Szapolyai György

Z Felczak story
(Przekierowano z Jerzy Zápolya)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szapolyai György (pol. Jerzy Zápolya) (* luty 1495, † 29 sierpnia 1526), węgierski szlachcic, ispán komitatu Szepes. Syn Stefana Zápolyi i księżniczki cieszyńskiej Jadwigi. W 1504 roku zaręczył się z Elżbietą, córką Jana Korwina i wnuczką króla węgierskiego Macieja Korwina, ale ta wkrótce zmarła. György poległ w 1526 roku w bitwie pod Mohaczem. W życiu politycznym królestwa został zepchnięty na bok przez swojego brata Jana I.

Życiorys

Z inicjatywy księżniczki Jadwigi Cieszyńskiej, wdowy po palatynie Stefanie Zápolyai, który za życia najstarszego syna Beatricy, Krzysztofa, obiecał wspierać Beatricę, jeśli ten syn (także)[1] umrze i że zadba o to, by jej córka Erzsébet, odziedziczyła majątki Hunyadich, Erzsébet została zaręczona w Budzie w lutym 1505 r. z młodszym synem księżniczki Jadwigi, Jerzym, który, zgodnie z umową, odziedziczyby majątek Hunyadich po swojej przyszłej żonie.[2] Niestety Jerzy zginął na polu bitwy pod Mohaczem w 1526 roku. Pomimo tego, że Beatrca Frangepán potwierdził te zaręczyny po śmierci syna (17 marca 1505 r.), 25 sierpnia 1505 r. w Rakolnok[3], ale węgierski król II. Ulászló dokumentem datowany na 31 sierpnia 1506 r. podarował majątek wdowie i córce ze względu na pamięć Jana Korwina[4]. Beatrica jednak zerwała zaręczyny swojej córki i uczyniła Erzsébet jedyną dziedziczką Hunyadich.

Wraz z zaręczynami Hunyadi-Szapolyai w lutym 1505 r. poproszono jego brata, 18-letniego Jana lub ich matkę, księżniczkę piastowską, Jadwigę Cieszyńską, o poślubienie pary królewskiej córki Władysława II i Anny de Foix-Candale, 19-miesięczna księżniczka Anna, która była jedną z matek chrzestnych Jadwigi Cieszyńskiej. Jednak sąd odrzucił tę prośbę w jak najbardziej uprzejmy sposób, uzasadniając to tym, że prawdą jest, że król miał tylko jedną córkę, ale nadal miał nadzieję na urodzenie następcy tronu, a nie córki. jej mąż będzie spadkobiercą.

Równolegle z zaręczynami Hunyadi-Szapolyai, w lutym 1505 r. Jego brat János 18 i ich matka księżna Piast Hedvig w imieniu Cieszyna zażądali małżeństwa pary królewskiej II. Córka Anny z Ulászló i Candale, 19-miesięcznej księżniczki Anny, której Hedvig Teschen był jedną z jej matek chrzestnych. Sąd jednak odrzucił prośbę o córkę w możliwie najbardziej uprzejmej formie, ale na tej podstawie, że choć prawdą jest, że król ma tylko jedną córkę, to wciąż ma nadzieję, że będzie miał syna-spadkobiercę i zasiądzie za nim na tronie, zamiast córki. jej mąż powinien być dziedzicem.

A Hunyadi–Szapolyai eljegyzéssel párhuzamosan 1505. februárjában a bátyja, a 18 éves János, illetőleg az ő nevében az anyjuk, Piast Hedvig tescheni hercegnő feleségül kérte a királyi pár, II. Ulászló és Candale-i Anna leányát, a 19 hónapos Anna hercegnőt, akinek Tescheni Hedvig az egyik keresztanyja volt. Az udvar azonban a leánykérést a lehető legudvariasabb formában, de azzal az indoklással utasította el, hogy igaz ugyan, hogy csak egy leánygyermeke van a királynak, de még minden reménye megvan arra, hogy egy fiúörököse szülessen, és ő kövesse a trónon, semmint hogy leánya férje legyen az örökös. 

Przed bitwą pod Mohaczami György został wybrany na naczelnego wodza obok Pawła Tomoriego. György zginął w bitwie.

W swojej pracy zatytułowanej Epistola de perdicione regni Hungarorum György Szerémi cytuje list, w którym [[Mikołaj Tatai (kapelan dworski) w liście Epistola flebis oskarżył hrabiego György o zabicie króla Ludwika II, uciekiniera z bitwy pod Mohaczem.[5] Jest to nasze jedyne źródło od kapelana dworskiego, Miklósa Tatai, a list, który napisał, został napisany ręcznie jako raport György Szerémi, więc historycy nie uznają go za autentyczny.[6]

Przypisy

  1. Przypuszczalnie taka możliwość pojawiła się również po śmierci księcia Macieja.
  2. Lásd Schönherr (1894: 309).
  3. Lásd Schönherr (1894: 310).
  4. Lásd Schönherr (1894: 312).
  5. Mohács emlékezete, Európa Könyvkiadó, Budapest 1979. 80-81. old. ISBN 963 07 14140.
  6. Farkas Gábor Farkas: II. Lajos rejtélyes halála. Magyar Könyvszemle 117. évfolyam (2001) 1. szám

Zasoby

  • Farbaky Péter, Spekner Enikő, Szende Katalin és Végh András (szerk.): Hunyadi Mátyás, a király. Hagyomány és megújulás a királyi udvarban 1458–1490, Budapesti Történeti Múzeum, Budapest, 2008.
  • Schönherr Gyula. Hunyadi Corvin János, MTA, Magyar Történelmi Társulat (po węgiersku), Budapest: Franklin-Társulat (1894). Hozzáférés ideje: 2017. május 10.

Więcej informacji

  • Cawley, Charles: Hungary (po angielsku). Foundation for Medieval Genealogy. [dostęp:2017-05-10].
  • Marek, Miroslav: Hunyady family (po angielsku). Euweb. [dostęp:2017-05-10].

Bibliografia

  • Sroka S.A., Jadwiga Zapolya. Piastówna śląska na Węgrzech w dobie panowania Jagiellonów, Kraków 2005, , s. 26–27.

Szapolyai György (węg.)
Jerzy Zápolya (pol.)

  
Herb rodu Szapolyai
Herb rodu Szapolyai
  
Dane biograficzne
Ród Szapolyai
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny luty 1495
Śmierć 29 sierpnia 1526
Miejsce Mohacz
Ojciec Szapolyai István
Matka Jadwiga Cieszyńska
Rodzeństwo János, György, Borbála, Magdalena
narzeczona Corvin Erzsébet
od lutego 1505
Sukcesy udział w bitwie pod Mohaczem