I. Mojs: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 31: | Linia 31: | ||
==Kariera== | ==Kariera== | ||
| − | Pochodzenie jego ojca, a także jego rodziny sa nieznane. Był bratem Mikołaja, który działał jako [[ispán]] komitatu [[Vas]] w 1208 i 1213 r., a także pojawił się w '''dyplomie''' jako „Mikołaj '''de''' Daró”, dlatego też stał się przodkiem rodziny szlacheckiej [[Dárói]] [ | + | Pochodzenie jego ojca, a także jego rodziny sa nieznane. Był bratem Mikołaja, który działał jako [[ispán]] komitatu [[Vas]] w 1208 i 1213 r., a także pojawił się w '''dyplomie''' jako „Mikołaj '''de''' Daró”, dlatego też stał się przodkiem rodziny szlacheckiej [[Dárói]]<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 18, 30, 139, 223.</ref>. Mojs poślubił Venys z rodu [[Monoszló]], córki Macariusa II Monoszló. Mieli troje dzieci: Aleksandra, '''Nosiciela Miecza''' w 1233 r .; [[Dárói II. Mojs|Mojsa II]], który od 1250 roku pełnił kilka ważnych godności i córkę nieznanego imienia, która poślubiła Nanę Bár-Kalán. Dzięki Aleksandrowi Mojs I był także przodkiem rodzin [[Gereci]] i [[Hábi]]<ref>Engel: ''Genealógia'' (Mojs pokrewieństwo 1.)</ref>. |
| − | <small><small>His father and family background is unknown. He had a brother Nicholas, who functioned as ''[[ispán]]'' of [[Vas County (former)|Vas County]] either in 1208 and 1213, and also appeared in diplomas as "Nicholas de Dáró", thus he was ancestor of the Dárói noble family.{{sfn|Zsoldos|2011|p=223}} Mojs I married Venys from the [[Monoszló (genus)|kindred Monoszló]], a daughter of Macarius II Monoszló. They had three children: [[Alexander, son of Mojs|Alexander]], the [[Bearer of the sword (Hungary)|Bearer of the sword]] in 1233; [[Mojs II]], who had held several important dignities since the 1250s and an unidentified daughter, who married Nana Bár-Kalán. Through Alexander, Mojs I was also a forefather of the Gereci and Hábi families. | + | <small><small>His father and family background is unknown. He had a brother Nicholas, who functioned as ''[[ispán]]'' of [[Vas County (former)|Vas County]] either in 1208 and 1213, and also appeared in diplomas as "Nicholas de Dáró", thus he was ancestor of the Dárói noble family.{{sfn|Zsoldos|2011|p=223}} Mojs I married Venys from the [[Monoszló (genus)|kindred Monoszló]], a daughter of Macarius II Monoszló. They had three children: [[Alexander, son of Mojs|Alexander]], the [[Bearer of the sword (Hungary)|Bearer of the sword]] in 1233; [[Mojs II]], who had held several important dignities since the 1250s and an unidentified daughter, who married Nana Bár-Kalán. Through Alexander, Mojs I was also a forefather of the Gereci and Hábi families. </small></small> |
| − | Mojs został po raz pierwszy wspomniany przez współczesne źródła, kiedy służył jako [[ispán]] komitatu [[Vas]] w 1209 roku, prawdopodobnie zastępując '''swego brata''' na tym stanowisku [ | + | Mojs został po raz pierwszy wspomniany przez współczesne źródła, kiedy służył jako [[ispán]] komitatu [[Vas]] w 1209 roku, prawdopodobnie zastępując '''swego brata''' na tym stanowisku<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 18, 30, 139, 223.</ref>. Uczestniczył w [[Piata Krucjata|piątej krucjacie]] pod dowództwem [[II. András|Andrzeja II]] w latach 1217–1218.<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 239.</ref> W 1228 r. książę [[IV. Béla|Bela]], który od dawna sprzeciwiał się „bezużytecznym i zbędnym wieczystym '''darom''' ojca”, był w stanie '''przyćmić''' najwierniejszego powiernika króla Andrzeja, [[Dénes, syn Ampuda|Denisa, syna Ampuda]], który stracił wpływy i został zastąpiony przez Mojsa jako palatyn.<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 18, 30, 139, 223.</ref> Poza tym zarządzał on także komitatem [[Bihar]] w latach 1229–1231.<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 18, 30, 139, 223.</ref> Ponieważ żaden z jego '''czarterów''' nie zachował się, nie ma zapisów o jakichkolwiek osądach i innych działaniach, podczas gdy Mojs zachowywał godność<ref name="Szőcs">Szőcs, Tibor (2014). ''A nádori intézmény korai története, 1000–1342'' [''Wczesna historia instytucji palatynatu: 1000–1342'']. Magyar Tudományos Akadémia Támogatott Kutatások Irodája. str. 65.</ref>. Około maja 1231 r. Denis odzyskał zaufanie króla i został ponownie mianowany palatynem, zastępując Mojsa, który zgodnie z '''nieautentyczną kartą nadal sprawował urząd w 1232''' r.<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 18, 30, 139, 223.</ref> |
<small><small>Mojs was first mentioned by contemporary sources, when he served as ''ispán'' of Vas County in 1209, presumably replacing his brother in that position.{{sfn|Zsoldos|2011|p=223}} He participated in the [[Fifth Crusade]] under the command of Andrew II between 1217 and 1218.{{sfn|Markó|2006|p=239}} In 1228, [[Béla IV of Hungary|Duke Béla]], who had long opposed his father's "useless and superfluous perpetual grants", was able to overshadow King Andrew's most faithful confidant [[Denis, son of Ampud]], who lost his influence and replaced by Mojs I as Palatine.{{sfn|Zsoldos|2011|p=18}} Beside that he also governed [[Bihar County]] between 1229 and 1231.{{sfn|Zsoldos|2011|p=139}} As none of his charters preserved, there is no record of any judgments and other activity, while Mojs held the dignity.{{sfn|Szőcs|2014|p=65}} Around May 1231, Denis regained the confidence of the King and was appointed Palatine again, succeeding Mojs, who, according to a non-authentic charter, still held the office in 1232, mistakenly.{{sfn|Zsoldos|2011|p=18}} </small></small> | <small><small>Mojs was first mentioned by contemporary sources, when he served as ''ispán'' of Vas County in 1209, presumably replacing his brother in that position.{{sfn|Zsoldos|2011|p=223}} He participated in the [[Fifth Crusade]] under the command of Andrew II between 1217 and 1218.{{sfn|Markó|2006|p=239}} In 1228, [[Béla IV of Hungary|Duke Béla]], who had long opposed his father's "useless and superfluous perpetual grants", was able to overshadow King Andrew's most faithful confidant [[Denis, son of Ampud]], who lost his influence and replaced by Mojs I as Palatine.{{sfn|Zsoldos|2011|p=18}} Beside that he also governed [[Bihar County]] between 1229 and 1231.{{sfn|Zsoldos|2011|p=139}} As none of his charters preserved, there is no record of any judgments and other activity, while Mojs held the dignity.{{sfn|Szőcs|2014|p=65}} Around May 1231, Denis regained the confidence of the King and was appointed Palatine again, succeeding Mojs, who, according to a non-authentic charter, still held the office in 1232, mistakenly.{{sfn|Zsoldos|2011|p=18}} </small></small> | ||
| − | Mojs był obecny wśród towarzyszy króla w lasach komitatu [[Bereg]] 20 sierpnia 1233 r., gdzie Andrzej II ślubował, że nie zatrudni Żydów i muzułmanów do zarządzania królewskimi przychodami, i zapłaci 10 000 marek jako rekompensatę za przywłaszczone dochody Kościoła. | + | Mojs był obecny wśród towarzyszy króla w lasach komitatu [[Bereg]] 20 sierpnia 1233 r., gdzie Andrzej II ślubował, że nie zatrudni Żydów i muzułmanów do zarządzania królewskimi przychodami, i zapłaci 10 000 marek jako rekompensatę za przywłaszczone dochody Kościoła.<ref name="Markó" /> Fałszywy dyplom wydany w październiku 1244 r. sugeruje, że Mojs był w tym roku [[sędzia|sędzią królewskim]]<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 18, 30, 139, 223.</ref>. |
<small><small>He was present among the King's companion in the forests of [[Bereg County|Bereg]] on 20 August 1233, where Andrew II vowed that he would not employ [[History of the Jews in Hungary|Jews]] and [[Böszörmény|Muslims]] to administrate royal revenues, and would pay 10,000 marks as compensation for usurped Church revenues.{{sfn|Markó|2006|p=239}} A false diploma issued in October 1244 suggests that Mojs served as [[Judge royal]] in that year.{{sfn|Zsoldos|2011|p=30}} </small></small> | <small><small>He was present among the King's companion in the forests of [[Bereg County|Bereg]] on 20 August 1233, where Andrew II vowed that he would not employ [[History of the Jews in Hungary|Jews]] and [[Böszörmény|Muslims]] to administrate royal revenues, and would pay 10,000 marks as compensation for usurped Church revenues.{{sfn|Markó|2006|p=239}} A false diploma issued in October 1244 suggests that Mojs served as [[Judge royal]] in that year.{{sfn|Zsoldos|2011|p=30}} </small></small> | ||
| Linia 45: | Linia 45: | ||
==Źródła== | ==Źródła== | ||
| − | * Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] ( | + | * Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1. |
| − | *Szőcs, Tibor (2014). ''A nádori intézmény korai története, 1000–1342'' [ | + | * Szőcs, Tibor (2014). ''A nádori intézmény korai története, 1000–1342'' [''Wczesna historia instytucji palatynatu: 1000–1342'']. Magyar Tudományos Akadémia Támogatott Kutatások Irodája. ISBN 978-963-508-697-9. |
| − | * Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3. | + | * Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3. |
| | | | ||
Wersja z 11:58, 23 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
I. Mojs, także Moys lub Majos (* nieznana, † po 1233), węgierski arystokrata, palatyn w latach 1228–1231 za panowania króla Węgier Andrzeja II. KarieraPochodzenie jego ojca, a także jego rodziny sa nieznane. Był bratem Mikołaja, który działał jako ispán komitatu Vas w 1208 i 1213 r., a także pojawił się w dyplomie jako „Mikołaj de Daró”, dlatego też stał się przodkiem rodziny szlacheckiej Dárói[1]. Mojs poślubił Venys z rodu Monoszló, córki Macariusa II Monoszló. Mieli troje dzieci: Aleksandra, Nosiciela Miecza w 1233 r .; Mojsa II, który od 1250 roku pełnił kilka ważnych godności i córkę nieznanego imienia, która poślubiła Nanę Bár-Kalán. Dzięki Aleksandrowi Mojs I był także przodkiem rodzin Gereci i Hábi[2]. His father and family background is unknown. He had a brother Nicholas, who functioned as ispán of Vas County either in 1208 and 1213, and also appeared in diplomas as "Nicholas de Dáró", thus he was ancestor of the Dárói noble family.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Mojs I married Venys from the kindred Monoszló, a daughter of Macarius II Monoszló. They had three children: Alexander, the Bearer of the sword in 1233; Mojs II, who had held several important dignities since the 1250s and an unidentified daughter, who married Nana Bár-Kalán. Through Alexander, Mojs I was also a forefather of the Gereci and Hábi families. Mojs został po raz pierwszy wspomniany przez współczesne źródła, kiedy służył jako ispán komitatu Vas w 1209 roku, prawdopodobnie zastępując swego brata na tym stanowisku[1]. Uczestniczył w piątej krucjacie pod dowództwem Andrzeja II w latach 1217–1218.[3] W 1228 r. książę Bela, który od dawna sprzeciwiał się „bezużytecznym i zbędnym wieczystym darom ojca”, był w stanie przyćmić najwierniejszego powiernika króla Andrzeja, Denisa, syna Ampuda, który stracił wpływy i został zastąpiony przez Mojsa jako palatyn.[1] Poza tym zarządzał on także komitatem Bihar w latach 1229–1231.[1] Ponieważ żaden z jego czarterów nie zachował się, nie ma zapisów o jakichkolwiek osądach i innych działaniach, podczas gdy Mojs zachowywał godność[4]. Około maja 1231 r. Denis odzyskał zaufanie króla i został ponownie mianowany palatynem, zastępując Mojsa, który zgodnie z nieautentyczną kartą nadal sprawował urząd w 1232 r.[1] Mojs was first mentioned by contemporary sources, when he served as ispán of Vas County in 1209, presumably replacing his brother in that position.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He participated in the Fifth Crusade under the command of Andrew II between 1217 and 1218.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In 1228, Duke Béla, who had long opposed his father's "useless and superfluous perpetual grants", was able to overshadow King Andrew's most faithful confidant Denis, son of Ampud, who lost his influence and replaced by Mojs I as Palatine.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Beside that he also governed Bihar County between 1229 and 1231.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} As none of his charters preserved, there is no record of any judgments and other activity, while Mojs held the dignity.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Around May 1231, Denis regained the confidence of the King and was appointed Palatine again, succeeding Mojs, who, according to a non-authentic charter, still held the office in 1232, mistakenly.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
Mojs był obecny wśród towarzyszy króla w lasach komitatu Bereg 20 sierpnia 1233 r., gdzie Andrzej II ślubował, że nie zatrudni Żydów i muzułmanów do zarządzania królewskimi przychodami, i zapłaci 10 000 marek jako rekompensatę za przywłaszczone dochody Kościoła.[3] Fałszywy dyplom wydany w październiku 1244 r. sugeruje, że Mojs był w tym roku sędzią królewskim[1]. He was present among the King's companion in the forests of Bereg on 20 August 1233, where Andrew II vowed that he would not employ Jews and Muslims to administrate royal revenues, and would pay 10,000 marks as compensation for usurped Church revenues.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} A false diploma issued in October 1244 suggests that Mojs served as Judge royal in that year.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Źródła
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 18, 30, 139, 223.
- ↑ Engel: Genealógia (Mojs pokrewieństwo 1.)
- ↑ 3,0 3,1 Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 239.
- ↑ Szőcs, Tibor (2014). A nádori intézmény korai története, 1000–1342 [Wczesna historia instytucji palatynatu: 1000–1342]. Magyar Tudományos Akadémia Támogatott Kutatások Irodája. str. 65.