Rátót II. Domokos

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Odźwierny królewski (1301) Następca: brak informacji brak kontynuacji Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier (1315-1320) Następca: Borsa Kopasz Debreceni Dózsa Rátót II. Domokos (pol. Dominik II Rátót) († 1320), węgierski szlachcic, w służbie Korony Węgier za panowania Andrzeja III i po wyginięciu dynastii Arpadów, podczas krótkiego panowania Wacława. Dominic (II) from the kindred Rátót (; died 1320) was a Hungarian powerful lord at the turn of the 13th and 14th centuries, who served as Palatine of Hungary from 1315 to 1320. At the beginning of his career, he was a staunch supporter of Andrew III of Hungary, serving his Master of the treasury for a decade. He retained his office after the extinction of the Árpád dynasty too, during the short reign of Wenceslaus. Domokos, z pomocą swoich braci i kuzynów, założył domenę zainstalowaną w komitatach Nógrád i Heves, a zatem należał do tzw. oligarchów, którzy de facto rządzili w czasach epoki anarchii feudalnej. W tym charakterze miał różne konflikty z potężnym wówczas oligarchą Mateuszem III Csákiem. Po odejściu Wacława z Węgier Domokos poparł roszczenia Karola I, pozostając jego żarliwym stronnikiem aż do śmierci w 1320 r. Domokos był przodkiem rodziny Pásztói, która rozkwitała do początku XVI wieku. Dominic, with the assistance of his brothers and cousins, established a province, which mostly laid in Nógrád and Heves counties, thus he was among the so-called oligarchs, who ruled de facto independently their dominions during the era of feudal anarchy. In this capacity, he had various conflicts with the most powerful oligarch Matthew Csák. After Wenceslaus' departure from Hungary, Dominic supported the claim of Charles I, becoming his ardent partisan until his death in 1320. Dominic was the ancestor of the Pásztói family, which flourished until the early 16th century. Rodzina Domokos II prawdopodobnie urodził się na początku lat 60. XIII wieku [1] w prestiżowym i wpływowym rodzie Rátót jako syn Stefana I („Porc”), który był silnym stronnikiem królowej Elżbiety Kumanki i pełnił kilka funkcji w sądzie od 1265 r. [2] Jest prawdopodobne, że jedyna znana żona Stefana, Aglent Smaragd, nie była matką Domokos; nadal żyła w 1327 r. i była zakonnicą beginką w klasztorze Sibylla w Budzie. Jej bracia, Władysław i Aynard byli aktywnymi dworzanami nawet w 1350 r. [3] Stryj Domokosa był potężnym baronem Rolandem I miał czterech znanych braci: Wawrzyńca, który zginął w bitwie nad jeziorem Hód (w pobliżu dzisiejszego Hódmezővásárhely) w 1282 roku. Władysław I był banem Slawonii w 1300 roku i przodkiem rodziny Tari. Kogut był koniuszym królewskim i zginął w bitwie pod Rozgonami w 1312 roku. Był on przodkiem rodziny Kakas de Kaza. Najmłodszym bratem był Eustachy III (także zwany „Wielkim”). Po raz pierwszy wspomniano o nim we współczesnych mu zapisach dopiero w 1338 r., Więc był prawdopodobnie znacznie młodszy od swoich zmarłych braci, a jego matką był być może Aglent Smaragd [4]. Dominic II was presumably born in the early 1260s{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} into the prestigious and influential gens (clan) Rátót, as the son of Stephen I ("the Porc"), who was a strong confidant of Queen Elizabeth the Cuman and held several offices in her court since 1265.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} It is plausible that Stephen's only known wife Aglent Smaragd was not the mother of Dominic; she was still alive in 1327, and was a Beguine nun at the Sibylla cloister in Buda. Her brothers, Ladislaus and Aynard were active courtiers even in 1350.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Dominic's uncle was the powerful baron Roland I. Dominic had four known brothers: Lawrence was killed in the Battle of Lake Hód (near present-day Hódmezővásárhely) in 1282. Ladislaus was Ban of Slavonia in 1300 and ancestor of the Tari family. Kakas was Master of the horse and was killed in the Battle of Rozgony in 1312. He was forefather of the Kakas de Kaza noble family. The youngest brother was Leustach III (also "the Great"). He was first mentioned by contemporary records only in 1338, thus he was presumably much younger than his late brothers, and his mother was perhaps Aglent Smaragd. Z nieznaną z imienia żoną Domokos miał dwóch synów: starszego Dominika III (również zwanego „Wielkim”), który przybrał nazwisko Pásztói (czasem także Hasznosi) od nazwy posiadłości. Jego szlachecka rodzina przetrwała aż do początku XVI wieku. Młodszy syn, Stefan IV, został wspomniany tylko raz w dokumencie w 1323 r. [5] Dominic had two sons from his unidentified wife. The elder one Dominic III (also "the Great") took the surname Pásztói (sometimes also Hasznosi) after his land centre Pásztó. The noble family flourished until the early 16th century. The younger son, Stephen IV was mentioned only once by a document in 1323. Partyzant Andrzeja Dominic po raz pierwszy pojawił się we współczesnych dokumentach w 1270 roku, kiedy był jeszcze nieletni. [6] Następnie wspomniano o nim trzech nieautentycznych czarterów z 1283 roku. Pierwszy dokument opowiada o procesie i późniejszej umowie w sprawie pokrewnego śledzenia ich majątku. W związku z tym Dominic otrzymał Pata i St.George w Somogy County, Selpe w Bratysławie, Putnok i Feled (obecnie Jesenské, Słowacja) w Gemer, Kaza w Borsod, Rátót w Peszcie i innych krajach w Bihar i Transylwanii. Pozostałe dwa dokumenty zawierają darowizny przywilejów dla Pat i St. George, jako nagrodę dla członków krewnych, którzy dzielnie walczyli w poprzednich latach przeciwko Kumanom [7]. Dominik zniknął później ze źródeł; nie posiadał żadnej godności królewskiej za panowania Władysława IV Węgier. Od lat osiemdziesiątych XX wieku szerokie pokolenie Rátót zaczęło budować swoją prowincję na północny wschód od stolicy, która rozprzestrzeniła się głównie w hrabstwach Nógrád i Heves. Majątek Dominika dotarł do hrabstwa Borsod i Gömör, gdzie klan Ákos przeszedł w podobny sposób. [8] W wielu przypadkach wiązało się to z konfliktem z lokalną szlachtą. Zgodnie z traktatem podpisanym w dzisiejszych czasach w pobliżu Salgótarján przez Rátóts i oddział Zagyvafő klanu Kacsics pod koniec lat 90. XX wieku, wcześniej doszło do poważnych starć i konfrontacji między obiema rodzinami. Zgodnie z dokumentem, Rátóts zaatakowali i zniszczyli trzy forty - w tym Winogrona - Leustacha Kacsicsa, który również został zabity wraz z trzema członkami rodziny i niezliczonymi sługami. W traktacie pośredniczyli Palatyn Amadeusz Aba i Andrzej, biskup Egeru. Członkowie klanu Rátót, w tym Dominic, obiecali, że odbudują trzy forty i zapłacą 200 marek jako rekompensatę. Stopień zaangażowania Dominika jest nieznany, ale jego zaangażowanie w konflikt zostało udowodnione jego podpisem w dokumencie [9]. Dominic first appeared in contemporary records in 1270, when he was still a minor.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He was next mentioned by three non-authentic charters from 1283. The first document narrates a lawsuit and a subsequent agreement within the kindred following the division of their estates. Accordingly, Dominic was granted Pata and Szentgyörgy in Somogy County, Selpe in Pozsony County, Putnok and Feled (present-day Jesenské, Slovakia) in Gömör County, Kaza in Borsod County, Rátót in Pest County and other lands in Bihar County and Transylvania. The other two documents contain donations of privilege to Pata and Szentgyörgy, as a reward to the members of the kindred, who bravely fought in the previous years against the Cumans.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Dominic disappeared from the sources thereafter; he did not hold any royal dignity during the reign of Ladislaus IV of Hungary. Since the 1280s, the wide Rátót kinship started to build their province to northeast of the capital, which laid mostly in Nógrád and Heves counties. Dominic's possessions reached out Borsod and Gömör counties, where the Ákos clan passed a similar way.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In many cases, this has involved conflict with the local nobility. According to a treaty, which was signed in Zagyvafő (present-day near Salgótarján) by the Rátóts and the Zagyvafői branch of the Kacsics clan in late 1290, there were serious clashes and confrontations between the two families prior to that. According to the document, the Rátóts attacked and destroyed the three forts – including Szőlős – of Leustach Kacsics, who was also killed along with three family members and countless servants. The treaty was mediated by Palatine Amadeus Aba and Andrew, Bishop of Eger. The members of the Rátót clan, including Dominic pledged that they will rebuild the three forts and pay 200 marks as a compensation. Dominic's degree of participation is unknown, but his involvement in the conflict was proved by his signature in the document.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Plik:Denar of Andrew III.jpg Andrew III's denarius. Dominic Rátót was responsible for the royal economic policy throughout his reign Dominic został uznany za wiernego zwolennika i silnego powiernika króla Andrzeja III do grudnia 1291 r., Kiedy został mianowany mistrzem skarbu, zastępując Ákosa Mojsa. [10] Mniej więcej w tym samym czasie jego brat Władysław (lub Brak) został mistrzem szafarzy. [11] Dominik pełnił funkcję mistrza skarbu za panowania Andrzeja III, zachowując nawet godność po wyginięciu dynastii Árpád. Według historyka Bálinta Hómana korzystne zmiany zaszły w polityce gospodarczej państwa i centralnej administracji finansowej Węgier w ostatniej dekadzie XIII wieku, kiedy to Dominik sprawował urząd. Na przykład wybito wysokiej jakości monety o wysokiej zawartości metali szlachetnych, osiągając najwyższy poziom monet z czasów panowania Béli IV kilkadziesiąt lat wcześniej. Moneta Andrzeja była popularną walutą również za granicą. Dominic ustandaryzował również oprocentowanie denara wiedeńskiego banovac (lub banski denar). Niefortunnie te reformy okazały się przejściowe, ponieważ centralna polityka gospodarcza przestała istnieć w warunkach anarchicznych w pierwszych dwóch dekadach XIV wieku [12]. Dominic was considered a loyal supporter and strong confidant of King Andrew III by December 1291, when he was appointed Master of the treasury, replacing Mojs Ákos.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Around the same time, his brother Ladislaus (or Lack) was made Master of the stewards.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Dominic served as Master of the treasury throughout the reign of Andrew III, even retaining the dignity after the extinction of the Árpád dynasty. According to historian Bálint Hóman, favorable changes occurred in the state economic policy and the Hungarian central financial administration for the last decade of the 13th century, when Dominic held the office. For instance, high-quality coins with high precious metal content were minted, which have reached the highest level of coins from the reign of Béla IV decades earlier. Andrew's coinage was a popular currency in abroad too. Dominic also standardized the interest rate of the Viennese denarius with banovac (or banski denar). Unfourtantely, these reform steps were proved to be temporary, as central economic policy ceased under anarchic conditions in the first two decades of the 14th century.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Plik:Hasznosi vár.jpg The ruins of Hasznos Castle (present-day near Pásztó), built and owned by Dominic Rátót Andrzej III odwiedził posiadłości Dominika w hrabstwie Heves na początku 1295 r. I wydał królewski przywilej w Pásztó 16 lutego, co odzwierciedla jego wpływy i prestiż [13]. Oprócz swojej pozycji Mistrza Skarbu, Dominic został Hiszpanem Hrabstwa Somogy około grudnia 1297 roku, służąc co najmniej do października 1299 roku, kiedy to został Hiszpanem Hrabstwa Nógrád [14]. Historyk Tamás Kádár twierdzi, że zachował oba urzędy po śmierci Andrzeja. [15] Latem 1298 r. Andrzej III zorganizował w Pest zgromadzenie prałatów, szlachty, Sasów, Szeklerów i Kumanów. Dekretem upoważniał Andrzeja do niszczenia fortów zbudowanych bez pozwolenia i nakazał karę tych, którzy siłą zajęli ziemie. zagroził także Andrzejowi ekskomuniką, jeśli nie zastosuje dekretów. Po zakończeniu diety Andrew zawarł formalny sojusz z pięcioma wpływowymi arystokratami - Amadeuszem Abą, Ákosem Stephenem, Dominiciem Rátótem, Demetriusem Balassą i Paulem Szécsem - którzy oświadczyli, że są gotowi wesprzeć go przeciwko „zbuntowanym panom”, którzy termin zdecydowanie obejmował Matthew Csáka i rodzinę Kőszegi. Opierając się na ocalałym feudalnym kontrakcie Stephena Ákosa, Dominic prawdopodobnie zaakceptował Andrzeja jako swojego „naturalnego pana” i złożył przysięgę, że będzie bronił swego króla przed przeciwnikami, nawet przed papieżem, podczas gdy Andrzej zobowiązał się, że poprze Dominika i jego pokrewieństwo w ich wysiłkach i zawrą pokój z zbuntowanymi panami tylko za zgodą Dominika. Eugene Historian Szucs podkreślił prowincje Rátót i Akos odciąć rozszerzający tylko domeny z ziem królewskich Akos natomiast Stephen i Dominic Rátót dolny otrzymał królewską obsługę bronić swoich połacie i do izolowania Csáks i Koszeg również od siebie. [16] Andrew III visited Dominic's estates in Heves County in early 1295, and issued his royal charter in Pásztó on 16 February, which reflects his influence and prestige.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Beside his position of Master of the treasury, Dominic was made ispán of Somogy County around December 1297, serving in that capacity at least until October 1299, when he became ispán of Nógrád County.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Historian Tamás Kádár argues, he retained both offices after Andrew's death.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Andrew III held an assembly of the prelates, noblemen, Saxons, Székelys, and Cumans in Pest in the summer of 1298. Its decrees authorized Andrew to destroy forts built without permission and ordered the punishment of those who had seized landed property with force, but also threatened Andrew with excommunication if he did not apply the decrees. After the close of the diet, Andrew entered into a formal alliance with five influential noblemen – Amadeus Aba, Stephen Ákos, Dominic Rátót, Demetrius Balassa and Paul Szécs – who stated that they were willing to support him against the "rebellious lords", which term definitely covered Matthew Csák and the Kőszegi family. Based on Stephen Ákos' surviving feudal contract, Dominic possibly accepted Andrew as his "natural lord" and swore an oath that will defend his king against his all opponents, even against the Pope, while Andrew committed himself that he will support Dominic and his kinship in their efforts and will make peace with the rebellious lords only with the consent of Dominic. Historian Jenő Szűcs emphasized, the Rátót and Ákos provinces cut off the expanding Csák domain from the royal lands, while Stephen Ákos and Dominic Rátót also received royal support to defend their landholdings and to isolate the Csáks and the Kőszegis from each other.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Pod koniec panowania Andrzeja III Dominika uznano za władcę prowincji, który wraz ze swoimi braćmi i kuzynami ustanowił olbrzymie królestwo [17]. Jego ziemie i wsie leżą na pograniczu powiatów Heves, Nógrád, Gömör i Borsod, w dolinach rzek Sajó i Rima (Rimava). Jego terytorium obejmuje także północno-wschodnie części powiatu Veszprém i Pesztu. Za pośrednictwem swojego kuzyna Desideriusa Rátóta Dominic utrzymywał również relacje pokrewieństwa z sąsiadem Ákosem Stephenem [18]. Dominic zamienił swoje posiadłości w powiecie Szabolcs na Poroszlo i jego klasztor w lutym 1299 r. Z Juliusem Sartovcem. [19] Początkowo rezydował w Ágasvár (dosł. „Zamek Ágas”), małym forcie położonym w paśmie górskim Mátra. Po zawarciu umowy o podziale majątku w obrębie rodziny, tylko jego młodszy brat Władysław i jego potomkowie byli właścicielami zamku. Następnie Dominic przeniósł się na stałe do Pásztó, który stał się centrum jego domeny i zbudował tam warowny dwór. Pod jego zarządem miasto uzyskało od Korony prawo do organizowania jarmarków i targów w 1298 r. [20] W pobliżu wsi Przydatne (dziś część Pásztó) zbudował swój zamek nad brzegiem skalistego potoku, u podnóża zachodniej Matry. Jego potomkowie, rodzina Pásztó, posiadali fort aż do jego rozbiórki do końca XV wieku. [21] By the end of the reign of Andrew III, Dominic was considered a provincial lord, who established a huge domain with his brothers and cousins.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} His lands and villages laid in the borderland of Heves, Nógrád, Gömör and Borsod counties, at the valleys of the rivers Sajó and Rima (Rimava). His territory also spread to the northeast portions of Veszprém and Pest counties. Through his cousin Desiderius Rátót, Dominic also had kinship relationships with his neighbor and ally Stephen Ákos.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Dominic exchanged his estates in Szabolcs County for Poroszló and its monastery in February 1299, with Julius Sártványvecse.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Initially, he resided in Ágasvár (lit. "Ágas Castle"), a small fort located in the mountain range of Mátra. Following a division contract of estates within the kindred, only his younger brother Ladislaus and his descendants owned the castle. Thereafter Dominic moved to Pásztó permanently, which became the centre of his domain and built there a fortified manor. Under his ownership, the town was granted the right from the Crown to hold fairs and markets in 1298.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Near the village of Hasznos (today part of Pásztó), he built his castle by the bank of the Kövecses stream, at the foot of the Western Mátra. His descendants, the Pásztói family possessed the fort until its demolition by the end of the 15th century.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Podczas Interregnum Plik:Oligarchs in the Kingdom of Hungary 14th century.svg The oligarchic provinces in the early 14th century Andrzej III, ostatni męski członek dynastii Árpád, zmarł 14 stycznia 1301 r. Wraz z innymi panami i prałatami Dominik Rátót był obecny na łożu śmierci króla w Buddzie. W następnych dniach pozostali w stolicy w ewoluującej próżni politycznej i wspierali królową-wdowę, Agnes z Austrii [19]. Wojna domowa między różnymi pretendentami do tronu - Karolem z Anjou, Wacławem z Czech i Otto z Bawarii - nastąpiła po śmierci Andrzeja i trwała przez siedem lat. Na początku 1301 r. Karol z Anjou pośpieszył do Esztergom, gdzie został nieregularnie koronowany na króla. Będąc kandydatem papieża Bonifacego VIII na tron ​​węgierski, Karol zawsze był niepopularny, ponieważ lordowie węgierscy bali się, że „utracą wolność, przyjmując króla wyznaczonego przez Kościół”, jak głosi Kronika Iluminacji. Dominik należał do tych panów, którzy wspierali Wacława, syna Wacława II Czecha, który był nie tylko prawnukiem Béli IV, ale także panną młodą córki zmarłego Andrzeja III, Elżbiety. Dominic był czołowym członkiem węgierskiej delegacji, która udała się do Czech i ofiarowała koronę młodemu Wacławowi. Czeski król spotkał się z wysłannikami węgierskimi w Hodoninie w sierpniu i przyjął ich ofertę w imieniu jego jedenastoletniego syna. Wacław II przywiózł syna do Székesfehérvár, gdzie 27 sierpnia 1301 r. Jan Hont-Pázmány, arcybiskup Kalocsa, koronował młodego króla Wacława na Koronę Świętą. [22] Andrew III, the last male member of the Árpád dynasty, died on 14 January 1301. Alongside other lords and prelates, Dominic Rátót was present at the king's deathbed in Buda. In the next days, he remained in the capital in the evolving political vacuum, and supported the dowager queen, Agnes of Austria.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} A civil war between various claimants to the throne – Charles of Anjou, Wenceslaus of Bohemia, and Otto of Bavaria – followed Andrew's death and lasted for seven years. In early 1301, Charles of Anjou hurried to Esztergom where he was crowned king irregularly. Being Pope Boniface VIII's candidate for the Hungarian throne, Charles had always been unpopular, because the Hungarian lords feared that they would "lose their freedom by accepting a king appointed by the Church", as the Illuminated Chronicle narrates. Dominic was among those lords, who supported Wenceslaus, the son of Wenceslaus II of Bohemia, who was not only Béla IV's great-great-grandson, but also the bride of the late Andrew III's daughter, Elizabeth. Dominic was a leading member of that Hungarian delegation, which traveled to Bohemia and offered the crown to the young Wenceslaus. The Bohemian king met the Hungarian envoys in Hodonín in August and accepted their offer in his eleven-year-old son's name. Wenceslaus II accompanied his son to Székesfehérvár where John Hont-Pázmány, Archbishop of Kalocsa, crowned the young Wenceslaus king with the Holy Crown on 27 August 1301.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Plik:Oligarch domains 1301 1310.png The domain of Dominic Rátót (yellow), which was threatened by Matthew Csák's troops constantly since the 1300s Dominic Rátót stał się jednym z najwybitniejszych zwolenników Wacława, a także członkiem rady królewskiej w Buddzie [23]. Młody król nazwał go Mistrzem Odźwiernych we wrześniu 1301 r. [6] [24] Poza tym Dominic utrzymał swoją pozycję mistrza skarbu do drugiej połowy 1302 r., Kiedy to został zastąpiony przez Henry'ego Kőszegiego [25]. Chociaż zachował urząd hiszpańskiego hrabstwa Nógrád co najmniej do 1303 r., Został także Hiszpanem hrabstwa Spisz w 1302 r. [26] Zgodnie z dokumentem królewskim z 1303 r. W tym roku był gospodarzem hrabstwa Fejér [27]. Wacław, który spędził większość swego krótkiego panowania tylko w bezpiecznym Buddzie, wydał królewski przywilej w Pásztó w dniu 5 maja 1303 r., Ciesząc się gościnnością i ochroną swojego lojalnego barona, Dominika Rátóta. Król ponownie odwiedził go w Pásztó rok później, na początku czerwca 1304 r. Te dwie wizyty są jedynymi znanymi okazjami, kiedy Wacław opuścił swoją siedzibę w innym miejscu [28]. Ponieważ pozycja Wacława na Węgrzech została dramatycznie osłabiona w poprzednich latach, jego ojciec postanowił zabrać go z powrotem do Czech w lecie 1304 roku. Zabrał nawet Świętą Koronę Węgier do Pragi. Na podstawie listu darowiznowego możliwe jest, że Dominik poparł roszczenie Otto po tym, jak Wacław zrzekł się swojego roszczenia na Węgrzech na jego korzyść w dniu 9 października 1305 r., A książę Bawarii przybył na Węgry z Świętą Koroną. We wspomnianym dokumencie Otto określił Dominica jako swojego mistrza skarbu w drugiej połowie 1306 roku, jednak jest prawdopodobne, że Otto, który nigdy nie był w stanie umocnić swojej pozycji na Węgrzech, próbował uzyskać poparcie Dominica w tym zakresie spotkanie i darowizna ziemi. Tamás Kádár, historyk, uważał Dominica za wycofanego z polityki po odejściu Wacława z Węgier i nie miał związku z konfliktem między Karolem z Anjou a Otto z Bawarii [29]. Dominic Rátót became one of the most illustrious supporters of Wenceslaus, and was also a member of the royal council in Buda.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The young king referred to him as Master of the doorkeepers in September 1301.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Beside that, Dominic retained his position of Master of the treasury until the second half of 1302, when he was replaced by Henry Kőszegi.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} While retained his office of ispán of Nógrád County at least until 1303, he was also made ispán of Szepes County in 1302.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} According to a royal document from 1303, he held the ispánate of Fejér County in that year.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Wenceslaus, who spent most of his short reign only in the safe Buda, issued a royal charter in Pásztó on 5 May 1303, enjoying the hospitality and protection of his loyal baron, Dominic Rátót. The king again visited him in Pásztó a year later, in early June 1304. These two visits are the only known occasions, when Wenceslaus left his seat for another place.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} As Wenceslaus' position in Hungary had dramatically weakened in the previous years, his father decided to take him back to Bohemia in the summer of 1304. He even took the Holy Crown of Hungary with himself to Prague. Based on a donation letter, it is possible that Dominic supported the claim of Otto, after Wenceslaus renounced his claim to Hungary in favor of him on 9 October 1305, and the Bavarian duke arrived to Hungary with the Holy Crown. Otto referred to Dominic as his Master of the treasury in the second half of 1306 in the above-mentioned document, however it is plausible that Otto, who was never able to strengthen his position in Hungary, tried to obtain the support of Dominic with this appointment and land donation. Historian Tamás Kádár considers, Dominic retired from politics after Wenceslaus' departure from Hungary, and did not interfere in the conflict between Charles of Anjou and Otto of Bavaria.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Na podstawie fragmentarycznych danych z prawie współczesnych dokumentów Matthew Csákowi poważnie groziła prowincja Dominika w XIII wieku. Kiedy potężny oligarcha uczestniczył w spotkaniu w Kék w listopadzie 1308 roku, trzej z jego pięcioosobowej eskorty byli szlachcicami z hrabstwa Nógrád, co sugerowało, że Matthew Csák rozszerzył swoje wpływy na większą część hrabstwa kosztem Dominica. Jest prawdopodobne, że Matthew przeprowadził naloty i inwazje na terytorium Dominika po 1304 r., Kiedy Wacław opuścił Węgry. Tymczasowe wycofanie się Dominika z polityki krajowej w tym czasie również potwierdza to założenie [30]. Kiedy Jan III, biskup Nitry ekskomunikował Mateusza Csáka w marcu 1318 r. Za jego poprzednią bezprawie przeciwko Kościołowi, zacytował incydent, że oligarcha wcześniej nałożył na swoich poddanych nadzwyczajny podatek w celu okupu zakładników, którzy zostali wysłani na sąd Dominik podczas ich krótkotrwałego pojednania. [31] W 1323 r. Synowie Dominika, Dominik III i Szczepan IV pamiętali, że zostali uwięzieni i skazani na śmierć przez Mateusza czasami wcześniej. Kosztem poważnych obrażeń udało im się uciec z więzienia przy pomocy pani o imieniu Cunigunde [32]. Based on fragmented data from near-contemporary documents, Matthew Csák seriously threatened Dominic's province in the 1300s. When the powerful oligarch attended in a meeting in Kékes in November 1308, three of his five-member escort were noblemen from Nógrád County, which indicates Matthew Csák extended his influence to much of the county at the expense of Dominic. It is plausible that Matthew launched raids and invasions against Dominic's territory after 1304, when Wenceslaus left Hungary. Dominic's temporary retirement from the national politics during that time also supports this assumption.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} When John III, Bishop of Nyitra excommunicated Matthew Csák in March 1318 for his previous lawlessness against the Church, he referred an incident that the oligarch had formerly imposed extraordinary tax to his subjects in order to ransom the hostages, who were sent to the court of Dominic during their short-lived reconciliation.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In 1323, Dominic's sons, Dominic III and Stephen IV remembered that they were imprisoned and sentenced to death by Matthew sometimes earlier. At the cost of serious injuries, they managed to escape from the prison with the assistance of a lady named Cunigunde.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Partyzant Karola Wraz ze swoimi braćmi i kuzynami, na przykład Rolandem II, który w 1300 roku nazwał się Palatynem Węgier, Dominic złożył przysięgę wierności Karolowi I do 1307 roku. [33] Był obecny na Diet of Cancer 10 października 1307 r., Co potwierdziło pretensje Karola do tronu [20]. Nowo wydana karta królewska umieściła Dominika na drugim miejscu wśród wspierających baronów, tylko Ugrin Csák, najwcześniejszy i najbardziej żarliwy partyzant Karola, poprzedzony przez niego [34]. Pod przywództwem Dominika II i Rolanda II (który zmarł w 1307 r.), Klan Rátót był najbardziej zaludnioną rodziną na dworze królewskim, która dołączyła do Karola [35]. Po raz kolejny został rzecznikiem hrabstwa Nógrád, zgodnie z dokumentem wydanym we wrześniu 1308 r., Ale od 1299 r. (Lub 1303 r.) Był on w biurze bez przerwy. [20] Kiedy legatowi papieskiemu kardynałowi Gentileowi Portino da Montefiore udało się przekonać Matthew Csáka do przyjęcia reguły króla Karola na ich spotkaniu w klasztorze Paulinów w Kék 10 listopada 1308 r., Oligarcha obiecał również, że skończy z sprawiedliwym i sprawiedliwym pokojem Dominic i inni ci baronowie, z którymi mieli konflikt ”. Następnie wspólnie ofiarowali zakładników Tomaszowi II, arcybiskupowi Esztergom, w celu utrzymania pokoju [36]. Along with his brothers and cousins, for instance Roland II, who styled himself Palatine of Hungary in the 1300s, Dominic took an oath of allegiance to Charles I by 1307.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He was present at the Diet of Rákos on 10 October 1307, which confirmed Charles's claim to the throne.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The subsequently issued royal charter listed Dominic to the second place among the supportive barons, only Ugrin Csák, Charles' earliest and most ardent partisan preceded him.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} With the leadership of Dominic II and Roland II (who died in 1307, however), the Rátót clan was the most populous family in the royal court, who joined Charles.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He was again made ispán of Nógrád County, according to a document issued in September 1308, but it is possible he held the office without interrupt since 1299 (or 1303).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} When the papal legate Cardinal Gentile Portino da Montefiore managed to persuade Matthew Csák to accept King Charles' rule at their meeting in the Pauline Monastery of Kékes on 10 November 1308, the oligarch also promised that "he will conclude a just and equitable peace with magister Dominic and other those barons, with whom he had conflict". Thereafter they mutually offered hostages to Thomas II, Archbishop of Esztergom, in order to maintain peace.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Plik:Charles I (Chronica Hungarorum).jpg Charles I, as depicted in the 15th-century Chronica Hungarorum Dominic i jego bracia - Władysław i Kogut - byli obecni na następnym zgromadzeniu (27 listopada) w Peszcie, gdzie Karol był jednogłośnie ogłoszony królem [20]. Dominic uczestniczył także w drugiej koronacji Karola I w dniu 15 czerwca 1309 r., Reprezentując także swoich braci i całą ich rodzinę [37]. Jako transylwański oligarcha Władysław Khan odmówił odzyskania Świętej Korony, którą posiadał po schwytaniu i uwięzieniu Otto, teraz węgierscy władcy uznali drugą koronację Karola z tymczasową koroną za nieważną. Następnie Amadeusz Aba i Dominic Rátót zostali eskortowani przez arcybiskupa Thomasa, który negocjował z wojewodą w Szeged 8 kwietnia 1310 r. W sprawie warunków zwrotu korony. Ladislaus Kán w końcu zgodził się oddać Świętą Koronę Karolowi. 27 sierpnia 1310 r. Abp Thomas złożył Świętą Koronę na głowie Karola w Székesfehérvár; dlatego trzecia koronacja Karola została wykonana w pełnej zgodności z prawem zwyczajowym [38]. Dominic and his brothers – Ladislaus and Kakas – were present at the following assembly (27 November) in Pest where Charles was unanimously proclaimed king.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Dominic also attended the second coronation of Charles I on 15 June 1309, representing his brothers and the whole kindred too.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} As the Transylvanian oligarch, Ladislaus Kán refused to recover the Holy Crown, which he possessed after Otto's capture and imprisonment, most Hungarian lords regarded Charles' second coronation with a temporary crown invalid. Thereafter Amadeus Aba and Dominic Rátót escorted Archbishop Thomas, who negotiated with the voivode in Szeged on 8 April 1310, on the conditions of return of the crown. Ladislaus Kán finally agreed to give the Holy Crown to Charles. On 27 August 1310, Archbishop Thomas put the Holy Crown on Charles' head in Székesfehérvár; thus, Charles' third coronation was performed in full accordance with customary law.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Za swoją lojalność i służbę Dominik Rátót został skarbnikiem dworu królowej żony Karola Marii Bytomskiej. Dwa dokumenty z sierpnia i listopada 1313 r. (Ten ostatni został zachowany tylko z XVIII-wiecznych transkrypcji) wspominały go w tym charakterze, ale jest godny od 1310 r. [39] Kiedy James Borsa zbuntował się przeciwko królowi pod koniec 1314 r. Lub na początku 1315 r., Charles odrzucił go na palatyn. Dominic Rátót został po raz pierwszy wymieniony jako jego następca w sierpniu 1315 r. [40], ale przypuszcza się, że uzyskał już stanowisko co najmniej w lutym [41]. Znaczenie tej pozycji zostało przyćmione przez godnego mistrza skarbu w pierwszym okresie panowania w Angevin (Anjou). Na przykład skarbnik Demetrius Nekcsei prawie zawsze poprzedzał Dominika na listach baronów, które były częścią królewskich czarterów. [42] Kádár Tamás uważał, że Charles wybrał Dominica na to stanowisko, ponieważ pozostał jedynym prestiżowym i doświadczonym baronem na dworze królewskim, który zachował swoją lojalność; w latach 1314-15 rządy Karola doszły do ​​punktu zwrotnego. Oligarchiczne mocarstwa zbuntowały się przeciwko niemu jeden po drugim. Jednocześnie na początku 1315 r. Karol przeniósł swoją rezydencję z Buddy do Timişoary (dzisiejsza Timișoara, Rumunia) i rozpoczął wojnę zjednoczeniową przeciwko prowincjom. Dominic zdał sobie sprawę z tego, że mógłby bronić swoich interesów i posiadłości ziemskich przed sąsiednimi domenami Czak i Aba, gdyby nie tylko współpracował z władzą centralną, ale także aktywnie pomagał monarchie przed gwałtownymi i nielojalnymi panami prowincji [41]. Po mianowaniu otrzymał we wrześniu 1315 r. Skonfiskowane ziemie trzech szlachty w powiecie Nógrád, którzy byli uważani za silnych zwolenników Mateusza Csáka. Jednym z tych usankcjonowanych szlachciców był Felicjan Zah, który stał się niesławny za zamach na Karola i jego rodzinę w 1330 r. [43] For his loyalty and service, Dominic Rátót was made treasurer of the queenly court of Charles' wife Mary of Bytom. Two documents from August and November 1313 (the latter was preserved from only 18th-century transcriptions) mentioned him in this capacity, but it is possible that he already held the dignity since 1310.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} When James Borsa rebelled against the king in late 1314 or early 1315, he was dismissed as Palatine by Charles. Dominic Rátót was first referred to as his successor in August 1315,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} but it is presumable that he already obtained the position at least in February.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The importance of the position was overshadowed by the dignity Master of the treasury during the first period of the Angevin (Anjou) rule. For instance, treasurer Demetrius Nekcsei almost always preceded Dominic in the lists of barons, which were part of the royal charters.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Tamás Kádár considers Charles chose Dominic to the position, because he remained the only prestigious and experienced baron in the royal court, who has maintained his loyalty; in 1314–15, Charles' rule came to a turning point. The oligarchic powers rebelled against him one after another. Simultaneously, Charles transferred his residence from Buda to Temesvár (present-day Timișoara, Romania) in early 1315, and launched his unification war against the provinces. Dominic realized the situation that he can defend his interests and landholdings against the neighboring Csák and Aba domains, if he does not only cooperate with the central power, but also actively helps the monarch against the violent and disloyal provincial lords.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} After his appointment, he was granted the confiscated lands of three noblemen in Nógrád County in September 1315, who were considered strong supporters of Matthew Csák. One of these sanctioned nobles was Felician Záh, who became infamous for his assassination attempt against Charles and his family in 1330.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Mimo że Dominic przez pięć lat zachowywał godność, jest jednym z najmniej doświadczonych palatynów tamtej epoki z powodu braku źródeł. Wydali tylko jeden dokument o charakterze prywatnym, podczas gdy nie wspomniano o jego możliwym wice-palatynie lub stałym sądzie, oprócz hrabstw, które przyznano mu jako źródło dochodu (honoru) [44]. Historyk Tibor Szőcs twierdzi, że Dominic stale przebywał na dworze królewskim w Timisoarze, a ze względu na warunki wojenne nigdy nie odwiedził reszty kraju i nie wydał żadnych wyroków. Dominic był członkiem rady królewskiej i często udzielał rad Karolowi. Jego poprzednicy i następcy są reprezentowani w innym stylu instytucjonalnym. Z powodu wojny o zjednoczenie Dominic był tylko tytułem palatyna, ale nie w praktyce [45]. Attila Zsoldos, historyk, uważa hrabstwa Pest, Fejér i Esztergom, oprócz uprzywilejowanych Pechenegów Sárvíza (łac. Comitatus Byssenorum), należących do jego honoru, podczas gdy pełnił funkcję Palatynatu Węgier. Mercenary twierdzi, że Stephen Safar, kasztelan wyszehradzki i John Hencfi, sędzia Buddy, zostali powołani na stanowisko sędziów Terytoriów Ufortyfikowanych w styczniu 1321 r., Krótko po śmierci Dominica. Zgodnie z teorią Merkurego arcybiskup Thomas nominalnie zachował wieczystego hrabiego Esztergom, ale hrabstwem i jego zamkiem zarządzał Dominic Rátót ze względu na jego strategiczne znaczenie w wojnie z Matthew Csákiem i Kőszegis (Esztergom był kilkakrotnie oblegany i schwytany) w poprzedniej dekadzie). [46] Dominic został po raz ostatni wspomniany jako żywa osoba według źródeł w sierpniu 1320 r. [6] Umarł wkrótce. Po Palatynie zastąpił go Dózsa Debreceni po półtora roku wakatu pod koniec 1321 r. Lub na początku 1322 r. [40] Despite Dominic held the dignity for five years, he is one of the least knowable palatines of the era due to the lack of sources. He issued only one private nature document, while his possible vice-palatine or permanent court were not mentioned, in addition to the counties, which he was granted as source of income (honor).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Historian Tibor Szőcs argues Dominic resided constantly in the royal court at Temesvár, and because of the war conditions, he never visited the rest of the country and made no judgments. Dominic was a member of the royal council and often gave advice to Charles. His predecessors and successors represented a different institutional style. Because of the unification war, Dominic was only palatine in title, but not in practice.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Historian Attila Zsoldos considers the counties of Pest, Fejér and Esztergom, in addition to the privileged Pechenegs of Sárvíz (), belonged to his honor, while he functioned as Palatine of Hungary. Zsoldos argues Stephen Sáfár, the castellan of Visegrád and John Hencfi, judge of Buda were commissioned as acting judges of the aforementioned territories in January 1321, shortly after Dominic's death. In accordance with Zsoldos' theory, Archbishop Thomas nominally remained the perpetual count of Esztergom, but the county and its castle was managed by Dominic Rátót because of its strategic importance in the war against Matthew Csák and the Kőszegis (Esztergom was besieged and captured several times in the previous decade).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Dominic was last mentioned as a living person by sources in August 1320.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He died soon. He was succeeded as Palatine by Dózsa Debreceni after one and half years period of vacancy in the end of 1321 or early 1322.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Przypisy Źródła Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I [Secular Archontology of Hungary, 1301–1457, Volume I] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0. Kádár, Tamás (2014). "Egy hűséges báró a XIII–XIV. század fordulóján. Rátót nembeli "Porc" István fia Domonkos nádor [A Loyal Baron at the Turn of 13th and 14th Centuries: Palatine Dominic, son of Stephen the "Porc" from the Kindred Rátót]". Fons. Szentpétery Imre Történettudományi Alapítvány. 21 (3): str. 267–288. ISSN 1217-8020. Kristó, Gyula (1973). Csák Máté tartományúri hatalma [The Provincial Lordship of Matthew Csák] (po węgiersku). Akadémiai Kiadó. Kristó, Gyula (1999). "I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [The Aristocratic Elite of King Charles I, 1301–1309]". Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): 41–62. Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig: Életrajzi Lexikon [Great Officers of State in Hungary from King Saint Stephen to Our Days: A Biographical Encyclopedia] (po węgiersku). Helikon Kiadó. ISBN 963-208-970-7. Szőcs, Tibor (2014). A nádori intézmény korai története, 1000–1342 [An Early History of the Palatinal Institution: 1000–1342] (po węgiersku). Magyar Tudományos Akadémia Támogatott Kutatások Irodája. ISBN 978-963-508-697-9. Szűcs, Jenő (2002). Az utolsó Árpádok [The Last Árpáds] (po węgiersku). Osiris Kiadó. ISBN 963-389-271-6. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Secular Archontology of Hungary, 1000–1301] (po węgiersu). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3. Zsoldos, Attila (2012). "Rátót nembéli Domokos nádor megyéi [The Counties of Palatine Dominic from the Kindred Rátót]". In Mikó, Gábor; Péterfi, Bence; Vadas, András (eds.). Tiszteletkör: Történeti tanulmányok Draskóczy István egyetemi tanár 60. születésnapjára (po węgiersku). Eötvös Loránd University. str. 47–52. ISBN 978-963-312-095-8.

Rátót II. Domokos — Odźwierny królewski Palatyn Królestwa Węgier — Odźwierny królewski Okres 1301 Poprzednik brak informacji Następca brak informacji Palatyn Królestwa Węgier Okres od 1315 do 1320 Poprzednik Borsa Kopasz Następca Debreceni Dózsa Dane biograficzne Klan Rátót Ród Pásztói Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć sierpień 1320 Ojciec I. István Matka pierwsza żona ojca Żona nieznana Dzieci Pásztói Domokos "Nagy" Pásztói IV. István