Bitwa pod Dubicą: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 14: | Linia 14: | ||
| | | | ||
| − | '''Bitwa pod Dubicą''' () | + | '''Bitwa pod Dubicą''' (chor. ''Bitka kod Dubice'') to bitwa sił chorwackich pod dowództwem Bana i ispána [[Petar Berislavić|Petara Berislavicia]] przeciwko armii osmańskiej pod dowództwem bośniackiego Sanjak-bega Junuz-aga, która odbyła się 15 sierpnia [[1513]] r. pod Dubicą na Uni, a strona chorwacka odniosła znaczące zwycięstwo. |
<small><small><small><small>'''Bitka kod Dubice''', bila je bitka hrvatskih snaga pod vodstvom [[ban]]a i [[biskup]]a [[Petar Berislavić|Petra Berislavića]] protiv [[Osmanlije|osmanske vojske]] pod vodstvom [[bosanski sandžak|bosanskog sandžakbega]] [[Junuz-aga|Junuz-age]], koja se dogodila [[15. kolovoza]] [[1513.]] godine kod [[Hrvatska Dubica|Dubice]] na [[Una|Uni]] i u kojoj je hrvatska strana ostvarila značajnu pobjedu. </small></small></small></small> | <small><small><small><small>'''Bitka kod Dubice''', bila je bitka hrvatskih snaga pod vodstvom [[ban]]a i [[biskup]]a [[Petar Berislavić|Petra Berislavića]] protiv [[Osmanlije|osmanske vojske]] pod vodstvom [[bosanski sandžak|bosanskog sandžakbega]] [[Junuz-aga|Junuz-age]], koja se dogodila [[15. kolovoza]] [[1513.]] godine kod [[Hrvatska Dubica|Dubice]] na [[Una|Uni]] i u kojoj je hrvatska strana ostvarila značajnu pobjedu. </small></small></small></small> | ||
| Linia 40: | Linia 40: | ||
| | | | ||
{{Wojna infobox | {{Wojna infobox | ||
| − | |nazwa = Bitwa pod Dubicą<br>Bitka kod Dubice | + | |nazwa = Bitwa pod Dubicą<br>Bitka kod Dubice (chor.) |
|epoka = średniowiecze | |epoka = średniowiecze | ||
|konflikt = Podboje Turcji Osmańskiej | |konflikt = Podboje Turcji Osmańskiej | ||
| Linia 85: | Linia 85: | ||
[[Kategoria:Bitwy]] | [[Kategoria:Bitwy]] | ||
| − | [[Kategoria:Bitwy Chorwacji | + | [[Kategoria:Bitwy w historii Królestwa Chorwacji]] |
| − | |||
Wersja z 13:44, 30 kwi 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Bitwa pod Dubicą (chor. Bitka kod Dubice) to bitwa sił chorwackich pod dowództwem Bana i ispána Petara Berislavicia przeciwko armii osmańskiej pod dowództwem bośniackiego Sanjak-bega Junuz-aga, która odbyła się 15 sierpnia 1513 r. pod Dubicą na Uni, a strona chorwacka odniosła znaczące zwycięstwo. Bitka kod Dubice, bila je bitka hrvatskih snaga pod vodstvom bana i biskupa Petra Berislavića protiv osmanske vojske pod vodstvom bosanskog sandžakbega Junuz-age, koja se dogodila 15. kolovoza 1513. godine kod Dubice na Uni i u kojoj je hrvatska strana ostvarila značajnu pobjedu. Bitka kod Dubice i preuzimanje banske dužnostiPlik:Petar Berislavić Zagrebačka katedrala.jpg Popiersie Petra Berislavića w katedrze w Zagrzebiu. Po klęsce w bitwie pod Krbavem w 1493 r. Chorwacja pozostała praktycznie bezbronna, a jej terytorium prawie opuszczone i zdewastowane. Niemniej Chorwaci nadal walczyli z Turkami. W tych bitwach wyróżniało się kilku wielkich węgierskich i chorwackich, w tym chorwacki ban, biskup Petar Berislavic. Nakon poraza u Krbavskoj bitci 1493. godine, Hrvatska je ostala skoro bez obrane, a njezin teritorij gotovo napušten i opustošen. Ipak, Hrvati su se nastavili boriti protiv Turaka. U tim se bitkama isticalo više ugarskih i hrvatskih velikaša, među kojima je bio i hrvatski ban, biskup Petar Berislavić. Na początku XVI wieku Petar Berislavic z Trogiru prowadził kościół i karierę polityczną na Węgrzech. Już w 1501 r. Był kanonikiem Kalacha, w 1504 r. Sekretarzem Władysława II .. Jagelovića, a od 1512 r. Biskupem Nieszporów. Berislavic jako dyplomata reprezentuje króla w złożonych relacjach papieża, Wenecji i Węgier, pełniąc obowiązki w kościele i hierarchiach państwowych typowych dla renesansu. Jest orędownikiem wojny z Republiką Wenecką, ale wkrótce jego działania skupiają się na tureckim niebezpieczeństwie. W 1513 r. Został mianowany prefektem chorwackim prefektem banatus, aw 1514 r. Stał się chorwackim bankiem, którego podstawowym zadaniem była obrona zachodniego krańca systemu Korwinii, od Jajce i Jajach baninów do fortów królewskich w południowej Chorwacji, w głębi lądu Dalmacji Weneckiej. Na početku 16. stoljeća Trogiranin Petar Berislavić ostvaruje crkvenu i političku karijeru u Ugarskoj. Već 1501. godine je kaločki kanonik, 1504. godine tajnik Vladislava II.. Jagelovića i od 1512. godine vesprimski biskup. U prožimanju dužnosti u crkvenoj i državnoj hijerarhiji, tipičnoj za doba renesanse, Berislavić kao diplomat zastupa kralja u složenim odnosima između pape, Venecije i Ugarske. Zagovornik je rata protiv Mletačke Republike, ali se njegova djelatnost ubrzo usredotočuje na tursku opasnost. Godine 1513. imenovan je upraviteljem banata u Hrvatskoj (prefectus banatus), a 1514. godine postaje hrvatskim banom, s temeljnom zadaćom da brani zapadni rub korvinskg sustava, od Jajca i Jajačke banovine do kraljevskih utvrda u južnoj Hrvatskoj, u zaleđu mletačke Dalmacije. Obrona granicy chorwackiego królestwa przed Imperium Osmańskim przekraczała możliwości Ban Petara Berislavicia, ponieważ na tak trudne zadanie nie miał wystarczających środków na utrzymanie kompanii kawalerii. Na początku zarządzania Banatem w Chorwacji Berislavic starł się z Turkami pod Dubicą między Uną i Kupą w sierpniu 1513 roku. Bitwa jest dobrze udokumentowana, a jej przebieg znany; Berislavic najpierw skierował się lewym brzegiem Sawy do Kraljevo Wielkiego, następnie skręcił w Jasenovac, gdzie przekroczył rzekę Sava, a następnie skierował się na południowy zachód i rozbił obóz za Dubicą, z tymi, nad którymi zatarły się to miejsce z tyłu i na południe, granicząc z równiną płynie rzeka Sunja. Było to wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (15 sierpnia) w 1513 r. Turcy sądzili, że w Berisławiku jest duża armia, i zbudowali cmentarzyska wokół swojego obozu w pobliżu Blinji, ale usłyszawszy, że chrześcijanie są znacznie słabsi, postanowili ich zaatakować. I tak zaczęło się następnego dnia 16 sierpnia, bitwa, która zakończyła się wielkim zwycięstwem Chorwatów. Wielu Turków zginęło na polu bitwy, a wielu uciekło do Sawy i Uny. Mówi się, że 2000 - 2700 Turków zginęło przy tej okazji, czterech książąt było wśród poległych, a piąty został zniewolony, a wraz z innymi niewolnikami zostanie wysłany jako prezent dla króla Władysława. Pogłoski o zwycięstwie na Dubicy rozeszły się wszędzie: Chorwaci znów się zachęcali, a obcy świat miał nadzieję, że może powstrzymać gniew Turków. W nadchodzących latach bankietowania musiał koniecznie ograniczyć się do obrony królestwa. Od samego początku kwestią pieniężną kierował samobójczy wysiłek Petara Berislavicia. Poszukiwanie pomocy finansowej stało się ważną warstwą działań zakazu, głównie dlatego, że król nie mógł wesprzeć go niezbędnymi sumami pieniędzy. Obrana granice Hrvatskoga Kraljevstva od Osmanskog Carstva prelazila je mogućnosti bana Petra Berislavića jer za tako tešku zadaću nije raspolagao ni s toliko novčanih sredstava koja bi bila dovoljna za održavanje konjaničke čete. Na početku upravljanja banatom Hrvatske Berislavić se u kolovozu 1513. godine sukobio s Turcima kod Dubice između Une i Kupe. Bitka je dobro dokumentirana i poznat je njezin tijek; Berislavić je prvo krenuo uz lijevu obalu Save do Kraljeve Velike, zatim se okrenu k Jasenovcu, gdje je prešao Savu i onda pošao prema jugozapadu, te se utaborio iza Dubice, uz one gore što se steru tomu mjestu za leđima i na jugu obrubljuju ravnicu kojom teče rijeka Sunja. Bilo je to na Veliku Gospu (15. kolovoza) 1513. Turci su mislili da je u Berislavića velika vojska, te stadoše opkope praviti oko svog tabora kod Blinje, ali čuvši poslije da su kršćani brojem mnogo slabiji, odlučiše ih samo napasti. I tako se zametnula sutradan 16. kolovoza bitka koja je završila sjajnom pobjedom Hrvata. Mnogo je Turaka poginulo na bojnom polju, a mnogo ih se na bijeg u Savi i Uni potopilo. Javlja se da je tom prigodom nastradalo 2.000 - 2.700 Turaka, među palima bili su četiri vojvode, a peti je dopanuo ropstva, te bi s drugim sužnjima poslan kralju Vladislavu na dar. Glasovi o pobjedi kod Dubice biše razneseni na sve strane: Hrvati ohrabrili se ponovo, a strani svijet stao se nadati da bi mogao ukrotiti bijes turski. U idućim se godinama banovanja nužno morao ograničavati na obranu kraljevstva. Novčano je pitanje od samog početka usmjeravalo samozatajni napor Petra Berislavića. Traganje za novčanom pomoći postalo je važnim slojem banova djelovanja, najviše zato što ga kralj nije mogao podupirati potrebnim novčanim iznosima. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg){kind=link}
.svg){kind=link}
_(Border).svg){kind=link}