Erdélyi-medence

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Erdélyi-medence (pol. Wyżyna Transylwańska, także Wyżyna Siedmiogrodzka lub Kotlina Siedmiogrodzka, rum. Podişul Transilvaniei) – podprowincja geograficzna Karpat położona na terenie Rumunii, niemal ze wszystkich stron otoczona pasmami: Keleti-Kárpátok (Karpat Wschodnich), Déli-Kárpátok (Karpat Południowych) i Erdélyi-szigethegység (gór Zachodniorumuńskich). Teren obecnej wyżyny zajmował w neogenie basen otoczony wypiętrzającymi się górami. Początkowo zajmowało go morze, gromadził się na jego dnie materiał skalny (żwiry, piaski, iły, pochodzący z sąsiednich pasm górskich, z którego powstały skały osadowe budujące obecnie wyżynę. Szczątki żywych organizmów dały początek złożom gazu ziemnego, a suchy klimat spowodował powstawanie w zamkniętych zatokach złóż soli. W pliocenie było tu jezioro, a pod koniec pliocenu i w plejstocenie wypiętrzenie całego bloku Karpat zmieniło dno jeziora w wyżynę. Wyżynę budują głównie skały osadowe, jedynie w rejonie północnym na Szamosmenti hátság (Wyżynie Samoszu) odsłonięte jest krystaliczne podłoże. Ponieważ region ma charakter kotliny otoczonej górami, klimat jest tu dosyć suchy, a występuje roślinność leśno-stepowa, miejscami słonolubna. Na terenie Wyżyny Transylwańskiej wyróżnia się siedem jednostek: 541.1 Szamosmenti hátság (Wyżyna Samoszu) 541.2 Mezőség (Równina Transylwańska) 541.3 Dolina Środkowej Maruszy 541.4 Küküllőmenti-dombvidék (Wyżyna Tyrnawska) 541.5 Fogarasföld (Kotlina Fogaraska) 541.6 Szebeni-medence (Kotlina Sybińska) 541.7 Hátszegvidék (Kotlina Haţeg) Hydrografia = Jego najważniejszymi rzekami są Szamos na północy i Maros pośrodku, które płyną w kierunku północno-wschodnim-południowo-zachodnim przez dorzecze, a na południu Olt. Plik:Transilvania relief.png Keleti-Kárpátok Erdélyi- szigethegység Déli-Kárpátok Csíki-medence Gyergyói-m. Brassói-medence Hátszegi- medence Szebeni- medence Fogarasi-medence Kalotaszegi-d. Kolozsvári- dombság Dési- dombság Mezőség Kis-Küküllő-menti-dombság Küküllőközi-dombság Sóvidéki-dombság Kelemen-h. Beszterce–Régeni-d. Hortobágy dombsága Erdélyi-hegyalja

Erdélyi-medence (węg.) Wyżyna Transylwańska (pol.) Wyżyna Siedmiogrodzka (pol.) Kotlina Siedmiogrodzka (pol.) Podişul Transilvaniei (rum.) {{{opis grafiki}}} Wyżyna Transylwańska Megaregion Region Karpacki Prowincja Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska Podprowincja Wyżyna Transylwańska Zajmowane jednostki administracyjne Rumunia – okręg Sălaj – okręg Kluż – okręg Bistriţa-Năsăud – okręg Arad – okręg Hunedoara – okręg Alba – okręg Marusza – okręg Harghita – okręg Sybin – okręg Braszów

Bibliografia

1. Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84
2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, str. 457–466.
3. Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3
4. Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973