Monoszló II. Egyed: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 177: Linia 177:
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |1. związek        = żona
 
  |1. związek        = żona
  |1. związek z      = Kökényesradnót Katarin
+
  |1. związek z      = [[Kökényesradnót Katalin]]
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  

Wersja z 11:19, 28 gru 2019

Egyed (II) z pokrewnej Monoszló (węgierski: Monoszló gender (II.) Egyed; ok. 1240 - marzec 1313) był potężnym węgierskim baronem, który służył jako mistrz skarbu od 1270 do 1272 i od 1274 do 1275. On był lojalnym zwolennikiem węgierskiego Szczepana V.

Egyed (II) from the kindred Monoszló (; c. 1240 – March 1313) was a Hungarian powerful baron, who served as Master of the treasury from 1270 to 1272 and from 1274 to 1275. He was a loyal supporter of Stephen V of Hungary from his ducal years. 

Tło rodzinne

Egyed II urodził się w rodzie Monoszló około 1240 r. Jako syn Grzegorza II, który w 1255 r. Działał jako ispán hrabstwa Caraş [1]. Jego matka była niezidentyfikowaną szlachcianką rodową Bő, prawdopodobnie córką Dersa. [1] Jego dziadkiem był Tomasz I, Zakaz Slawonii między 1228 a 1229. [2] Egyed miał dwóch braci, Grzegorza III, który był sędzią Kumanów i był silnym sojusznikiem Egyeda, oraz Piotra, który działał jako biskup Transylwanii od 1270 do 1307 roku. Trzej bracia wspierali się w polityce narodowej i stopniowo odróżniali się od inne gałęzie pokrewnych Monoszló. Zamiar ten pojawił się także we współczesnych dokumentach i kartach, gdy ich imiona były cytowane przyrostkami „od pokrewnych” Thomasa Thomasa, a później „de Filek” [3], kiedy Egyed otrzymał zamek Fülek (dziś Fiľakovo, Słowacja) od swojego Pana, księcia Szczepana [4]

Egyed II was born into the gens Monoszló around 1240 as the son of Gregory II, who functioned as ispán of Krassó County in 1255.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} His mother was an unidentified noblewoman from the gens Bő, possibly the daughter of Ders.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} His grandfather was Thomas I, the Ban of Slavonia between 1228 and 1229.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Egyed had two brothers, Gregory III, who served as Judge of the Cumans and was Egyed's strong ally, and Peter, who functioned as Bishop of Transylvania from 1270 to 1307. The three brothers supported each other in national politics and gradually distinguished themselves from the other branches of the Monoszló kindred. This intention also appeared in contemporary documents and charters, when their names were referred with the suffixes "de genere Thome bani" ("from Ban Thomas' kindred"), and later "de Filek",{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} when Egyed was granted Fülek Castle (today Fiľakovo, Slovakia) from his lord, Duke Stephen.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Poślubił Katarzynę z Gens Kökényesradnót, córki Emerica i siostrzenicy Mikodu, która służyła jako Ban of Severin w latach 1275–1276. [5] Mieli cztery niezidentyfikowane córki, a Egyed został krewnym oddziału Nyék pokrewnych Aba, pokrewnych Borsa i wpływowej patologicznej rodziny poprzez ich małżeństwa. Nikt nie miał prawowitych synów, tylko wątpliwa autentyczna karta z 1327 r. Wspomina w tym względzie pewnego Mikołaja, ale ponieważ był on osobą istniejącą, musiał umrzeć przed śmiercią Egyeda w 1313 r. [6]

He married Catherine from the gens Kökényesradnót, daughter of Emeric and niece of Mikod, who served as Ban of Severin from 1275 to 1276.[1] They had four unidentified daughters, and Egyed became a relative of the Nyék branch of the Aba kindred, the Borsa kindred and the subsequently influential Kórógyi family through their marriages. Egyed had no legitimate sons, only a doubtful authentic charter from 1327 mentions a certain Nicholas in this respect, but since if he was an existing person, he had to die before Egyed's death in 1313.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Na dworze Stefana

Jeden i jego krewni, oprócz klanu Csák, byli jednym z najbardziej lojalnych zwolenników księcia Stefana, który zmusił swojego ojca, króla Węgla Bélę IV, do oddania wszystkich ziem Królestwa Węgier na wschód od Dunaju, aby w 1262 r. przyjął tytuł młodszego króla. Egyed należał do dworu Stefana i brał udział w wojnie domowej księcia przeciwko monarchy w 1260 r. Zgodnie z kartą, familis Egyeda, Andrew de Menej walczył w Oblężeniu Czarnogłowych pod sztandarem Monoszló, co również potwierdza obecność Egyeda w potyczce. [7] W 1265 r. Egyed został wymieniony jako Mistrz Stewardów w sądzie Stephena, prawdopodobnie zastępując Stephena Csáka w tym charakterze [8]. W tym samym roku interweniował u swego pana, aby udzielić szlachty członkom Dobrej rodziny, jego wiernym zamkowym wojownikom w powiecie Bács, za ich odwagę i zasługi w wojnie domowej [2].

Egyed and his kindred, in addition to the Csák clan, were one of the most loyal supporters of Duke Stephen, who forced his father, King Béla IV of Hungary to cede all the lands of the Kingdom of Hungary to the east of the Danube to him and adopted the title of junior king in 1262. Egyed belonged to Stephen's court and participated in the Duke's civil war against the monarch in the 1260s. According to a charter, Egyed's familiaris, Andrew de Menej fought in the Siege of Feketehalom under Monoszló banner which also confirms Egyed's presence in the skirmish.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In 1265, Egyed was mentioned as Master of the stewards in Stephen's court, possibly replacing Stephen Csák in that capacity.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He interceded at his lord in the same year to grant nobility for the members of the Dobra kindred, his faithful castle warriors in Bács County for their bravery and merits in the civil war.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Kiedy wasal Szczepana, Despot Jacob Svetoslav podporządkował się carowi Konstantynowi Tikhowi z Bułgarii, korzystając z wojny domowej na Węgrzech, przekroczyli Dunaj w 1265 r. I najechali na węgierskie fortece na północ od rzeki należącej do królestwa Szczepana. W odpowiedzi Béla i Stephen podpisali traktat pokojowy na Wyspie Królików, młodszego króla, przy ograniczonym wsparciu królewskiej armii Béli, najechali Bułgarię latem 1266 r. Armia Szczepana skutecznie obległa i zdobądź Tirnovo (w jednej z pięciu głównych bitew), plądrując także okoliczne tereny. Tymczasem główna armia zajęła Widin, Plewen i inne forty, podczas gdy inna armia dowodzona przez Grzegorza Péca rozgromiła Bułgarów we Vrchovie. [9] Po zwycięstwie Egyed został mistrzem skarbu na dworze Stefana w 1266 r. I pełnił tę funkcję do czasu wstąpienia Szczepana na tron ​​węgierski po śmierci Béli IV w maju 1270 r. [10] Egipcjanin służył również jako hrabstwo Csanád i Ung w 1266 r., Które to jednostki administracyjne należały wówczas do królestwa Szczepana. [11] [12]

When Stephen's vassal, Despot Jacob Svetoslav submitted himself to Tsar Constantine Tikh of Bulgaria, taking advantage of the civil war in Hungary, they crossed the Danube in 1265 and raided the Hungarian fortresses north of the river which belonged to Stephen's realm. In response, after Béla and Stephen signed the peace treaty on the Rabbits' Island, the Junior King, with the limited support of Béla's royal army, invaded Bulgaria in the summer of 1266. Egyed participated in the campaign and led Stephen's army to successfully besiege and capture Tirnovo (in one of the five major battles), also plundering the surrounding areas. Meanwhile the main army seized Vidin, Pleven and other forts, while another army commanded by Gregory Péc routed the Bulgarians in Vrchov.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} After the victory, Egyed was made Master of the treasury in Stephen's court in 1266 and served in that capacity until Stephen's ascension to the Hungarian throne following the death of Béla IV in May 1270.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Egyed also served as ispán of Csanád and Ung Counties in 1266, which administrative units then belonged to Stephen's realm.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Egeyed kontynuował swoją polityczną rolę mistrza skarbu, gdy Stephen V bez trudu zastąpił ojca i został koronowany 17 maja 1270 r. Lub później. Wśród ośmiu wysokich rangą urzędników był jednym z tych czterech panów - obok wpływowych bracia, Piotr I i Mateusz II Csák oraz „daleki krewny Egyeda - Nicholas Monoszló - który wstąpił do służby rządowej po latach pozycji króla i udziału w wojnie przeciwko Béli [13]. Ponadto Egyed został także biskupem powiatu bratysławskiego, jednym z najwybitniejszych ze wszystkich [14]. Jego bracia również osiągnęli znaczące pozycje, stając się w ten sposób monosylabiczną różą wśród krótkich rządów Szczepana [1]. Jeden był członkiem węgierskiej delegacji podpisanej 2 lipca 1271 r. Z wysłannikami Ottokara II z Czech w celu zakończenia wojny między dwoma królestwami. [2]

Egyed continued his political role as Master of the treasury, when Stephen V succeeded his father without difficulties and was crowned on or after 17 May 1270. Among the eight office-holders of high dignities, he was one of those four lords – alongside the influential brothers, Peter I and Matthew II Csák, and Egyed' distant relative Nicholas Monoszló – who entered government service after years of anti-King position and participation in the war against Béla.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In addition, Egyed also became ispán of Pozsony County, one of the most prominent of them all.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} His brothers also have reached significant positions, thus the Monoszlós rose among the most prominent kindreds during Stephen's short reign.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Egyed was a member of that Hungarian delegation, which signed the Peace of Pressburg on 2 July 1271 with the envoys of Ottokar II of Bohemia to put an end to the war between the two realms.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Rola w anarchii feudalnej

Kiedy Ban Slawonii, Joachim Gutkeled, zwrócił się przeciwko Szczepanowi V i porwał jego dziesięcioletniego syna i spadkobiercę, Władysława latem 1272 roku, w średniowiecznych Węgrzech rozpoczęła się nowa era. Szczepan jest chory z twierdzy Joachima w Koprivnicy, ale nie mógł uwolnić syna. Król wkrótce zachorował i zmarł 6 sierpnia 1272 r., W ten sposób bracia Monoszló stracili patrona. Joachim Gutkeled odszedł do Székesfehérvár, gdy tylko został poinformowany o śmierci Szczepana V, ponieważ chciał zorganizować koronację Władysława. Wdowa Szczepana, Elżbieta Cuman dołączyła do niego, doprowadzając do szału partyzantów Szczepana V, którzy oskarżyli ją o spiskowanie przeciwko mężowi. Egyed Monoszló natychmiast pod koniec sierpnia obległ pałac królowej Wdowy w Szekesfehervar, aby „uratować” Władysława przed wpływami rywalizującej grupy baronialnej. Inne zagraniczne kroniki twierdziły, że Monoslós chcieli dochodzić roszczenia Béli Duke of Macso do tronu węgierskiego, ale historyk Attila Zsoldos odrzuca tę opcję [15].

When the Ban of Slavonia, Joachim Gutkeled, turned against Stephen V and kidnapped his ten-year old son and heir, Ladislaus in the summer of 1272, a new era had begun in Medieval Hungary. Stephen besieged Joachim's fortress in Koprivnica, but could not free his son. The king soon fell ill and died on 6 August 1272, thus the Monoszló brothers lost their patron. Joachim Gutkeled departed for Székesfehérvár as soon as he was informed of Stephen V's death, because he wanted to arrange Ladislaus' coronation. Stephen's widow, Elizabeth the Cuman joined him, infuriating Stephen V's partisans who accused her of having conspired against her husband. Egyed Monoszló immediately laid siege in late August to the Dowager Queen's palace in Székesfehérvár to "rescue" Ladislaus from the rival baronial group's influence. Another foreign chronicles claimed the Monoszlós wanted to assert Duke Béla of Macsó's claim to the Hungarian throne, but historian Attila Zsoldos rejects this option.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 
Plik:986 01 Fiľakovo, Slovakia - panoramio.jpg
Fiľakovo (Fülek) Castle, present-day in Slovakia

Jednak akcja wojskowa Egyeda zakończyła się niepowodzeniem, gdy żołnierze Gutkeled rozgromili jego armię po kilku starciach i rozlewu krwi. Jak napisał austriacki kronikarz, Egyed, „Strach przed zemstą królowej”, uciekł do Pressburga (dziś Bratysława, Słowacja) wraz ze swoim bratem Gregory [15]. Schwytali zamek i jego okolice i przekazali Ottokarowi II, który zapewnił im schronienie. Ich ziemie węgierskie zostały skonfiskowane przez królową Elżbietę w imieniu jego syna. Bracia Monoszló otrzymali od Ottokara austriackie zamki Laa, Stockerau, Korneuburg i Kreuzenstein, którzy również zlecili im administrowanie Pressburgiem i przyległymi fortami [16]. To korzystne traktowanie rozwścieczyło Henry'ego Kőszegiego, który jako były sojusznik nieżyjącego już Bela IV spędził ostatnie dwa lata na wygnaniu na dworze Ottokara w Pradze. W rezultacie postanowili wrócić na Węgry i dołączyli do grupy baronialnej Elżbiety i Joachima, pomimo dawnych wrogich działań [17].

However Egyed's military action ended in failure as the Gutkeled troops routed his army after some clashes and bloodshed. As an Austrian chronicler wrote, Egyed, "fear of the Queen's revenge", fled to Pressburg (today Bratislava, Slovakia), alongside his brother, Gregory.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} They captured the castle and its surrounding areas and handed over to Ottokar II who provided shelter to them. Their Hungarian lands were confiscated following that by Queen Elizabeth in the name of his son. The Monoszló brothers were granted the Austrian castles of Laa, Stockerau, Korneuburg and Kreuzenstein by Ottokar, who also commissioned them to administrate Pressburg and the adjacent forts.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} This favorable treatment infuriated Henry Kőszegi, who, as a former ally of the late Béla IV, had spent the last two years in exile at Ottokar's court in Prague. As a result he decided to return Hungary and joined Elizabeth and Joachim's baronial group, despite the former ancient hostilities.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Korzystając z wewnętrznego kryzysu politycznego, wojska austriackie i morawskie Ottokaru zaatakowały pogranicze Węgier w kwietniu 1273 r., Wykorzystując region Pressburg jako marsz. Atak tymczasowo zjednoczył rywalizujące ze sobą grupy baronialne przeciwko wrogowi zewnętrznemu. Krok Ottokara sprawił, że One był tak niepewny i wściekły, że opuścił Pragę i powrócił na Węgry na początku maja wraz z Gregory [18]. Jedna przysięga lojalności wobec Władysława IV, w ten sposób otrzymała możliwość przeżycia od Elżbiety i odzyskano skonfiskowane ziemie monolityczne [19]. W krótkotrwałym „rządzie jedności” Egipt był jednocześnie Banem Macso i Bośnią, oba terytoria zostały oddzielone od Béli z książęcych domen Macso, które zostały brutalnie zamordowane w listopadzie 1272 roku przez Henry Kőszegi [20] [21]. Współpraca trwała tylko kilka miesięcy. W drugiej fali armia Ottokara zdobyła Gyor i Szombathely, plądrując zachodnie hrabstwa i zdobywając wiele fortec, w tym jesienią Sopron. Obok Denisa Péca i Joachima Gutkeleda w październiku pokonano armię morawską pod murami zamku w Detroit (dziś Plavecké Podhradie, Słowacja), którego fort został bez powodzenia uszkodzony przez wojska Ottokara. Około października 1273 r. Grupa barokowa Kőszegi-Gutkeled-Geregye przejęła kontrolę nad krajem, wypierając krewnych z Csáku. Ten, który wraz ze swoim klanem był najsilniejszym sojusznikiem Csáków, stracił także godność Ban of Macsó i Bośni [22].

Taking advantage of the internal political crisis, Ottokar's Austrian and Moravian troops invaded the borderlands of Hungary in April 1273, using the Pressburg region as a march route. The attack temporarily united the rivaling baronial groups against the external enemy. Ottokar's step made Egyed as uncertain and furious, as a result left Prague and returned to Hungary in early May, along with Gregory.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Egyed swore loyalty to Ladislaus IV, thus received forgiveness from Elizabeth and the Monoszlós' confiscated lands were regained.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In the short-lived "unity government", Egyed simultaneously served as Ban of Macsó and Bosnia, both territories split from Béla of Macsó's ducal domains, who was brutally assassinated in November 1272 by Henry Kőszegi.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The cooperation lasted only a few months. In a second wave, Ottokar's army captured Győr and Szombathely, plundering the western counties, and seized many fortresses, including Sopron in the autumn. Alongside Denis Péc and Joachim Gutkeled, Egyed defeated a Moravian army at the walls of Detrekő Castle (today Plavecké Podhradie, Slovakia) in October, which fort was unsuccessfully besieged by Ottokar's troops. Around October 1273, the Kőszegi–Gutkeled–Geregye baronial group took control over the country, ousting the Csák kindred. Egyed, who and his clan were the Csáks' strongest ally, also lost his dignity of Ban of Macsó and Bosnia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

W ciągu pierwszych pięciu lat panowania młodszego Władysława IV dwanaście zmian w rządzie nastąpiło między dwiema grupami baronialnymi. Joachim Gutkeled i Henry Kőszegi z powodzeniem usunęli się z władzy latem 1274 roku. Chociaż Peter Csák ich wyzwolił, Gutkeled i Kőszegi schwytali młodszego Władysława brat Andrzej i zabrał go do Slawonii. Jeden z najbardziej znanych pre-oligarchów, Henry Kőszegi, zginął w bitwie, Peter 233 w czasach, gdy Peter Csák pokonał zjednoczone siły Kőszegi - Gutkeled pod Polgárdi. W połowie 1275 r. Dwór królewski wyraził zaufanie do rodziny Kőszegi pomimo wcześniejszych porwań. Oznaczało to, że grupa Csák ponownie straciła łaskę [24], a Egyed stracił stanowisko mistrza skarbu na początku czerwca 1275 r., Zastępując go Joachim Gutkeled [23].

In the first five regnal years of the minor Ladislaus IV, twelve "changes of government" took place between the two baronial groups. The Csáks and their allies successfully removed Joachim Gutkeled and Henry Kőszegi from power by the summer of 1274. After that the two disgraced lords decided to capture and imprison Ladislaus and Elizabeth in June 1274. Although Peter Csák liberated them, Gutkeled and Kőszegi captured Ladislaus's younger brother, Andrew, and took him to Slavonia. Egyed again elevated to the position of Master of the treasury around September 1274,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} in those days when Peter Csák, defeated the united Kőszegi–Gutkeled forces near Polgárdi, where the most notorious pre-oligarch Henry Kőszegi was killed in the battle. By mid-1275, the royal court expressed confidence towards the Kőszegi family despite the earlier abductions. This meant the Csák group's anew fall from grace,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} and Egyed lost his office of Master of the treasury in early June 1275, replacing by Joachim Gutkeled himself.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Późne lata

Zarówno Egyed, jak i Gregory stracili wszelkie wpływy polityczne z niepewnych powodów po 1275 r., Ponieważ nigdy nie mieli żadnych godności po tym, mimo że grupa Csák mogła powrócić do rządzenia krajem nawet pod koniec roku. Historyk Bálint Hóman twierdził, że ich gwałtowna natura uniemożliwiła im kompromis, ale możliwe, że stali się politycznymi ofiarami burzliwej machinacji władzy feudalnej anarchii. Jako historyk Jeno Szücs nocie bracia Monoszló ough aby zapewniły terytorialnej bazy csak Grupy poza rzeki Drawy, jak ich zamków - E. G. Atyina i Monoszló (dziś odpowiednio Voćin i Podravska Moslavina w Chorwacji) - i leżące tam posiadłości. Niemniej jednak jeden został usunięty z władzy i członek gałęzi klanu Novak, Ugrin Csák ustanowił prowincjonalną dominację i rządził Górną Syrmią, zabezpieczając południowe obszary grupy barokowej Csák przed terytorium Gutkeled [25].

Both Egyed and Gregory lost all political influence for uncertain reasons after 1275, as they had never hold any dignities after that, despite the fact that the Csák group was able to return to govern the realm even at the end of the year. Historian Bálint Hóman claimed their violent nature made them incapable of compromise, but it is plausible they became political victims of the feudal anarchy's turbulent machinations of power. As historian Jenő Szűcs noted the Monoszló brothers ought to have ensured the Csák group's territorial base beyond the Drava river, as their castles – e.g. Atyina and Monoszló (today Voćin and Podravska Moslavina in Croatia, respectively) – and estates laid there. Nevertheless Egyed was removed from power, and a member of the clan's Újlak branch, Ugrin Csák established a provincial domination and ruled over Upper Syrmia, ensuring the southern areas of the Csák baronial group against the Gutkeled's territory.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Po upadku Egyed został wspomniany tylko stycznie we współczesnych źródłach, na przykład w 1283 r. Podczas negocjacji w sprawie posiadania członków klanu. Egyed i Gregory byli właścicielami Sleep w hrabstwie Bihar w 1291 r. Jego brat zmarł w 1294 r., Kiedy Egyed ubolewał nad swoją śmiercią, powierzając kapelanowi Peczowi wkład w darowiznę majątku Monoszlós w ramach rodziny. [2]

After his fall, Egyed was mentioned only tangentially in contemporary sources, for instance in 1283 during negotiation over a possession sale among the clan members. Egyed and Gregory owned Álmosd in Bihar County in 1291. His brother died by 1294, when Egyed lamented over his death while entrusting the chaplain of Pécs to contribute in donation of Monoszlós' estates within the kindred.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Egyed Monoszló był jednym z ostatnich ocalałych baronów, którzy brali udział w wojnie w latach 60. XX wieku i byli członkami pierwszego pokolenia anarchii feudalnej. Ponieważ nie miał żadnych prawowitych spadkobierców, złożył swoją pierwszą wolę i testament w 1298 r., Kiedy to formalnie adoptował swoich matczynych krewnych od Genów, Piotra, hrabiego Szeklera od 1294 do 1300 r. I Michała, który później służył jako arcybiskup Esztergom między 1303 i 1304. Egyed podarował im Zamek Darnóc (dziś Slatinski Drenovac, Chorwacja), jednak zarówno Peter, jak i Michael zmarli przed Egyedem [6]. W 1308 r. Dedok został zmieniony w swojej ostatniej testamencie, gdy przyznano mu jego zięcia, Mikołaja Abę i jego braci (Jana, Jakuba i Piotra) z oddziału Nyék [6]. Egyed był zagorzałym zwolennikiem Karola I podczas jego walki o tron ​​węgierski. Paul Engel, historyk, ogłosił kampanię królewską, należącą do świty Karola, prowadzącą wojnę z oligarchą Matthew III Csákiem, który faktycznie rządził niezależnie w północno-zachodnich okręgach Węgier. Karol schwytał Trnawę (Trnawa, Słowacja) na początku 1313 r. Tam, leżąc na łożu śmierci, złożył ostatni testament w miejscowym klasztorze franciszkańskim [26]. 11 marca 1313 r. Arcybiskup Thomas przedstawił dokument, dlatego Egyed zmarł kilka dni wcześniej. [27] Zgodnie z jego intencją jego wdowa i pomniejsze córki osierocone miały odziedziczyć cały Lord i Novák w słowiańskim kraju. Jeden przekazał Nagylak (dziś Nădlac, Rumunia) archidiecezji Esztergom, a Szond, powiat Bács (dziś Sonta, Serbia), stał się własnością jego drugiego zięcia, Philipa Kórógyiego i jego ambitnej rodziny [26].

Egyed Monoszló was one of the last surviving barons who participated in the 1260s war and who were members of the feudal anarchy's first generation. As he had no legitimate heirs, he made his first will and testament in 1298, when formally adopted his maternal relatives from the gens Bő, Peter, Count of the Székelys from 1294 to 1300, and Michael, who later served as Archbishop of Esztergom between 1303 and 1304. Egyed donated Darnóc Castle (today Slatinski Drenovac, Croatia) to them, however both Peter and Michael had died before Egyed.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In 1308, Egyed changed his last will and testament, when his son-in-law, Nicholas Aba and his brothers (John, James and Peter) from the Nyék branch were granted Darnóc.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Egyed was a staunch supporter of Charles I during his struggle for the Hungarian throne. Historian Pál Engel claimed Egyed participated in that royal campaign, belonging to Charles' entourage, where waged war against oligarch Matthew III Csák, who ruled de facto independently the north-western counties of Hungary. Charles captured Nagyszombat (today Trnava, Slovakia) in early 1313. There lying on his deathbed, Egyed made his final testament at the local Franciscan friary.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} On 11 March 1313, Archbishop Thomas presented the document, thus Egyed died a few days earlier.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} According to his intention, his widow and minor orphan daughters were supposed to inherit the whole Atyina and Novák lordship in Slavonia. Egyed donated Nagylak (today Nădlac, Romania) to the Archdiocese of Esztergom, while Szond, Bács County (today Sonta, Serbia) became a property of his other son-in-law, Philip Kórógyi and his ambitious family.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Jednak wokół spełnienia woli Egyeda pojawiły się trudności. Po jego śmierci Matthew Csák zajął Zamek Ears i włączył go do swojej prowincji. Zgodnie z królewskim przywilejem wydanym przez Karola I 22 maja 1317 r. Oligarcha John Kőszegi zażądał od ojca ojca za swoją rodzinę zgodnie z prawem escheatage. Jednak Nicholas Aba i jego bracia, oprócz Darnóc, nabyli cały Ojciec i Novak Lordship w Slawonii, stając się w ten sposób przodkami rodziny ateńskiej. Kőszegi schwytał i uwięził Mikołaja i Petera Abę (lub Athinę) wkrótce potem. W pierwszej połowie 1314 r. Mikołaj został uwięziony przed Zamkiem Ateńskim i ciągnięty wzdłuż murów za piętami konia, aby przekonać obrońców do poddania fortu. Mimo to John Kőszegi nie był w stanie schwytać ojca i zabrał Mikołaja z powrotem do więzienia, który leżał w niewoli przez następne trzy lata. Następnie Karol I rozpoczął kampanię przeciwko Kőszegisom na Transdanubii i Slawonii w pierwszej połowie 1316 r. [28] Jesienią 1317 roku John Kőszegi został pokonany, dzięki czemu Mikołaj mógł wrócić do odzyskanego Ojca. [29]

However around the fulfillment of Egyed's will, there were difficulties. After his death, Matthew Csák took the Fülek Castle and annexed it to his province. According to a royal charter issued by Charles I on 22 May 1317, the oligarch John Kőszegi demanded Atyina for his family in accordance with the right of escheatage. However Nicholas Aba and his brothers, in addition to Darnóc, acquired the whole Atyina and Novák lordship in Slavonia, thus they became ancestors of the Atyinai family. Kőszegi captured and imprisoned Nicholas and Peter Aba (or Atyinai) shortly thereafter. In the first half of 1314, Nicholas was taken tied up before the Atyina Castle and dragged along the walls at the heels of a horse to persuade the defenders to surrender the fort. Despite this, John Kőszegi was unable to capture Atyina and took Nicholas back to prison, who languished in captivity in the subsequent three years. Following that Charles I launched a campaign against the Kőszegis in Transdanubia and Slavonia in the first half of 1316.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} By the autumn of 1317, John Kőszegi was defeated, thus Nicholas was able to return to the recaptured Atyina.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} 

Przypisy

  1. Engel: Genealógia (Genus Kökényesradnót 1., Doboka branch)

Źródła

  • Engel, Pál (1988). "Az ország újraegyesítése. I. Károly küzdelmei az oligarchák ellen (1310–1323) [Reunification of the Realm. The Struggles of Charles I Against the Oligarchs (1310–1323)]". Századok. Magyar Történelmi Társulat. 122 (1–2): 89–146.
  • Kádár, Tamás (2009). "Egy rejtélyes politikai gyilkosság és háttere a XIII. század végi Magyarországon: Béla macsói és boszniai herceg pályája [A Mysterious Political Murder and its Background at the End of 13th Century in Hungary: Career of Béla, Duke of Macsó and Bosnia]". Fons. Szentpétery Imre Történettudományi Alapítvány. 16 (4): 411–429. ISSN 1217-8020.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig: Életrajzi Lexikon [Great Officers of State in Hungary from King Saint Stephen to Our Days: A Biographical Encyclopedia] (po węgiersku). Helikon Kiadó. ISBN 963-208-970-7.
  • Szűcs, Jenő (1993). Az utolsó Árpádok [The Last Árpáds] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8311-96-7.
  • Zsoldos, Attila (2005). Az Árpádok és asszonyaik. A királynéi intézmény az Árpádok korában [The Árpáds and their Women: The Institution of Queenship in the Era of the Árpáds] (po węgiersku). MTA Történettudományi Intézete.
  • Zsoldos, Attila (2007). Családi ügy: IV. Béla és István ifjabb király viszálya az 1260-as években [A family affair: The Conflict between Béla IV and Junior King Stephen in the 1260s] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-15-4.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Secular Archontology of Hungary, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3.

Monoszló Egyed

Ban Bośni
Ban Maczwy
Skarbnik królewski
Ban Bośni
Okres 1273
Poprzednik Gutkeled István
Następca Gutkeled István
Ban Maczwy
Okres 1273
Poprzednik Rátót I. Loránd
Następca brak informacji
Skarbnik królewski
Okres od (1) 1274, (2) 1274
do (1) 1274, (2) 1275
Poprzednik 1. Gutkeled Joakim
2. Gutkeled Joakim
Następca 1. Gutkeled Joakim
2. Gutkeled Joakim
Dane biograficzne
Rodzina Monoszló
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1240
Śmierć marzec 1313
Miejsce Nagyszombat
Ojciec II. Gergely
Matka Nn Bő
Żona Kökényesradnót Katalin
Dzieci cztery córki