Báródság

Z Felczak story
(Przekierowano z Kotlina Vad)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Báródság (pol. Kotlina Vad, rum. Depresiunea Vad Borod) – kotlina górska w Karpatach, na granicy Erdélyi-szigethegység (Gór Zachodniorumuńskich) i Alföld (Wielkiej Niziny Węgierskiej).

Lokalizacja

Leży w zachodniej Rumunii w Partium:

Swoją nazwę zawdzięcza położonym tu miejscowościom Nagybáród i Kisbáród.

Geografia

Kotlina dzieli dwa pasma górskie odgałęziające się na północny zachód od Masywu BiharuKirály-erdő na południu i Réz-hegység na północy. Na wschodzie wąska, na zachodzie otwiera się lejkowato na Nizinę Węgierską. Dno kotliny tworzą osady Morza Panońskiego, pocięte przez erozję rzeczną i obecnie tworzące krajobraz pagórkowaty. Kotlina stanowi środkowy odcinek doliny Sebes-Körös. Biegną nią droga i linia kolejowa łączące Nagyvárad z Kolozsvárem.

Historia

Obszar ten był zamieszkany przez królewskich chłopów pańszczyźnianych wyznaczonych do ochrony drogi wojskowej do Siedmiogrodu po podboju.

Wsie Báródság stały się później częścią majątku Sólyomkő.

Ludność rumuńska osiedliła się na jego terytorium w XIV wieku. Później jednak, Nagy- i Kisbáród, centrum regionu, również powoli ulegały romanizacji.

Po ustanowieniu Księstwa Siedmiogrodu ponownie stało się terytorium wojskowym, służącym i chroniącym książęta i panów przechodzących przez Przełęcz Królewską.

Po 1711 r. przestało istnieć znaczenie militarne tego obszaru, a tytuł kapitana stał się starostą komitatu.

Byli węgierscy mieszkańcy Báródság mieszkają w Élesd, Réven i okolicznych wioskach.

Przypisy

Źródła

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84
  2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466
  3. Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
  4. Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973

Báródság (węg.)
Kotlina Vad (pol.)
Depresiunea Vad Borod (rum.)

Plik:Defileul Crisului.jpg
Depresja Báródság widziana
z doliny rzeki Crisul Repede
Megaregion Region Karpacki
Prowincja Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska
Podprowincja Góry Zachodniorumuńskie
Makroregion Góry Kereszu
Mezoregion Kotlina Vad
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia
okręg Bihor
Lokalizacja
Góry