Szapolyai I. János: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 12 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
Za: [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Z%C3%A1polya]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Z%C3%A1polya
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Jan_Z%C3%A1polya&action=history
 +
|nota    = polski
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Szentgyörgyi Péter]]
 
|poprzednik        = [[Szentgyörgyi Péter]]
Linia 8: Linia 21:
 
}}
 
}}
  
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Szentgyörgyi Péter]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Przywódca Seklerów]]<br>(1510-1526)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = brak informacji
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[II. Lajos]]
 +
|gl_članak_funkcija = (anty)król Węgier<br>(1526-1540)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Ferdynand I Habsburg]]
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
'''Szapolyai János''' (pol. ''Jan Zápolya'', chor. ''Ivan Zapolja'', rum. ''Ioan I Zápolya'', niem. ''Johann Zápolya'', tur. ''János Zápolya'') (* 2 lutego [[1487]]<ref>Najczęściej podaje się jako datę narodzenia Jana rok 1487; za najbardziej prawdopodobną datę uchodzi koniec tego roku, gdyż jego rodzice pobrali się w grudniu 1486 (Sroka, ''Jadwiga Zapolya'', str. 24.) Pojawiło się mniejszościowe stanowisko, że urodził się w [[1490]] roku.</ref> na [[Zamek Spiski|Zamku Spiskim]], † 22 lipca [[1540]]) – król [[Węgry|Węgier]] od 1526, przywódca stronnictwa antyhabsburskiego na Węgrzech.
 +
 +
== Życiorys ==
 +
Był najstarszym dzieckiem [[Stefan Zápolya|Stefana Zápolyi]] i [[Jadwiga cieszyńska|Jadwigi cieszyńskiej]]; bratem [[Jerzy Zápolya|Jerzego]], Barbary i Magdaleny. Po śmierci ojca (1499) otrzymał godność [[Żupan (urząd)|żupana]] [[Spisz|spiskiego]]. Był [[Wojewoda#Wojewodowie w innych krajach|wojewodą]] [[Siedmiogród|siedmiogrodzkim]] od 1511 roku i [[Ban (tytuł)|banem]] [[komitat]]u [[Szörény]].
 +
 +
W 1526 roku, po śmierci [[Ludwik II Jagiellończyk|Ludwika II Jagiellończyka]] w [[bitwa pod Mohaczem|bitwie pod Mohaczem]], został wybrany na króla Węgier przez zgromadzenia szlacheckie w [[Tokaj (miasto)|Tokaju]] (X 1526) i w [[Székesfehérvár]] (XI 1526). W grudniu jednak magnaci pod wodzą rodu [[Frangepán]] obwołali w [[Cetin]]ie królem [[Władcy Austrii|arcyksięcia Austrii]] [[Ferdynand I Habsburg|Ferdynanda Habsburga]], młodszego brata cesarza [[Karol V Habsburg|Karola V]]. W zamku kamienieckim w [[Odrzykoń|Odrzykoniu]] 12 marca 1528 roku [[hetman polny koronny]] [[Marcin Kamieniecki]] podejmował wygnanego z [[Węgry|Węgier]] króla Jana Zapolyę po zatargach w wojnie domowej ze stronnikami Habsburgów na Węgrzech. Wysyłał z [[Zamek Kamieniec|Odrzykonia]] listy zapraszające polskich magnatów na sejmik do [[Tarnów|Tarnowa]], na którym liczył otrzymać poparcie w walce o tron i uzyskał głosy ich samych oraz [[Sulejman Wspaniały|Sulejmana I]]. W 1528 [[Jan Amor Tarnowski]] udzielił mu półrocznej gościny na swym zamku w Tarnowie<ref>[[Zdzisław Spieralski]], Jan Tarnowski 1488-1561, [[Warszawa]] 1977, str. 124-125.</ref>. W 1539 r. poślubił [[Izabela Jagiellonka|Izabelę Jagiellonkę]]. Ojciec [[Jan II Zygmunt Zápolya|Jana II Zygmunta Zapolyi]].
 +
 +
== Drzewo genealogiczne ==
 +
{{Tree
 +
|osoba = Jan Zápolya
 +
|matka = [[Jadwiga cieszyńska|Jadwiga]]
 +
|ojciec = [[Stefan Zápolya]]
 +
|matka_matki = Anna
 +
|ojciec_matki = [[Przemysław II cieszyński|Przemysław II]]
 +
|matka_ojca = Dorota
 +
|ojciec_ojca = [[Władysław Zápolya]]
 +
}}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 +
== Bibliografia ==
 +
* [[Stanisław A. Sroka|Sroka S.A.]], ''Jadwiga Zapolya'', Kraków 2005, {{ISBN|83-88385-54-2}}, str. 24-25.
  
−
{| align=right style="margin: 0 0 0 0; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; font-size: 85%; width: 250px;" class=box
 
−
|-
 
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
−
  |urzędnik          = Szapolyai I. János<br>Jan Zápolya
+
  |urzędnik          = Szapolyai I. János (węg.)<br>Jan Zápolya (pol.)<br>Ivan Zapolja (chor.)<br>Ioan I Zápolya (rum.)<br>Johann Zápolya (niem.)<br>János Zápolya (tur.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
−
  |tytulatura        = Wojewoda Siedmiogrodu<br>'''król Węgier'''
+
  |tytulatura        = Przywódca Seklerów<br>Wojewoda Siedmiogrodu<br>'''król Węgier'''
 
  |grafika          = Jan Zapolskyx.png
 
  |grafika          = Jan Zapolskyx.png
−
  |opis grafiki      = Coa Hungary Country History John I of Hungary (Szapolyai) (1526-1540).svg
+
  |opis grafiki      =
−
|herb              =
+
|herb              = Coa Hungary Country History John I of Hungary (Szapolyai) (1526-1540).svg
 
  |opis herbu        =  
 
  |opis herbu        =  
 
  |faksymile        =  
 
  |faksymile        =  
Linia 30: Linia 82:
 
  |1. następca      = [[Perényi Péter (wojewoda)|Perényi Péter]]
 
  |1. następca      = [[Perényi Péter (wojewoda)|Perényi Péter]]
  
−
  |2. tytuł          = (anty)król Węgier
+
  |2. tytuł          = [[Przywódca Seklerów]]
−
  |2. od            = 1526
+
  |2. od            = 1510
−
  |2. do            = 1540
+
  |2. do            = 1526
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. powołanie      =  
−
  |2. poprzednik    = [[II. Lajos]]
+
  |2. poprzednik    = [[Szentgyörgyi Péter]]
−
  |2. następca      = [[Ferdynand I Habsburg]]
+
|2. następca      = brak informacji
 +
 
 +
|3. tytuł          = (anty)król Węgier
 +
|3. od            = 1526
 +
|3. do            = 1540
 +
|3. powołanie      =
 +
|3. poprzednik    = [[II. Lajos]]
 +
  |3. następca      = [[Ferdynand I Habsburg]]
  
 
  |klan              =  
 
  |klan              =  
−
  |ród              =  
+
  |ród              = [[Szapolyai]]
 
  |rodzina          =  
 
  |rodzina          =  
 
  |pochodzenie      = węgierskie
 
  |pochodzenie      = węgierskie
−
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]], [[Królestwo Chorwacji]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Węgier]]
+
  |państwo          = [[Królestwo Chorwacji]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Węgier]]
 
  |data urodzenia    = [[2 lutego]] [[1487]]
 
  |data urodzenia    = [[2 lutego]] [[1487]]
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
Linia 55: Linia 114:
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
−
  |1. dzieci        = [[Jan II Zygmunt Zápolya]] [[Plik:Crown of Saint Stephen.svg|16px]]
+
  |1. dzieci        = [[Jan Zygmunt]] [[Plik:Crown of Saint Stephen.svg|16px]]
 
  |dokonania        =  
 
  |dokonania        =  
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
Linia 63: Linia 122:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
−
'''Jan Zápolya''' ([[język węgierski|węg.]] ''Szapolyai János'') (ur. [[2 lutego]] [[1487]]<ref>Najczęściej podaje się jako datę narodzenia Jana rok 1487; za najbardziej prawdopodobną datę uchodzi koniec tego roku, gdyż jego rodzice pobrali się w grudniu 1486 (Sroka, ''Jadwiga Zapolya'', s. 24.) Pojawiło się mniejszościowe stanowisko, że urodził się w [[1490]] roku.</ref> na [[Zamek Spiski|Zamku Spiskim]], zm. [[22 lipca]] [[1540]]) – król [[Węgry|Węgier]] od 1526, przywódca stronnictwa antyhabsburskiego na Węgrzech.
 
  
−
== Życiorys ==
+
{{SORTUJ:Szapolyai, Janos 01}}
−
Był najstarszym dzieckiem [[Stefan Zápolya|Stefana Zápolyi]] i [[Jadwiga cieszyńska|Jadwigi cieszyńskiej]]; bratem [[Jerzy Zápolya|Jerzego]], Barbary i Magdaleny. Po śmierci ojca (1499) otrzymał godność [[Żupan (urząd)|żupana]] [[Spisz|spiskiego]]. Był [[Wojewoda#Wojewodowie w innych krajach|wojewodą]] [[Siedmiogród|siedmiogrodzkim]] od 1511 roku i [[Ban (tytuł)|banem]] [[komitat]]u [[Szörény]].
 
  
−
W 1526 roku, po śmierci [[Ludwik II Jagiellończyk|Ludwika II Jagiellończyka]] w [[bitwa pod Mohaczem|bitwie pod Mohaczem]], został wybrany na króla Węgier przez zgromadzenia szlacheckie w [[Tokaj (miasto)|Tokaju]] (X 1526) i w [[Székesfehérvár]] (XI 1526). W grudniu jednak magnaci pod wodzą rodu [[Frangepán]] obwołali w [[Cetin]]ie królem [[Władcy Austrii|arcyksięcia Austrii]] [[Ferdynand I Habsburg|Ferdynanda Habsburga]], młodszego brata cesarza [[Karol V Habsburg|Karola V]]. W zamku kamienieckim w [[Odrzykoń|Odrzykoniu]] 12 marca 1528 roku [[hetman polny koronny]] [[Marcin Kamieniecki]] podejmował wygnanego z [[Węgry|Węgier]] króla Jana Zapolyę po zatargach w wojnie domowej ze stronnikami Habsburgów na Węgrzech. Wysyłał z [[Zamek Kamieniec|Odrzykonia]] listy zapraszające polskich magnatów na sejmik do [[Tarnów|Tarnowa]], na którym liczył otrzymać poparcie w walce o tron i uzyskał głosy ich samych oraz [[Sulejman Wspaniały|Sulejmana I]]. W 1528 [[Jan Amor Tarnowski]] udzielił mu półrocznej gościny na swym zamku w Tarnowie<ref>[[Zdzisław Spieralski]], Jan Tarnowski 1488-1561, [[Warszawa]] 1977, s. 124-125.</ref>. W 1539 r. poślubił [[Izabela Jagiellonka|Izabelę Jagiellonkę]]. Ojciec [[Jan II Zygmunt Zápolya|Jana II Zygmunta Zapolyi]].
+
[[Kategoria:Szapolyai]]
−
 
+
[[Kategoria:Zápolyowie]]
−
== Drzewo genealogiczne ==
+
[[Kategoria:Dynasta]]
−
{{Tree
+
[[Kategoria:Królowie Węgier]]
−
|osoba = Jan Zápolya
+
[[Kategoria:Seklerscy przywódcy]]
−
|matka = [[Jadwiga cieszyńska|Jadwiga]]
+
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
−
|ojciec = [[Stefan Zápolya]]
+
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
−
|matka_matki = Anna
+
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
−
|ojciec_matki = [[Przemysław II cieszyński|Przemysław II]]
+
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
−
|matka_ojca = Dorota
+
[[Kategoria:Władcy Siedmiogrodu]]
−
|ojciec_ojca = [[Władysław Zápolya]]
+
[[Kategoria:Władcy Węgier]]
−
}}
+
[[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]]
−
 
 
−
== Przypisy ==
 
−
{{Przypisy}}
 
−
 
 
−
== Bibliografia ==
 
−
* [[Stanisław A. Sroka|Sroka S.A.]], ''Jadwiga Zapolya'', Kraków 2005, {{ISBN|83-88385-54-2}}, s. 24-25.
 
−
 
 
−
{{Władcy Węgier}}
 
−
{{Władcy Siedmiogrodu}}
 
−
 
 
−
{{Kontrola autorytatywna}}
 
−
 
 
−
{{SORTUJ:Zápolya, Jan}}
 
−
[[Kategoria:Importowane]]
 
−
[[Kategoria:Zápolyowie|Jan Zápolya]]
 
−
[[Kategoria:Władcy Węgier|Jan Zápolya]]
 
−
[[Kategoria:Władcy Siedmiogrodu|Jan Zápolya]]
 
 
[[Kategoria:Urodzeni w 1487]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w 1487]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1540]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1540]]
−
 
+
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]
−
 
 
−
[[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]]
 
−
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
−
[[Kategoria:Szybkie]]
 

Aktualna wersja na dzień 11:42, 25 cze 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu
(1510-1526) 		Następca:
Szentgyörgyi Péter Perényi Péter
Poprzednik: Przywódca Seklerów
(1510-1526) 		Następca:
Szentgyörgyi Péter brak informacji
Poprzednik: (anty)król Węgier
(1526-1540) 		Następca:
II. Lajos Ferdynand I Habsburg

Szapolyai János (pol. Jan Zápolya, chor. Ivan Zapolja, rum. Ioan I Zápolya, niem. Johann Zápolya, tur. János Zápolya) (* 2 lutego 1487[1] na Zamku Spiskim, † 22 lipca 1540) – król Węgier od 1526, przywódca stronnictwa antyhabsburskiego na Węgrzech.

Życiorys

Był najstarszym dzieckiem Stefana Zápolyi i Jadwigi cieszyńskiej; bratem Jerzego, Barbary i Magdaleny. Po śmierci ojca (1499) otrzymał godność żupana spiskiego. Był wojewodą siedmiogrodzkim od 1511 roku i banem komitatu Szörény.

W 1526 roku, po śmierci Ludwika II Jagiellończyka w bitwie pod Mohaczem, został wybrany na króla Węgier przez zgromadzenia szlacheckie w Tokaju (X 1526) i w Székesfehérvár (XI 1526). W grudniu jednak magnaci pod wodzą rodu Frangepán obwołali w Cetinie królem arcyksięcia Austrii Ferdynanda Habsburga, młodszego brata cesarza Karola V. W zamku kamienieckim w Odrzykoniu 12 marca 1528 roku hetman polny koronny Marcin Kamieniecki podejmował wygnanego z Węgier króla Jana Zapolyę po zatargach w wojnie domowej ze stronnikami Habsburgów na Węgrzech. Wysyłał z Odrzykonia listy zapraszające polskich magnatów na sejmik do Tarnowa, na którym liczył otrzymać poparcie w walce o tron i uzyskał głosy ich samych oraz Sulejmana I. W 1528 Jan Amor Tarnowski udzielił mu półrocznej gościny na swym zamku w Tarnowie[2]. W 1539 r. poślubił Izabelę Jagiellonkę. Ojciec Jana II Zygmunta Zapolyi.

Drzewo genealogiczne

4. Władysław Zápolya      
    2. Stefan Zápolya
5. Dorota        
      1. Jan Zápolya
6. Przemysław II    
    3. Jadwiga    
7. Anna      
 

Przypisy

  1. ↑ Najczęściej podaje się jako datę narodzenia Jana rok 1487; za najbardziej prawdopodobną datę uchodzi koniec tego roku, gdyż jego rodzice pobrali się w grudniu 1486 (Sroka, Jadwiga Zapolya, str. 24.) Pojawiło się mniejszościowe stanowisko, że urodził się w 1490 roku.
  2. ↑ Zdzisław Spieralski, Jan Tarnowski 1488-1561, Warszawa 1977, str. 124-125.

Bibliografia

  • Sroka S.A., Jadwiga Zapolya, Kraków 2005, , str. 24-25.

Szapolyai I. János (węg.)
Jan Zápolya (pol.)
Ivan Zapolja (chor.)
Ioan I Zápolya (rum.)
Johann Zápolya (niem.)
János Zápolya (tur.)

— Przywódca Seklerów
Wojewoda Siedmiogrodu
król Węgier		 —
Plik:Jan Zapolskyx.png
Plik:Coa Hungary Country History John I of Hungary (Szapolyai) (1526-1540).svg
Wojewoda Siedmiogrodu
Okres od 1510
do 1526
Poprzednik Szentgyörgyi Péter
Następca Perényi Péter
Przywódca Seklerów
Okres od 1510
do 1526
Poprzednik Szentgyörgyi Péter
Następca brak informacji
(anty)król Węgier
Okres od 1526
do 1540
Poprzednik II. Lajos
Następca Ferdynand I Habsburg
Dane biograficzne
Ród Szapolyai
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Chorwacji
w unii personalnej
z Królestwem Węgier
Urodziny 2 lutego 1487
Śmierć 22 lipca 1540
Ojciec Stefan Zápolya
Matka Jadwiga cieszyńska
Żona Izabela Jagiellonka
Dzieci Jan Zygmunt 16px
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Szapolyai_I._János&oldid=35878”