

wódz węgierski
Csanád (autor Béla Mónus)
Csanád (autor Béla Mónus)
Dane biograficzne
Dynastia Arpadowie
Państwo Księstwo Węgier
Ojciec nieznany
Matka nieznana