|
|
| (Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:2]] | + | #PATRZ [[Вук Гргуревић Бранковић]] |
| − | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
| |
| − | {{Uwaga polska|
| |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Vuk_Grgurevi%C4%87_Brankovi%C4%87
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Vuk_Grgurevi%C4%87_Brankovi%C4%87&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| − | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
| |
| − | {{Uwaga|
| |
| − | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Vuk_Grgurevi%C4%87
| |
| − | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vuk_Grgurevi%C4%87&action=history
| |
| − | |nota = angielski
| |
| − | }}
| |
| − | {|
| |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | {{Redoslijed|
| |
| − | |poprzednik = [[Stephen Tomašević of Bosnia|Stephen Tomašević]] ([[1459]])
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[List of Serbian rulers|Serbian Despot]] ([[1471]]–[[1485]])
| |
| − | |współrządzący =
| |
| − | |następca = [[Đorđe Branković]]
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | '''Vuk Grgurević Branković''' serb. Вук Гргуревић Бранковић (ur. ok. [[1440]], zm. [[16 kwietnia]] [[1485]]) – [[Despoci Serbscy na Węgrzech|despota serbski na Węgrzech]] latach 1465-1485.
| |
| − | | |
| − | Był wnukiem [[Jerzy I Branković|Jerzego I Brankovicza]]. Po utracie niepodległości przez Serbię w 1459 przebywał w służbie tureckiej. W 1465 udał się na emigrację do [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]], gdzie przebywało wielu serbskich uchodźców. Uczestniczył w wojnach Węgrów przeciwko Polsce, Czechom, Austriakom i Turkom. W 1471 uzyskał tytuł [[despota|despoty]] i duże posiadłości na terytorium dzisiejszej [[Wojwodina|Wojwodiny]], które wcześniej wchodziło w skład despotatu serbskiego za panowania [[Jerzy I Branković|Jerzego I Brankovicza]]. Był uczestnikiem [[Bitwa na Chlebowym Polu|bitwy na Chlebowym Polu]]. Jego następcą został [[Jerzy II Branković]].
| |
| − | | |
| − | == eng ==
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Władca infobox
| |
| − | |władca = Vuk Grgurević Branković (serb.)
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura = Serbian Despot
| |
| − | |grafika = Змај Вук Бранковић, деспот српски.jpg
| |
| − | |opis grafiki = Vuk Branković ''the Dragon'', Serbian Despot
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile = CoatOfArmsOfJovanStefanovicBrankovic.png
| |
| − | |opis faksymile = Coat of arms
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | | |
| − | |1. tytuł = [[Władcy Serbii i Jugosławii|despota Serbii]]
| |
| − | |1. od = [[1471]]
| |
| − | |1. do = [[1485]]
| |
| − | |1. koronacja =
| |
| − | |1. poprzednik = [[Stephen Tomašević of Bosnia|Stephen Tomašević]]
| |
| − | |1. następca = [[Đorđe Branković]]
| |
| − | |dynastia = Brankowicze
| |
| − | |data urodzenia = c. 1440
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci = April 16, 1485
| |
| − | |miejsce śmierci =
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku =
| |
| − | |ojciec = [[Grgur Branković]]
| |
| − | |matka =
| |
| − | |rodzeństwo =
| |
| − | |1. związek = żona
| |
| − | |1. związek z = [[Barbara Frankopan]]
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci =
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons =
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | Vuk Grgurević Branković (serbski cyrylica: Вук Гргуревић Бранковић [A]; ok. 1440 - 16 kwietnia 1485), był tytułowym Despotem Serbii od 1471 r. Do śmierci w 1485 r. Odziedziczył tytuł despota (jako spadkobierca tron pod okupacją Imperium Osmańskiego), króla Macieja Korwina, i rządził większością dzisiejszych Wojwodiny, pod zwierzchnictwem Królestwa Węgier. Znany jest w serbskiej poezji epickiej ze względu na męstwo i heroizm, i nazywa się Vuk ognisty smok (serbski: Змај Огњени Вук / Zmaj Ognjeni Vuk), Vuk the Dragon-Despot lub po prostu Dragon; dowodził armią węgierską (Armią Czarną) w kilku swoich bitwach przeciwko Turkom. Uważany jest za założyciela klasztoru Grgeteg.
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>'''Vuk Grgurević Branković''' ({{lang-sr-cyrl|Вук Гргуревић Бранковић}}{{Cref2|A|Name}}; ca. 1440 – April 16, 1485), was the titular [[Despot of Serbia]] from 1471 until his death in 1485. He inherited the title of ''[[Despot (court title)|despot]]'' (as an heir to the throne now under occupation of the [[Ottoman Empire]]), by King [[Matthias Corvinus]], and ruled most of present-day [[Vojvodina]], under the overlordship of the [[Kingdom of Hungary]]. He is known in [[Serbian epic poetry]] for his [[valour]] and heroism, and is called '''Vuk the Fiery Dragon''' ({{lang-sr|Змај Огњени Вук}} / ''Zmaj Ognjeni Vuk''), '''Vuk the Dragon-Despot''', or simply '''the Dragon'''; he commanded the Hungarian army (''[[Black Army of Hungary|Black Army]]'') in several of its battles against the Ottomans. He is considered the founder of [[Grgeteg monastery]]. </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | ==Life==
| |
| − | | |
| − | Vuk był synem Grgura Brankovića i wnukiem despota Đurađ Branković i Eirene Kantakouzene. Jego ojciec Grgur został oślepiony przez Turków w 1441 r.
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>Vuk was the son of [[Grgur Branković]], and a grandson of despot [[Đurađ Branković]] and [[Eirene Kantakouzene]]. His father Grgur was blinded by the Ottomans in 1441. </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | Po upadku serbskiego despotatu w 1459 r. Vuk Grgurević był osmańskim wasalem, ale w 1465 r. Przystąpił do służby Macieja Korwina i został dowódcą serbskich oddziałów wojskowych na Syrmie.
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>With the fall of Serbian Despotate in 1459, at first, Vuk Grgurević was an Ottoman vassal, but in 1465, he acceded into the service of [[Matthias Corvinus of Hungary|Matthias Corvinus]] and became commander of Serb military squads in [[Syrmia]]. </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | Vuk zyskał wielką reputację za odwagę i zyskał przydomek „Zmaj Ognjeni”, co przekłada się na „Ognistego Smoka”. Jego imię „Vuk” w języku serbskim oznacza „wilka”, więc jego pseudonim „Zmaj Ognjeni Vuk” w rzeczywistości oznacza „Ognistego smoka wilka”. Jest bohaterem wielu epickich piosenek serbskich.
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>Vuk acquired a great reputation for bravery, and gained the nickname "Zmaj Ognjeni", which translates to "Fiery Dragon". His name "Vuk" means "wolf" in Serbian so his nickname, "Zmaj Ognjeni Vuk", actually means "Fiery Dragon Wolf". He is a hero in many Serbian epic songs. </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | Walczył o Węgrów przeciwko Czechom, Polakom, Austriakom i Turkom. W 1471 roku uzyskał tytuł despoty Serbii, a także zyskał duży majątek we współczesnej Wojwodinie, która wcześniej należała do despoty Đuryđ Branković. Wśród jego posiadłości byli Slankamen, Kupinovo, Zrenjanin, Berkasovo, Irig, Vršac itp.
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>He fought for the Hungarians against Czechs, Poles, Austrians and Turks. In 1471 he gained a title of the despot of [[Serbia]], and also gained large possessions in present-day [[Vojvodina]], which formerly belonged to despot [[Đurađ Branković]]. Among his possessions were [[Stari Slankamen|Slankamen]], [[Kupinovo]], [[Zrenjanin]], [[Berkasovo]], [[Irig, Serbia|Irig]], [[Vršac]], etc. </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | Jego najsłynniejsze wyprawy wojskowe odbyły się w 1476 r., Kiedy zajął Srebrenicę i walczył pod Šabaciem i Smederewem, aw 1480 r., Kiedy zaatakował Sarajewo. W 1479 r. Wraz z Dmitar Jakšić poprowadził serbskie lekkie eskadry kawalerii w bitwie o Breadfield, niedaleko Zsibót. W decydującym momencie bitwy husarscy węgierscy i serbscy zaatakowali centrum osmańskie i rozbili ich szeregi, co zadecydowało o wyniku bitwy. W 1481 r. Walczył z Turkami w Serbii i sprowadził stamtąd (okolice Kruševaca) około 50 000 ludzi, którzy osiedlili się w Banacie, głównie w okolicach Timișoary.
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>His most famous military forays were those in 1476, when he seized [[Srebrenica]] and fought near [[Šabac]] and [[Smederevo]], and in 1480, when he attacked [[Sarajevo]]. In 1479, along with Dmitar Jakšić, he led Serbian light cavalry squadrons in [[Battle of Breadfield]], near Zsibót. At the decisive moment in battle Hungarian and Serbian hussars charged the Ottoman centre and broke their ranks, which decided the outcome of the battle. In 1481, he fought against Turks in Serbia, and brought from there (area around [[Kruševac]]) about 50,000 people, who were settled in Banat, mostly around [[Timișoara]]. </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | Vuk współpracował z pseudonimem Dojčin Petar, co pokazuje niektóre jego listy. Wieki później podejrzewano o spadek. Cesarska cenzura spowodowała zajęcie i zniszczenie każdej kopii numeru Almanach de Gotha z 1808 r. W rzeczywistości urząd cenzury stwierdził, że słowo „genealogia” jest obelgą, ponieważ Bonapartes nie mógł go wytworzyć, a słowo tendencyjne zostało stłumione. [1] [2]
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>Vuk worked together with alias [[Dojčin Petar]], which demonstrates in some of his letters. An inheritance was suspected centuries later. Imperial censorship caused every copy of the 1808 issue of the [[Almanach de Gotha]] to be seized and destroyed. In fact the censorship office found the word "genealogy" to be an insult.since the [[Bonapartes]] could not ''produce'' one and the tendentious word was suppressed.<ref>Narodna starina: časopis za historiju i etnografiju južnih Slovena, svezak 3-6, str. 199-200, biskup Pavao Butorac, Josip Matasović, Muzej grada Zagreba, 1924.</ref><ref>Secrets of the Gotha, [[Ghislain de Diesbach]], Chapman & Hall, 1967.</ref> </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | [[File:Grgeteg mon.jpg|thumb|200px|left|[[Grgeteg monastery]] was founded by Vuk Grgurević]]
| |
| − | | |
| − | ==Possessions==
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>His territory was called "[[Little Rascia]]" (Мала Рашка).<ref name="Lazić1894">{{cite book|author=Sima Lukin Lazić|title=Kratka povjesnica Srba: od postanja Srpstva do danas|url=https://books.google.com/books?id=H25EAQAAMAAJ|year=1894|publisher=Štamparija Karla Albrehta|page=149}}</ref> </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | ==Titles==
| |
| − | | |
| − | *"Despot of the Kingdom of Rascia".<ref name="Lazić1894"/>
| |
| − | | |
| − | == Rodzina ==
| |
| − | {{See also|Branković family tree}}
| |
| − | {{Ahnentafel-compact5
| |
| − | |collapsed=yes |align=center
| |
| − | |boxstyle_1=background-color: #fcc;
| |
| − | |boxstyle_2=background-color: #fb9;
| |
| − | |boxstyle_3=background-color: #ffc;
| |
| − | |boxstyle_4=background-color: #bfc;
| |
| − | |boxstyle_5=background-color: #9fe;
| |
| − | |1= 1. '''Vuk Grgurević'''
| |
| − | |2= 2. [[Grgur Branković]]
| |
| − | |4= 4. [[Đurađ I Branković]]
| |
| − | |5= 5. [[Eirene Kantakouzene]]
| |
| − | |8= 8. [[Vuk Branković]]
| |
| − | |9= 9. [[Mara Lazarević]]
| |
| − | |10= 10. [[Theodore Kantakouzenos]]
| |
| − | |11= 11. Jelena
| |
| − | |16= 16. [[Branko Mladenović]]
| |
| − | |18= 18. [[Lazar I Hrebeljanović]]
| |
| − | |19= 19. [[Princess Milica of Serbia|Milica Nemanjić]]
| |
| − | |20= 20. [[Demetrios I Kantakouzenos]]
| |
| − | |22= 22. [[John Uroš]]
| |
| − | |23= 23. [[Radoslav Hlapen|Hlapena]] (?)
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | Vuk was married to [[Frankopan|Barbara Frankopan]].
| |
| − | | |
| − | ==Legacy==
| |
| − | According to tradition, Vuk Grgurević founded the [[Grgeteg monastery]] in 1471.
| |
| − | | |
| − | == Zobacz także ==
| |
| − | | |
| − | * [[Syrmia]]
| |
| − | * [[Battle of Breadfield]]
| |
| − | * [[Rulers of Vojvodina]]
| |
| − | * [[List of Serbian monarchs]]
| |
| − | * [[History of Vojvodina]]
| |
| − | * [[History of Serbia]]
| |
| − | | |
| − | === Źródła ===
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | * [[http://www.rastko.org.rs/knjizevnost/nauka_knjiz/ljpesikan-vuk.html]]
| |
| − | * Dr. Aleksa Ivić, ''Istorija Srba u Vojvodini'', Novi Sad, 1929.
| |
| − | * Dr. Dušan J. Popović, ''Srbi u Vojvodini'', knjiga 1, Novi Sad, 1990.
| |
| − | * Ćirković, Sima (2004). ''[https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC The Serbs]''. Malden: Blackwell Publishing.
| |
| − | | |
| − | == Linki zewnętrzne ==
| |
| − | | |
| − | * [https://web.archive.org/web/20160303165225/http://www.rastko.org.rs/knjizevnost/nauka_knjiz/ljpesikan-vuk.html Zmaj Despot Vuk - mit, istorija, pesma]
| |
| − | * [https://web.archive.org/web/20100826111453/http://www.sluzba.vojvodina.gov.rs/SEKRETARIJATI-V/MANJINE/manjine-koliko-se-poznajemo/web-tekst/Brosura-ceo-tekst.htm Istorijske ličnosti]
| |
| − | | |
| − | ==Przypisy ==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Grgurevic, Vuk}}
| |
| − | | |
| − | [[Category:15th-century Serbian monarchs]]
| |
| − | [[Category:15th-century Serbian royalty]]
| |
| − | [[Category:Branković dynasty]]
| |
| − | [[Category:Serbian military leaders]]
| |
| − | [[Category:Despots (court title)]]
| |
| − | [[Category:1440 births]]
| |
| − | [[Category:1485 deaths]]
| |
| − | [[Category:15th-century Hungarian nobility]]
| |
| − | [[Category:Despots of Serbia]]
| |
| − | [[Category:Medieval Hungarian soldiers]]
| |
| − | [[Category:Medieval Hungarian military leaders]]
| |
| − | | |
| − | | |
| − | | |
| − | {{Kontrola autorytatywna}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Władcy Serbii]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1485]]
| |
| − | [[Kategoria:Dynastia Brankowiczów]] | |
