Franjo Berislavić

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Ban Jajce (1494) Następca: Juraj Vlatković Ladislav Kaniški Poprzednik: Ban Jajce (1499−1501) Następca: Juraj Kanišk Ladislav Kaniški Franjo Berislavić (* nieznana, † 1517), chorwacki szlachcic z rodziny Berislavić, z gałęzi rodziny Berislavić Grabarski. Wojskowy i dyplomata. Przez dwie kadencje służył jako ban Jajce (1494, 1499-1503). Syn Ivana Berislava. Podobnie jak inni Berislavici, miał bezpośredni motyw do obrony wschodnich części Chorwacji przed Turkami, gdyż jego majątki znajdowały się blisko granicy. Dlatego wkrótce stał się banem w Jajce. Franjo Berislavić i jego kuzyn Ivan byli po stronie Ivaniša Korvina w konfliktach, które wybuchły po śmierci Matijaša Korvina. Po raz pierwszy banem Jajce został w 1494 roku. Wkrótce poślubił wdowę po serbskim despocie Vuku Brankovicu, Barbarę Frankapan, która doprowadziła go do władzy dzięki potężnym chorwackim szlachcicom Frankapanam, ale także serbskim despotom i dzięki temu doszedł do wielkich majątków: Bijele Stijene, Totuševina, Komogovina z Gradušem ... Z jakiegoś powodu on i jego żona wypadli z łask króla, co było w dużej mierze spowodowane wzmocnieniem majątku i co prawdopodobnie sprawiło, że niektórzy potężni ludzie poczuli się zagrożeni. W czerwcu 1495 r. zakończono jego wspólne banowanie z Baltazarem Baćanem, a na początku 1496 r. król Władysław II przejął majątek będący spadkiem po zmarłym mężu Barbary Frankapan Tomie Bakaču, a powodem były „negocjacje i handel z Turkami”. W 1498 roku udało mu się obalić oskarżenia, a to dzięki reputacji rodziny jego żony, zasługi rodziny i tak dalej. W tym czasie był Franjo bardzo ważną postacią dla Królestwa Chorwacji, ponieważ źródła historyczne wspominają o nim jako szlachcicu, który był zobowiązany dostarczyć wojsko do obrony państwa. Potem nastąpił okres krótkiego wytchnienia (podczas którego ponownie został banem), ponieważ kierunek ataku osmańskiego w tamtych latach był skierowany na regiony chorwackie pod panowaniem weneckim. Franjo zdawał sobie sprawę, że da to niewiele czasu, o czym świadczy jego list do księcia Splitu w 1499 r., w którym poinformował go o przygotowaniach tureckich, błagał o pomoc, ale też oferował pomoc, gdyby Turcy zaatakowali Wenecjan. To niezwykłe, że w tamtych czasach Franjo twierdził, że Jajce był dobrze zaopatrzony w siłę żołnierską i logistykę. W XVI wieku Franjo zaangażował się dyplomatycznie po stronie króla. Pracował nad utworzeniem sojuszu wojskowego Republiki Weneckiej, papieża i króla Władysława II. Próbował przekonać Wenecjan, z którymi skądinąd utrzymywał stosunki, aby nie zawierali rozejmu z Turkami. Zadziałało. Amunicję kupowano również w Wenecji. Sojusz wojskowy został zrealizowany podczas odblokowania Jajce w 1501 roku. W 1501 r. ponownie został banem Jajce. W 1501 r. Baltazar Batthyány został mianowany banem, ale zwlekał z objęciem urzędu i wkraczaniem do miasta, z drugiej strony od 1502 r. ban Franjo poprosił króla o zwolnienie go z banowania w Jajce; przypuszcza się, że było to spowodowane względami finansowymi, gdyż pensja, która miała zapewnić dostawę towarów niezbędnych do obrony banatu, nie dotarła. A przecież Franjo nie był aktywnym uczestnikiem obrony ani nie wysyłał wojsk na pozycje. Ponieważ obaj unikali obrony, Turcy wykorzystali niezabezpieczoną granicę i w 1502 r. poważnie zdewastowali region Vrbas. Z tego powodu interweniował sam król i ostrzegał, lecz to też nie pomogło, ponieważ Franjo był na niechcianej służbie również w następnym roku. Franjo został odwołany, co również odbyło się na jego koszt (pomagał mu też Ivaniš Korvin, odwdzięczając się mu za wsparcie, jakie Franjo udzielił w konfliktach po śmierci króla Macieja), naznaczone również ulepszeniami infrastrukturalnymi. . Franjo zbudował drogę, drogę łączącą Brod i Jajce. Mówi o tym głagolicki napis na tablicy przy tej drodze „Va vrime uzmožnog kneza Ferenca Berisalića” (W czasach ewentualnego księcia Ferenca Berisalicia). Wenecjanie jednak zawarli rozejm z Turkami pod koniec 1502 roku. Na szczęście dla Chorwacji presja turecka osłabła w 1503 r. 13 lipca 1503 r. król nakazał Stjepanowi z Gorbonoku i Klementowi Szemere przejąć obowiązki bana od Franjo. Gdy antyturecki sojusz państw chrześcijańskich rozpadł się, 20 sierpnia 1503 r. król Władysław podpisał również zawieszenie broni z Turkami. W 1504 r. Franjo został panem twierdzy Lobora, którą przejął od Ivaniša Korvina. Od 1511 do 1513 był zastępcą bana Jajce, podczas gdy jego kuzyn Ivan Berislavić był banem. Rodzina Franjo miał żonę Székely Margit, która przeżyła go. Miał również dwóch synów, którzy go nie przeżyli. Przypisy

Franjo Berislavić (chor.) — Ban Jajce — Ban Jajce Okres od (1) 1494,(2) 1499 do (1) 1494,(2) 1501 lub 1503 Poprzednik 1. Juraj Vlatković 2. Juraj Kanišk Następca 1. Ladislav Kaniški 2. Ladislav Kaniški Dane biograficzne Ród Berislavići Pochodzenie chorwackie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny nieznana Śmierć 1517 Ojciec Ivan Matka nieznana Żona Székely Margit Dzieci dwóch synów