Przem\u00f3wienie przygotowywane przez Prezydenta RP Lecha Kaczy\u0144skiego na uroczysto\u015bci 10 kwietnia 2010 roku.<\/i><\/p>\n
1.
To by\u0142o 70 lat temu. Zabijano ich – wcze\u015bniej skr\u0119powanych – strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy. Tak by krwi by\u0142o ma\u0142o. P\u00f3\u017aniej – ci\u0105gle z or\u0142ami na guzikach mundur\u00f3w – k\u0142adziono w g\u0142\u0119bokich do\u0142ach. Tu, w Katyniu takich \u015bmierci by\u0142o cztery tysi\u0105ce czterysta. W Katyniu, Charkowie, Twerze, w Kijowie, Chersoniu oraz w Mi\u0144sku – razem 21.768.
Zamordowani to obywatele Polski, ludzie r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144 i r\u00f3\u017cnych zawod\u00f3w; wojskowi, policjanci i cywile. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich genera\u0142owie i zwykli policjanci, profesorowie i wiejscy nauczyciele. S\u0105 wojskowi kapelani r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144: kap\u0142ani katoliccy, naczelny rabin WP, naczelny kapelan greckokatolicki i naczelny kapelan prawos\u0142awny.
Wszystkie te zbrodnie – pope\u0142nione w kilku miejscach – nazywamy symbolicznie Zbrodni\u0105 Katy\u0144sk\u0105. \u0141\u0105czy je obywatelstwo ofiar i ta sama decyzja tych samych sprawc\u00f3w.<\/p>\n
2.
Zbrodni dokonano z woli Stalina, na rozkaz najwy\u017cszych w\u0142adz Zwi\u0105zku Sowieckiego: Biura Politycznego WKP(b). Decyzja zapada 5 marca 1940, na wniosek \u0141awrentija Berii: rozstrzela\u0107! W uzasadnieniu wniosku czytamy: to „zatwardziali, nie rokuj\u0105cy poprawy wrogowie w\u0142adzy sowieckiej”.<\/p>\n
3.
Tych ludzi zg\u0142adzono bez proces\u00f3w i wyrok\u00f3w. Zostali zamordowani z pogwa\u0142ceniem praw i konwencji cywilizowanego \u015bwiata.
Czym jest \u015bmier\u0107 dziesi\u0105tk\u00f3w tysi\u0119cy os\u00f3b – obywateli Rzeczpospolitej – bez s\u0105du? Je\u015bli to nie jest ludob\u00f3jstwo, to co nim jest?<\/p>\n
4.
Pytamy, nie przestajemy pyta\u0107: dlaczego? Historycy wskazuj\u0105 zbrodnicze mechanizmy komunistycznego totalitaryzmu. Cz\u0119\u015b\u0107 jego ofiar le\u017cy tu\u017c obok, r\u00f3wnie\u017c w katy\u0144skim lesie. To tysi\u0105ce Rosjan, Ukrai\u0144c\u00f3w, Bia\u0142orusin\u00f3w, ludzi innych narod\u00f3w.
\u0179r\u00f3d\u0142em zbrodni jest jednak tak\u017ce pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow prowadz\u0105cy do czwartego rozbioru Polski. S\u0105 nim imperialne, szowinistyczne zamiary Stalina. Zbrodnia Katy\u0144ska jest – pisa\u0142 o tym wy\u0142\u0105czony w ostatniej chwili z transportu \u015bmierci prof. Stanis\u0142aw Swianiewicz – cz\u0119\u015bci\u0105 „akcji (…) oczyszczenia przedpoli potrzebnych dla dalszej ekspansji imperializmu sowieckiego”.
Jest kluczowym elementem planu zniszczenia wolnej Polski: pa\u0144stwa stoj\u0105cego – od roku 1920 – na drodze podboju Europy przez komunistyczne imperium.
To dlatego NKWD pr\u00f3buje pozyska\u0107 je\u0144c\u00f3w: niech popr\u0105 plany podboju. Oficerowie z Kozielska i Starobielska wybieraj\u0105 jednak honor, s\u0105 wierni Ojczy\u017anie.
Dlatego Stalin i jego Biuro Polityczne mszcz\u0105c si\u0119 na niepokonanych decyduj\u0105: rozstrzela\u0107 ich. Grobami s\u0105 do\u0142y \u015bmierci w Katyniu, pod Charkowem, w Miednoje. Te do\u0142y \u015bmierci maj\u0105 by\u0107 tak\u017ce grobem Polski, niepodleg\u0142ej Rzeczpospolitej.<\/p>\n
5.
W czerwcu roku 1941 Niemcy uderzaj\u0105 na ZSRS: sojusznicy z sierpnia 1939 staj\u0105 si\u0119 \u015bmiertelnymi wrogami. ZSRS zostaje cz\u0142onkiem koalicji antyhitlerowskiej. Rz\u0105d w Moskwie przywraca – na mocy uk\u0142adu z 30 lipca 1941 – stosunki z Polsk\u0105. Stalin zasiada u boku Roosevelta i Churchilla w wielkiej tr\u00f3jce.
Miliony \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej – Rosjan, Ukrai\u0144c\u00f3w, Bia\u0142orusin\u00f3w, Gruzin\u00f3w, Ormian i Azer\u00f3w, mieszka\u0144c\u00f3w Azji \u015brodkowej – oddaj\u0105 \u017cycie w walce z Niemcami Hitlera. W tej samej walce gin\u0105 te\u017c Amerykanie, Brytyjczycy, Polacy, \u017co\u0142nierze innych narod\u00f3w.
Przypomnijmy: to my, Polacy, jako pierwsi zbrojnie przeciwstawili\u015bmy si\u0119 armii Hitlera. To my walczyli\u015bmy z nazistowskimi Niemcami od pocz\u0105tku do ko\u0144ca wojny. Pod jej koniec nasi \u017co\u0142nierze tworz\u0105 czwart\u0105 co do liczebno\u015bci armi\u0119 antyhitlerowskiej koalicji.
Polacy walcz\u0105 i gin\u0105 na wszystkich frontach: na Westerplatte i pod Kockiem, w bitwie o Angli\u0119 i pod Monte Cassino, pod Lenino i w Berlinie, w partyzantce i w Powstaniu Warszawskim. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich bracia i dzieci ofiar Katynia.
W bombowcu Polskich Si\u0142 Zbrojnych nad III Rzesz\u0105 ginie 26 letni Aleksander Fedoro\u0144ko najstarszy z syn\u00f3w zamordowanego w Katyniu Szymona Fedoro\u0144ki – naczelnego kapelana wyznania prawos\u0142awnego Wojska Polskiego. Najm\u0142odszy syn, 22 letni Orest poleg\u0142 – w szeregach Armii Krajowej – w pierwszym dniu Powstania Warszawskiego. Jego 24-letni brat Wiaczes\u0142aw walcz\u0105cy w Zgrupowaniu AK „Gurt” ginie 17 dni p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n
<\/p>\n
W maju 1945 roku III Rzesza przegrywa wojn\u0119. Nazistowski totalitaryzm upada. Nied\u0142ugo obchodzi\u0107 b\u0119dziemy 65 rocznic\u0119 tego wydarzenia.
Dla naszego narodu by\u0142o to jednak zwyci\u0119stwo gorzkie, niepe\u0142ne. Trafiamy w stref\u0119 wp\u0142yw\u00f3w Stalina i totalitarnego komunizmu. Po roku 1945 Polska istnieje ale bez niepodleg\u0142o\u015bci. Z narzuconym ustrojem. Pr\u00f3buje si\u0119 te\u017c zafa\u0142szowa\u0107 nasz\u0105 pami\u0119\u0107 o polskiej historii i polskiej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n
6.
Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tej pr\u00f3by fa\u0142szerstwa by\u0142o k\u0142amstwo katy\u0144skie. Historycy nazywaj\u0105 je wr\u0119cz k\u0142amstwem za\u0142o\u017cycielskim PRL. Obowi\u0105zuje od roku 1943. To w zwi\u0105zku z nim Stalin zrywa stosunki z polskim rz\u0105dem.
\u015awiat mia\u0142 si\u0119 nigdy nie dowiedzie\u0107. Rodzinom ofiar odebrano prawo do publicznej \u017ca\u0142oby, do op\u0142akania i godnego upami\u0119tnienia najbli\u017cszych.
Po stronie k\u0142amstwa stoi pot\u0119ga totalitarnego imperium, stoi aparat w\u0142adzy polskich komunist\u00f3w. Ludzie m\u00f3wi\u0105cy prawd\u0119 o Katyniu p\u0142ac\u0105 za to wysok\u0105 cen\u0119. Tak\u017ce uczniowie. W roku 1949 za wykrzyczan\u0105 na lekcji prawd\u0119 o Katyniu dwudziestoletni ucze\u0144 z Che\u0142ma J\u00f3zef Ba\u0142ka wyrokiem wojskowego s\u0105du trafia na trzy lata do wi\u0119zienia.
Czy\u017cby – przypomn\u0119 s\u0142owa poety – \u015bwiadkiem mia\u0142y pozosta\u0107 „guziki nieugi\u0119te” znajdowane tu, na katy\u0144skich mogi\u0142ach?
S\u0105 jednak tak\u017ce „nieugi\u0119ci ludzie” i – po czterech dekadach – totalitarny Goliat zostaje pokonany. Prawda – ta ostateczna bro\u0144 przeciw przemocy – zwyci\u0119\u017ca. Tak jak k\u0142amstwo katy\u0144skie by\u0142o fundamentem PRL, tak prawda o Katyniu jest fundamentem wolnej Rzeczpospolitej. To wielka zas\u0142uga Rodzin Katy\u0144skich. Ich walki o pami\u0119\u0107 o swoich bliskich, a wi\u0119c tak\u017ce – o pami\u0119\u0107 i to\u017csamo\u015b\u0107 Polski. Zas\u0142uga m\u0142odzie\u017cy. Uczni\u00f3w takich jak J\u00f3zef Ba\u0142ka. Zas\u0142uga tych nauczycieli, kt\u00f3rzy – mimo zakaz\u00f3w – m\u00f3wili dzieciom prawd\u0119. Zas\u0142uga ksi\u0119\u017cy, w tym ksi\u0119dza pra\u0142ata Zdzis\u0142awa Peszkowskiego i zamordowanego w styczniu roku 1989 ksi\u0119dza Stefana Niedzielaka – inicjatora wzniesienia krzy\u017ca katy\u0144skiego na cmentarzu pow\u0105zkowskim. Zas\u0142uga drukarzy nielegalnych wydawnictw. Zas\u0142uga wielu niezale\u017cnych inicjatyw i „Solidarno\u015bci”. Milion\u00f3w rodzic\u00f3w opowiadaj\u0105cych swoim dzieciom prawdziw\u0105 histori\u0119 Polski.
Jak trafnie powiedzia\u0142 tu przed kilkoma dniami premier Rzeczpospolitej, Polacy staj\u0105 si\u0119 wielk\u0105 Rodzin\u0105 Katy\u0144sk\u0105.
Wszystkim cz\u0142onkom tej wsp\u00f3lnoty, w szczeg\u00f3lno\u015bci krewnym i bliskim ofiar, sk\u0142adam najg\u0142\u0119bsze podzi\u0119kowanie. Zwyci\u0119stwo w bitwie z k\u0142amstwem to Wasza wielka zas\u0142uga! Dobrze zas\u0142u\u017cyli\u015bcie si\u0119 Ojczy\u017anie!!<\/p>\n
<\/p>\n
Wielkie zas\u0142ugi w walce z k\u0142amstwem katy\u0144skim maj\u0105 tak\u017ce Rosjanie: dzia\u0142acze Memoria\u0142u, ci prawnicy, historycy i funkcjonariusze rosyjskiego pa\u0144stwa, kt\u00f3rzy odwa\u017cnie ujawniali t\u0119 zbrodni\u0119 Stalina.<\/p>\n
7.
Katy\u0144 i k\u0142amstwo katy\u0144skie sta\u0142y si\u0119 bolesn\u0105 ran\u0105 polskiej historii, ale tak\u017ce na d\u0142ugie dziesi\u0119ciolecia zatru\u0142y relacje mi\u0119dzy Polakami i Rosjanami.
Nie da si\u0119 budowa\u0107 trwa\u0142ych relacji na k\u0142amstwie. K\u0142amstwo dzieli ludzi i narody. Przynosi nienawi\u015b\u0107 i z\u0142o\u015b\u0107. Dlatego potrzeba nam prawdy. Racje nie s\u0105 roz\u0142o\u017cone r\u00f3wno, racj\u0119 maj\u0105 Ci, kt\u00f3rzy walcz\u0105 o wolno\u015b\u0107.
My, chrze\u015bcijanie wiemy o tym dobrze: prawda, nawet najbole\u015bniejsza, wyzwala. \u0141\u0105czy. Przynosi sprawiedliwo\u015b\u0107. Pokazuje drog\u0119 do pojednania.
Sprawmy, by katy\u0144ska rana mog\u0142a si\u0119 wreszcie zagoi\u0107 i zabli\u017ani\u0107.
Jeste\u015bmy na tej drodze. Mimo r\u00f3\u017cnych waha\u0144 i tendencji, prawdy o Zbrodni Katy\u0144skiej jest dzi\u015b wi\u0119cej ni\u017c \u0107wier\u0107 wieku temu. Doceniamy dzia\u0142ania Rosji i Rosjan s\u0142u\u017c\u0105ce tej prawdzie, w tym \u015brodow\u0105 wizyt\u0119 premiera Rosji w lesie katy\u0144skim, na grobach pomordowanych.
Jednak prawda potrzebuje nie tylko s\u0142\u00f3w ale i konkret\u00f3w. Trzeba ujawnienia wszystkich dokument\u00f3w dotycz\u0105cych zbrodni katy\u0144skiej. Okoliczno\u015bci tej zbrodni musz\u0105 zosta\u0107 do ko\u0144ca zbadane i wyja\u015bnione. Trzeba tu, w Katyniu, rozmowy m\u0142odzie\u017cy: polskiej i rosyjskiej, ukrai\u0144skiej i bia\u0142oruskiej. Wa\u017cne jest, by zosta\u0142a potwierdzona prawnie niewinno\u015b\u0107 ofiar, By k\u0142amstwo katy\u0144skie znikn\u0119\u0142o na zawsze z przestrzeni publicznej.
Drog\u0105, kt\u00f3ra zbli\u017ca nasze narody, powinni\u015bmy i\u015b\u0107 dalej, nie zatrzymuj\u0105c si\u0119 na niej, ani nie cofaj\u0105c. Ta droga do pojednania wymaga jednak czytelnych znak\u00f3w. Na tej drodze trzeba partnerstwa, dialogu r\u00f3wnych z r\u00f3wnymi, a nie imperialnych t\u0119sknot. Trzeba my\u015blenia o wsp\u00f3lnych warto\u015bciach: o demokracji, wolno\u015bci, pluralizmie, a nie – o strefach wp\u0142yw\u00f3w.<\/p>\n
8.
Tragedia Katynia i walka z k\u0142amstwem katy\u0144skim to do\u015bwiadczenie wa\u017cne dla kolejnych pokole\u0144 Polak\u00f3w. To cz\u0119\u015b\u0107 naszej historii. Naszej pami\u0119ci i naszej to\u017csamo\u015bci. To jednak tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 historii ca\u0142ej Europy, \u015bwiata. To przes\u0142anie dotycz\u0105ce ka\u017cdego cz\u0142owieka i wszystkich narod\u00f3w. Dotycz\u0105ce i przesz\u0142o\u015bci, i przysz\u0142o\u015bci ludzkiej cywilizacji.
Zbrodnia Katy\u0144ska ju\u017c zawsze b\u0119dzie przypomina\u0107 o gro\u017abie zniewolenia i zniszczenia ludzi i narod\u00f3w. O sile k\u0142amstwa. B\u0119dzie jednak tak\u017ce \u015bwiadectwem tego, \u017ce ludzie i narody potrafi\u0105 – nawet w czasach najtrudniejszych – wybra\u0107 wolno\u015b\u0107 i obroni\u0107 prawd\u0119.<\/p>\n
Oddajmy wsp\u00f3lnie ho\u0142d pomordowanym: pom\u00f3dlmy si\u0119 nad ich grobami.
Chwa\u0142a bohaterom! Cze\u015b\u0107 ich pami\u0119ci!!<\/p>\n
<\/p>\n
Przem\u00f3wienie na grobach Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej by\u0142o dla Prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego niezwykle wa\u017cne. 3 kwietnia, na bazie kolejnej wersji za\u0142o\u017ce\u0144 i tez, przygotowano list do Rodzin Katy\u0144skich (omy\u0142kowo uznany przez cz\u0119\u015b\u0107 prasy za ostateczn\u0105 wersj\u0119 przem\u00f3wienia). List ten – po wydrukowaniu w kilkuset egzemplarzach – zosta\u0142 przekazany 6 kwietnia organizatorom wyjazdu Rodzin Katy\u0144skich na uroczysto\u015bci rocznicowe.
Ostatni tydzie\u0144 przed wylotem do Smole\u0144ska to czas intensywnego namys\u0142u Prezydenta nad ko\u0144cow\u0105 wersj\u0105 przem\u00f3wienia. Tekst ostatniej wersji rozwini\u0119tych tez Prezydent zabra\u0142 w pi\u0105tek, 9 kwietnia, do Belwederu, gdzie przygotowywa\u0142 si\u0119 do wyg\u0142oszenia swego przes\u0142ania.
Jak wiadomo, Prezydent Lech Kaczy\u0144ski nie czyta\u0142 swoich najwa\u017cniejszych wyst\u0105pie\u0144. Wola\u0142 „m\u00f3wi\u0107 z g\u0142owy”. Pozwala\u0142o Mu to do ko\u0144ca doprecyzowywa\u0107, doskonali\u0107 swe przes\u0142anie. Czasami – oznacza\u0142o to zmian\u0119 stylu, pomini\u0119cie jakiego\u015b w\u0105tku, s\u0142owa czy metafory. Tak by\u0142o 1 wrze\u015bnia 2009 roku na Westerplatte, tak by\u0142oby 10 kwietnia 2010 roku. Tragiczna katastrofa spowodowa\u0142a, \u017ce tam, w Katy\u0144skim Lesie, Jego s\u0142owa nie zabrzmia\u0142y.<\/p>\n