Hospodarowie Mołdawii

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Niepodległa Mołdawia (1351-1600) Mołdawia od powstania ok.1351 roku, pod panowaniem węgierskim istniała do 1360 r., ale później pod panowaniem rodziny Mușatów, stała się niezależnym państwem, (Pod koniec XVI w. zdecydowana większość władców również pochodziła z tej dynastii.) pomimo węgierskich i polskich prób poddania kraju pod obce panowanie, które nie powiodły się. Podczas długiego panowania księcia III. István – Stefana (1457–1504) państwo przeżywało rozkwit, ale w XVI wieku i na początku XVII wieku został osłabione przez wewnętrzne walki o władzę. Turcy poprowadzili kilka ataków na kraj, ale ostateczna władza była tylko – znana z historii Węgier jako Mihály Vitéz i przez krótki czas jednocząca Havasalföld, Mołdawię i Transylwanię – II. Został nabyty po śmierci księcia Michała z Havasalföld (1601). A törökök több támadást vezettek az ország ellen, de a végleges uralmat csak – a magyar történelemből Vitéz Mihályként ismert és rövid időre Havasalföldet, Moldvát és Erdélyt egyesítő – II. Mihály havasalföldi fejedelem halála (1601) után szerezhették meg. XIV wiek Wojewodowie Mołdawii Portret Dynastia Rządzący Imię rumuńskie Panowanie Komentarz 80px Mușat-ház I. Bogdán † 1367 Bogdan I 1359–1367 (8 lat) Uwolnił Mołdawię spod wpływów węgierskich władców. – Mușat-ház (I.) Péter † 1368 Petru (I) 1367–1368 (1 rok) Wnuk Bogdána I. Zwykle nie są one numerowane. 80px Mușat-ház Lațcu † 1373 Laţcu 1368–1373 (5 lat) syn I. Bogdána. – Mușat-ház Costea † po 1392 Costea 1373–1374 (1 rok) Syn I. Bogdána. – Gedimin-ház Iuga † po 1400 Iuga Ologul 1374–1375 (1 rok) Wnuczka Giedymina (1275–1341), Wielkiego Księcia Litwy. 80px Mușat-ház I. Mușat Péter † grudzień 1391 Petru I 1375–1391 ????    XII. (16 lat) Brat I. Pétera. 80px Mușat-ház I. István † 28 listopada 1399. Ștefan I 1391–1392 XII.    ???? (parę miesięcy) Brat I. Romana. 80px Mușat-ház I. Roman † marzec 1394 Roman I 1392–1394 ????    marzec (ok.2 lat) Brat I. Pétera. 80px Mușat-ház I. István (2x) Ștefan I 1394–1399 marzec    28 listopada (5 lat 8 miesięcy) Jego drugie panowanie. – Gedimin-ház Iuga (2x) Iuga Ologul 1399–1400 listopad    29 czerwca? (7 miesięcy?) Jego drugie panowanie. XV wiek Portret Dynastia Rządzący Imię rumuńskie Panowanie Komentarz 80px Mușat-ház I. Jó Sándor * ok.1375 † 1 stycznia 1432 Alexandru cel Bun 1400–1432 23 kwietnia    I. 1. (31 lat 8 miesięcy) Syn I. Romana. – Mușat-ház I. Illés * 20 lipca 1409 † 23 kwietnia 1448 Iliaș I 1432–1433 I.    IX. (1 rok 8 miesięcy) Prawny syn I. Sándora. – Mușat-ház II. István † 13 czerwca 1447 Ștefan II 1433–1435 wrzesień    4 sierpnia (1 rok 11 miesięcy) Prawny syn I. Sándora. – Mușat-ház I. Illés (2x) Iliaș I 1435–1442 4 sierpnia    1 sierpnia (~7 lat) Jego drugie panowanie, część razem II. Istvánem. – Mușat-ház II. István (2x) Ștefan II 1436–1447 8 marca    13 lipca (11 lat 4 miesiące) Jego drugie panowanie, część razem I. Illésem. – Mușat-ház II. Roman * 1426 † 2 lipca 1448 Roman II 1447 lipiec    22 sierpnia (1 miesiąc) Syn I. Illésa. – Mușat-ház II. Péter † 1452 Petru II 1447 sierpień    23 grudnia (4 miesiące) Prawny syn I. Sándora. – Mușat-ház II. Roman (2x) Roman II 1447–1448 grudzień    tavasza (parę miesięcy) Syn I. Illésa. – Mușat-ház II. Péter (2x) Petru II 1448 5 kwietnia    10 października (6 miesięcy) Jego drugie panowanie. – nem ismert Ciubăr Vodă † ? Ciubăr Vodă 1448 10 października    grudzień (2 miesiące) Wspomina o nim jedynie mołdawski kronikarz Grigore Ureche (1590–1647). – Mușat-ház II. Sándor vagy Alexăndrel * 1429 † 25 maja 1455 Alexăndru II/Alexăndrel 1448–1449 grudzień    12 października (10 miesięcy) Syn I. Illésa. 80px Mușat-ház II. Bogdán * 1409 † 15 października 1451 Bogdan II 1449–1451 12 października    15 października (2 lata) Prawny syn I. Sándora. – Mușat-ház III. Péter Áron * 1419/1421 † 1469 Petru Aron 1451–1452 15 października    24 grudnia (4 miesiące) Prawny syn I. Sándora. – Mușat-ház II. Sándor vagy Alexăndrel (2x) Alexăndru II/Alexăndrel 1452–1454 24 lutego    22 sierpnia (2 lata ~6 mieisęcy) Jego drugie panowanie. – Mușat-ház III. Péter Áron (2x) Petru Aron 1454–1455 VIII. 25.    I. ? (5 miesięcy) Jego drugie panowanie. – Mușat-ház II. Sándor vagy Alexăndrel (3x) Alexăndru II/Alexăndrel 1455 8 lutego    25 marca (1 miesiąc) Jego drugie panowanie. – Mușat-ház III. Péter Áron (3x) Petru Aron 1455–1457 25 marca    12 kwietnia (2 év) Jego trzecie panowanie. 80px Mușat-ház III. Nagy István * 1433 † 2 lipca 1504 Ștefan cel Mare 1457–1504 12 kwietnia    2 lipca (47 lat 2 miesiące) Syn II. Bogdán. Syn Eliasza, najdłużej panujący i najsłynniejszy mołdawski książę. XVI Portret Dynastia Rządzący Imię rumuńskie Panowanie Komentarz 80px Mușat-ház III. Vak Bogdán * 9 marca 1479 † 20 kwietnia 1517 Bogdan cel Orb 1504–1517 2 lipca    20 kwietnia (12 lat 4 miesiące) syn III. Istvána. – Mușat-ház IV. István lub Ștefăniță * 1506 † 14 stycznia 1527 Ștefan cel Tânar/Ștefăniță 1517–1527 22 stycznia    14 stycznia (9 lat 8 miesięcy) Nieślubny syn III. Bogdána. 80px Mușat-ház IV. Péter * 1487 † 3 września 1546 Petru Rareș 1527–1538 20 stycznia    14 września (11 lat ~8 miesięcy) Nieślubny syn III. Istvána. – Mușat-ház V. István * przed 1496 † 20 grudnia 1540 Ștefan Lăcustă 1538–1540 21 września    20 grudnia (2 lata ~3 miesiące) Wnuk III. Istvána. – Mușat-ház III. Sándor † 9 lutego 1541 Alexandru Cornea 1540–1541 21 grudnia    9 lutego (1 miesiąc) Syn syn III. Péter Árona (fiúági unokája) ??? 80px Mușat-ház IV. Péter (2x) Petru Rareș 1541–1546 9 lutego    3 września (5 lat ~7 miesięcy) Jego drugie panowanie. 80px Mușat-ház II. Illés * 1531 † styczeń 1562 Iliaș Rareș 1546–1551 3 września    30 maja (4 lata ~9 miesięcy) Syn IV. Pétera. 80px Mușat-ház VI. István * ok.1532 † 1 września 1552 Ștefan Rareș 1551–1552 24 maja    1 września (1 rok 3 miesiące) Syn IV. Pétera. – nem ismert I. János † 1552? Ioan Joldea 1552 4 września    12 września (8 dni) 80px Mușat-ház IV. Sándor † 5 maja 1568 Alexandru Lăpușneanu 1552–1561 12 września    30 listopada (9 lat 2 miesiące) Syn III. Bogdána. 80px nem ismert II. János lub Iacob Heraclides * 1511 † 6 listopada 1563 Despot Vodă 1561–1563 18 listopada    9 listopada (~2 lata) Znany również jako: Despot Vodă. – Tomșa-ház VII. István † maj 1564 Ștefan Tomșa 1563–1564 sierpień    marzec (7 miesięcy) 80px Mușat-ház IV. Sándor (2x) Alexandru Lăpușneanu 1564–1568 październik    5 maja (3 lata 7 miesięcy) Jego drugie panowanie. 80px Mușat-ház IV. Bogdán * 9 maja 1555 † lipiec 1574 Bogdan IV Lăpușneanu 1568–1572 maj    15 lutego (3 lata 9 miesięcy) Syn IV. Sándora. 80px Mușat-ház III. Vitéz János * 1521 † 13/14 czerwca 1574 Ioan II Vodă cel Viteaz, cel Cumplit, Armeanul 1572–1574 15 lutego    11 czerwca (2 lata ~4 miesiące) Nieślubny syn IV. Istvána. Znany również jako „Ormiański Jan” (Örmény János) lub „Okrutny Jan” (Kegyetlen János). 80px Basarab-ház V. Sánta Péter * 1537 † 11 lipca 1594 Petru Șchiopul 1574–1577 11 lipca    18 listopada (3 lata 5 miesięcy) Syn IV. Mircea († po 1534). 80px nem ismert IV. Patkótörő János † 16 czerwca1578 Ioan Potcoavă 1577 18 listopada    28 grudnia (1 miesiąc) Znany również jako Ivan Pidkova (Iwan Podkowa), hetman kozacki. 80px Basarab-ház V. Sánta Péter (2x) Petru Șchiopul 1578–1579 31 grudnia    2 grudnia (11 miesiecy) Jego drugie panowanie. – Mușat-ház (?) V. Szász János † 28 września 1582 Iancu Sașul 1579–1582 9 grudnia    5 września (2 lata ~9 miesięcy) Według niektórych źródeł nieślubne dziecko IV. Pétera. 80px Basarab-ház V. Sánta Péter (3x) Petru Șchiopul 1582–1591 17 października    9 sierpnia (8 lat 9 miesięcy) Jego trzecie panowanie. – Mușat-ház Rettenetes Áron † czerwiec 1597 Aron Tiranul 1591–1592 16 grudnia    25 czerwca (6 miesięcy) Nieślubny syn IV. Sándora. – Mușat-ház V. Sándor H: III. Sándor † 20 marca 1597 Alexandru III cel Rău 1592 12 czerwca    18 lipca (1 miesiąc) Syn IV. Bogdána. – Mușat-ház VI. Kozák Péter † 25 października 1592 Petru Cazacul 1592 sierpień    24 października (2 miesiące) Nieślubne dziecko IV. Sándora. – Mușat-ház Rettenetes Áron (2x) Aron Tiranul 1592–1595 24 października    3 maja (2 lata 6 miesięcy) Jego drugie panowanie. 80px nem ismert VIII. István † grudzień 1595 Ștefan VIII Răzvan 1595 3 maja    22 sierpnia (3 miesiące) Pochodził z muzułmańskiej rodziny. 80px Movilești-ház Jeremiás * ok.1555 † 10 lipca 1606 Ieremia Movilă 1595–1600 sierpień    maj (4 lata 9 miesięcy) Román bojár. 80px Basarab-ház I. Vitéz Mihály H: II. Mihály * 1558 † 9 sierpnia 1601 Mihai Viteazul 1600 6 maja    wrzesień (4 miesiace) Syn Petraskó († 1557). Także książę Multenii i Siedmiogrodu. Przypis