Węgierska Czarna Armia

Strona	Autorzy	Nota
[3]	[4]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[5]	[6]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Czarna Armia (węg. fekete sereg (czarny legion)) to przyjęta w historiografii nazwa znakomicie wyszkolonych i zróżnicowanych etnicznie oddziałów wojskowych służących w armii Królestwa Węgier za czasów panowania króla Macieja Korwina. Nazwa wywodzi się od czarnych elementów zbroi używanych przez te wojska. Jest ona uważana za jedną z pierwszych europejskich formacji wojskowych od czasów cesarstwa rzymskiego, których żołnierze nie pochodzili z poboru i otrzymywali regularny żołd w zamian za służbę. Mianem Czarnej Armii określa się jednostki istniejące między 1458 a 1490 rokiem. Trzon armii tworzyło od 8 000 do 10 000 najemników (później liczba ta wzrosła nawet do 30 000, a w okresie najazdów podwoiła się). Żołnierze wywodzili się głównie z rejonu Cesarstwa, Czech, Serbii i I Rzeczypospolitej, a od 1480 także z Węgier. Większość z nich służyła w piechocie, artylerii oraz w ciężkiej i lekkiej konnicy. Rola ciężkozbrojnej konnicy została ograniczona do ochrony oddziałów piechoty i artylerii, jazda lekka służyła zaś do wypadów i nękania przeciwników. Jedną z najważniejszych bitew w których brała udział Czarna Armia była zwycięska bitwa przeciwko Osmańskim Turkom rozegrana na Chlebowym Polu w 1479. Śmierć Macieja Korwina w 1490 oznaczała koniec tej formacji, gdyż jego następca Władysław II Jagiellończyk nie zdecydował się na ponoszenie ogromnych kosztów, jakich wymagało utrzymanie Czarnej Armii. eng Czarna Armia (węgierski: Fekete sereg, wymawiane [ˈfɛkɛtɛ ˈʃɛrɛɡ]), zwana także Czarnym Legionem / Pułkiem - być może z powodu czarnej zbroji - to powszechna nazwa nadana siłom wojskowym pod rządami króla Węgier Macieja korwina. Poprzednikiem i rdzeniem tej armii najemników była jednostki z ery ojca króla Jana Hunyadiego z lat 40. XV wieku. Pomysł zawodowej armii najemników zrodził się z dziecięcych lektur Macieja o życiu Juliusza Cezara. Węgierska Armia Czarna tradycyjnie obejmuje lata od 1458 do 1494. W czasach kryzysu żołnierze najemników z innych krajów byli werbowani z ogólnej populacji, a żołnierze pracowali jako piekarze, rolnicy, cegielnicy itp. przez większą część roku. Przeciwnie, ludzie z Czarnej Armii walczyli jako dobrze opłacani, pełnoetatowi najemnicy i byli całkowicie oddani sztuce wojennej. Była to stała armia najemników, która podbiła duże części Austrii (w tym stolicę Wiednia w 1485 r.) i ponad połowę Korony Czech (Morawy, Śląsk i obie części Łużyce, inne ważnym zwycięstwem armii była wygrana z Turkami podczas bitwy na Chlebowym Polu w 1479 r. Maciej uznał znaczenie i kluczową rolę wczesnej broni palnej w piechocie, co znacznie przyczyniło się do jego zwycięstw. Co czwarty żołnierz Czarnej Armii miał arkebuz, który w tamtym czasie był niezwykły. Wysoka cena średniowiecznego prochu powstrzymała go od dalszego podnoszenia. Nawet dekadę po rozwiązaniu Czarnej Armii, na przełomie XVI i XVI wieku, tylko około 10% żołnierzy armii Europy Zachodniej używało broni palnej. Głównymi żołnierzami armii były piechota, artyleria oraz lekka i ciężka kawaleria. Zadaniem ciężkiej kawalerii była ochrona lekkiej piechoty pancernej i artylerii, podczas gdy drugi korpus atakował wroga sporadycznymi, niespodziewanymi atakami. Na początku rdzeń armii składał się z 6-8 000 najemników W latach 80. XV w. liczba ta wynosiła od 15 000 do 20 000, jednak w 1485 r. liczba żołnierzy podczas wielkiej wiedeńskiej parady wojskowej osiągnęła 28 000 ludzi (20 000 jeźdźców, 8 000 piechoty). Żołnierzami byli głównie Czesi, Niemcy, Serbowie, Polacy [10], a od 1480 r. Węgrzy. W ten sposób Czarna Armia była znacznie większa niż armia Ludwika XI Francji, jedyna istniejąca stała profesjonalna armia europejska w epoce. Śmierć Macieja Korwina oznaczała koniec Czarnej Armii. Szlacheckiemu parlamentowi udało się zmniejszyć obciążenie podatkowe o 70–80 procent kosztem zdolności kraju do obrony, dlatego nowo wybrany król Władysław II nie był w stanie pokryć kosztów wojska.ref name="EHH" /> Król Władysław II przekazał szlachcie większość dóbr królewskich, praw i opłat licencyjnych. Po rozwiązaniu Czarnej Armii węgierscy magnaci zdemontowali także systemy administracji krajowej i biurokrację w całym kraju. Obrona kraju opadła, gdy straż graniczna i garnizony zamkowe rozeszły się nieopłacone, fortece popadły w ruinę, a inicjatywy na rzecz podwyższenia podatków w celu wzmocnienia obrony zostały stłumione. Etymologia Plik:Hungarian-Turkish wars.jpg U góry: Żołnierze Czarnej Armii walczacy z kawalerią osmańską. U dołu: szkolenie żołnierzy. Grawerowanie z kroniki Thuróczyego (1488) Pojawiło się kilka spekulacji na temat wojska. Pierwsze zarejestrowane relacje z atrybutem „czarnym” pojawiają się w pisemnych memorandach natychmiast po jego śmierci, kiedy reszta armii rabowała wioski węgierskie, a później austriackie, gdy nie otrzymywały żadnej zapłaty. Pomysł polega na tym, że przymiotnik przejęli od kapitana „Czarnego” Jana Haugwitza, którego pseudonim już dawał mu dostateczne uznanie, by mógł się identyfikować z armią jako całością. Reformy projektu tradycyjnej armii feudalnej i wojskowej Plik:Knight of black army.png A knight from the Black Army Plik:Kölderer - Gun called Elephant of King Matthias.jpg Jörg Kölderer: Armata oblężnicza dużego kalibru z serii „Słoń” Matthiasa Corvinusa. W pierwszych latach rządów Macieja struktura armii została zbudowana na podstawie dziedzictwa jego przodka Zygmunta Luksemburskiego. Większość jego armii składała się ze szlacheckich pocztów, a żołnierze zapewniani i regulowani przez militia portalis (manor militia), które wskazywało, że na każde dwadzieścia zagród pańszczyźnianych (porty, dosłownie „bramy”), szlachcic otrzymał rozkaz wystawienia i użyczenia jednego łucznika królowi. Później obowiązek ten został ponownie rozpatrzony, a limit został zmieniony do jednego łucznika na 33 dwory i trzech łuczników konnych na 100 dworów. Ci, którzy nie mieli poddanych, ale posiadali dwory jako szlachcice, musieli dołączyć do komitatu w stanie wojennym. We wczesnych latach rządów Macieja nie było znaczącej liczby najemników w armii węgierskiej. (W raporcie Janusza Pannoniusza z 1463 r. o oblężeniu zamku w Jajce nie ma o nich wzmianki). W nagłych przypadkach istniała ostatnia szansa, by prawdziwy król u władzy nagle zmobilizował ludność. Każdy szlachcic, bez względu na swoją klasę społeczną, musiał osobiście uczestniczyć w zbrojach i udostępnić wszystkich swoich osobistych strażników. Były to wojska majątkowe [9]. Ilekroć ich wezwano, nie wolno im było walczyć dłużej niż 15 dni, a ich pole działania ograniczało się do granic Węgier. Tak zwane insurrectio (szlachetne „powstanie”) było jedynie przestarzałą formą redagowania, ale obowiązywało aż do bitwy pod Raabem w 1809 r., głównie dlatego, że zwolniło uczestniczących szlachciców z płacenia podatków; ale ogólnie rzecz biorąc, zaciągnięta armada odegrała niewielką rolę w Czarnej Armii, ponieważ Maciej stopniowo zmniejszał ich udział i wzywał ich licznie jedynie na początku swego panowania. W prawach z Szegedu z 1459 r. przywrócił podstawę 20 chłopów poddanych łucznikowi (tym razem na podstawie liczby osób). Militia portalis baronów nie był już zaliczany do sztandaru miejscowego arystokraty, lecz do armii kraju (dowodzonej przez kapitana wyznaczonego przez króla), a także mógł zostać wysłany za granicę. Zwiększył także czas służby insurrectio z 15 dni do trzech miesięcy. Od najemników do regularnie opłacanych żołnierzy Chociaż te wysiłki były rozsądne, sposób ich przeprowadzenia nie był w żaden sposób nadzorowany. W 1458 r. Maciej wypożyczył aż 500 ciężkiej kawalerii od czeskiego króla [Jerzego z Podiebradów], aby wzmocnić swoją sytuację w kraju przeciwko swoim rywalom. To oznacza punkt zwrotny na drodze od przestarzałych szlacheckich sztandarów do wykwalifikowanych najemników (w tym przypadku to byli husyci, których taktykę bitwy zaadaptowała później Czarna Armia) [17]. Maciej potrzebował bardziej doświadczonych weteranów, więc postanowił osiedlić grupę zbuntowanych dezerterów czeskiej armii dowodzonych przez Jana Jiskrę, którzy już rabowali północne wsie, szukając codziennych łupów. Janowi obiecano królewskie ułaskawienie i dwa zamki, Solymos i Lippa (obecnie Şoimuş i Lipova), w traktacie pokojowym Wiener Neustadt z 1463 roku, a jego żołnierze otrzymali zapłatę 25 000 dukatów. Stacjonował w Bośni, aby walczyć z Turkami w przyszłym roku. Wcześniej w 1462 r. król wysłał do swojego koniuszego rozkaz, że powinien wynająć 8 000 kawalerii, by rozpocząć świętą wojnę z Imperium Osmańskim tylko wtedy, gdy Wenecjanie - zgodnie z obietnicą - pokryją wydatki (niestety dla Węgrów ta pomoc finansowa była od czasu do czasu). Pierwszy duży i masowy pobór najemników pojawił się podczas wojen czeskich (1468–1478), podczas gdy rdzeń jego królewskiej piechoty, liczący 6000–8000 uzbrojonych ludzi, został włączony do Czarnej Armii (początki przezwiska mogły również pochodzić z tej epoki). Finansowanie Po tym, jak dochody Macieja zwiększały się systematycznie, jednocześnie wzrastała także liczba najemników. Dane historyczne różnią się, jeśli chodzi o liczby, głównie dlatego, że zmieniały się z bitwy na bitwę, a większość żołnierzy była zatrudniona tylko na czas trwania walki lub dłuższego konfliktu.potrzebne cytowanie Liczenie sztandarów szlachty, najemników, żołnierzy podbitych Moraw i Śląsk, a także wojska sprzymierzonej Mołdawii i Wołoszczyzny, król mógł zgromadzić armię 90 000 ludzi.potrzebne cytowanie Udział szlachty na polu bitwy był ignorowany przez nią, gdyż ich wsparcie musiało być później opłacone złotem. Miasta były również zwolnione z płacenia opłat wojennych, jeśli dostarczały rzemieślników i produkcję broni w celu wyposażenia wojska. Król Maciej podniósł podatki pańszczyzny; przeniósł podstawy opodatkowania z portae na gospodarstwa domowe, a czasami podczas wojny pobierał królewskie należności dwa razy w roku. Po uwzględnieniu hołdu wasali, zachodnich kontrybucji, podatków wojennych lokalnej szlachty, dziesięciny i podatków miejskich, roczny dochód Macieja osiągnął 650 000 florenów; dla porównania Imperium Osmańskie miało 18 000 000 rocznie. W przeciwieństwie do powszechnego przekonania, historycy od dziesięcioleci spekulują, że faktyczna suma mogłaby osiągać około 800 000 florenów w dobrym roku u szczytu panowania Macieja, ale nigdy nie przekroczyła progu finansowego miliona florenów, wcześniej powszechnie akceptowanej kwoty W 1467 r. Maciej Korwin zreformował system monetarny w celu łatwiejszego gromadzenia podatków i zarządzanych wypłat oraz wprowadził ulepszony dinar, który miał drobniejszą zawartość srebra (500 ‰) i ważył pół grama. Przywrócił również jego stosunek, w którym jeden floren złota wynosił 100 dinarów srebra, który był tak stabilny, że pozostał w obrocie do połowy XVI wieku. Armia została podzielona na trzy części: kawaleria, z żołdem trzech florenów za konia; pawężnicy, którzy otrzymywali podwójne pieniądze; oraz łucznicy, lekka piechota i arkebuziści, przy czym ci ostatni składali się głównie z Czechów, Niemców i Polaków (wszyscy opłacani inaczej). Średniowieczny proch strzelniczy był dość drogi, więc król wolał dostosować taktykę husycką do działań wojennych (opartych na obronie, umieszczając piechotę za blokadami wagonów lub wysokimi [[pawęż|pawężami], podczas gdy kawaleria stale nękała wroga i pilnowała „środka”) i skierowała łucznictwo na korzyść fuzilierzy, którzy zaangażowani byli na samym początku bitwy. Produkcja broni palnej była dostarczana przez lokalnych rusznikarzy z Siedmiogrodu, zwłaszcza z Braszowa. [17] [23] The army was divided into three parts: the cavalry, paid three florins per horse; the pavisors, who received double the money; and the archers, light infantry and arquebusiers, with the latter consisting of mostly Czechs, Germans and Poles (all paid differently). Medieval gunpowder was quite expensive, so the King preferred adapting Hussite tactics to mounted warfare (based on defense, placing infantry behind wagon blockades or tall pavises, while the cavalry constantly harassed the enemy and guarded the "middle") and placed archery in favor of fusiliers, with the latter being engaged at the very start of the battle. With firearm production being made available by local marksmen in Transylvania, especially in Braşov, these type of ranged infantry became cheaper to handle for the Hungarians. Ulepszanie floty rzecznej Flota rzeczna (weg. flottila lub naszád) składała się z drewnianych kambuzów, łodzi wiosłowych (później ulepszonych do armatnich) i mniejszych okrętów, które mogły płynąć rzekami Dunaj, Tisza i Sava. Zwycięstwo w Belgradzie (Nándorfehérvár) w 1456 r., gdy flota odegrała znaczącą rolę w przełamaniu tureckiej blokady rzeki, aby przynieść ulgę oblężonemu miastu, pokazało jej znaczenie i zasygnalizowało początek uznania jej ważności. Zachęciło także króla Macieja do zbudowania większej i lepiej wyposażonej marynarki wojennej. Ponieważ była oni obsługiwani przez południowych Słowian, głównie Serbów i Chorwatów, dwoma głównymi portami operacji były Belgrad i Szabács (Šabac). W 1475 r., równocześnie z wprowadzeniem dział polowych, król Maciej nakazał instalację artylerii na barkach rzecznych, a także bombard zdolnych do wystrzeliwania kul armatnich o masie 100–200 funtów. W 1479 r. król miał do dyspozycji mieszaną flotę obejmującą 360 okrętów, załogę 2600 marynarzy i miejsca dla 10 000 żołnierzy na pokładzie. [18] [25] król Maciej zapewnił również wyjście na Adriatyk z miasto-port Senj (węg. Zengg), z którego Balázs Matthias mógł wyruszyć na swoje kampanie morskie [26]. Maciej mógł również monitorować handel przechodzący przez deltę Dunaju do Morza Czarnego z miasta Kilia, które za jego panowania został zajęte przez armię mołdawską wspieraną przez flotę osmańską [27]. The river fleet () was composed of wooden galleys, rowboats (later upgraded to gunboats) and smaller ships, which were capable of sailing up the rivers Danube, Tisza and Sava. The victory at the Belgrade (Nándorfehérvár) in 1456, where the fleet played a significant role in breaking through the Turkish river blockade to bring relief to the besieged city, showed its importance and signaled the beginning of a recognition of its significance. It also encouraged King Matthias to build a larger and better-equipped navy. Since they were manned by South Slavs, mainly Serbs and Croats, the two major ports of operations were Belgrade and Szabács (Šabac). In 1475, concomitantly with the introduction of field guns, he ordered the installation of artillery onto the river barges as well as bombards able to shoot cannonballs ranging from 100–200 lb. In 1479, he had a mixed fleet of 360 vessels, a crew of 2600 sailors, and a capacity of 10,000 soldiers on board. Matthias also secured an exit to the Adriatic Sea, the city-port of Zengg from which Balázs Matthias could embark for his maritime campaigns. Matthias could also monitor the trade going through the Danube Delta to the Black Sea from the City of Kilia, but during his reign, it was seized by the Moldavian Army supported by the Ottoman Fleet. Oddziały, taktyka, wyposażenie Taktyka tutaj cytat Ciężka kawaleria W szczytowym stuleciu ciężka kawaleria była już u szczytu, chociaż wykazywała oznaki tendencji spadkowych. Uderzająca moc i zdolność do ładowania bez wsparcia sprawiły, że były w stanie wymusić decydujący wynik w większości bitew. Chociaż rzadko byli rozmieszczani na własną rękę, gdyby byli, przyjmowaliby kwadratowe formacje. Takie punkty zwrotne miały miejsce w bitwie na Chlebowym Polu (1479). Zwykle stanowiła jedną szóstą armii i wraz z najemnymi rycerzami, stanowiła większość. Ich uzbrojenie było dobrze przygotowane i wysokiej jakości, z wyjątkiem pocztów szlacheckich. To oznacza broń prawnie zastrzeżoną, a nie tę dostarczoną przez króla. Plik:The wars of Matthias Corvinus of Hungary (1458-1490).png Ruchy wojskowe Macieja Korwina i Czarnej Armii At the height of the century, the heavy cavalry was already at its peak, although it showed signs of declining tendencies. The striking power and the ability to charge without backup made them capable of forcing a decisive outcome in most battles. Although they were rarely deployed on their own, if they were, they would take square formations. Such turning points occurred at the Battle of Breadfield (1479). Usually, they made up one-sixth of the army and, with mercenary knights, were in the majority. Their armament was well prepared and of high quality except for the noble banners. This stands for proprietary arms, not the ones provided by the king. Broń Plik:Saint George and Saint Florian, Black army.jpg Saint George and Saint Florian, depicted in the armour suits of Black Army knights. Fresco of the Roman Catholic church of Pónik (Now Póniky Slovakia), 1478 Lance: lanca była główną bronią szturmową nacierającej ciężkiej kawalerii. Mierzyły do ​​czterech metrów długości, od klasycznej lancy z wydłużoną włócznią (często ozdobioną ogonami zwierząt, flagami lub innymi ozdobami) do krótkiej stożkowej włóczni, przeznaczonej do przebijania ciężkiej zbroi. Vamplate przypominający puklerz chronił dłoń i ramię. Jego stabilność zwiększono dzięki hakowi mocującemu (lanca-arret) z boku pancerza jeźdźca. Lances: the lance was the principal assault weapon of the tilting heavy cavalry. They were up to four metres long, ranging from the classical lance type with a lengthened spearhead (often decorated with animal tails, flags or other ornaments) to the short conical spearheaded, one designed for piercing heavy armour. A buckler-like vamplate protected the hand and arm. Its stability was increased with a fastening hook (lance-arret) on the side of the horseman's cuirass. Miecze: najczęstsze miecze tej epoki pochodzą z południowej Europy. [30] Miały metr długości i były przeznaczone do cięcia, a nie do pchania, z osłoną krzyżową w kształcie litery S. Podobnie jak w wielu średniowiecznych mieczach, ciężka głowica równoważyła ostrze i mogła być używana do ciosów w zwarciu. Druga wersja, która stała się popularna w drugiej połowie wieku, miała podobny kształt, z wyjątkiem quillonu, który był zakrzywiony w kierunku ostrza w celu złamania lub zaciśnięcia ostrza wroga. Wykorzystano także bękarty o długości 130-140 cm. Jako broń towarzyszącą zastosowano sztylety w kształcie piły zębatej i płomienistej (obie z osłoną pierścieniową) i mizerykordią. Swords: the most common swords of the era originated from southern Europe. They were one metre long, designed to cut rather than thrust, with an S-shaped crossguard. As in many medieval swords, the heavy pommel balanced the blade and could be used for striking in close combat. The other version, which became popular in the second half of the century. was of similar design except for the quillon, which was curved towards the blade for the purpose of breaking or clinching the enemy's blade. The 130–140 cm long bastardswords also came into use. As a companion weapon, daggers of saw-toothed and flame-form type were applied (both with ring-guard) and a misericordia. Oprócz nich nosili broń pomocniczą, taką jak gotyckie maczugi, maczugi z kołnierzem, siekiery, kusze (balistrero ad cavallo) i krótkie tarcze podobne do konstrukcji do pawęża (petit pavois) do obrony. Lekka jazda Tradycyjni huzarzy zostali wprowadzeni przez Macieja; odtąd lekka kawaleria nazywa się huszár, nazwa wywodząca się od słowa húsz (po polsku „dwadzieścia”), co odnosi się do schematu wylicznia, w którym na każdych dwudziestu poddanych wypadał szlachcic. Po diecie Temesvár (Timişoara) z 1397 r. lekka jazda została zinstytucjonalizowana jako dywizja wojskowa. Byli drudzy w kolejności w armii i ogólnie uważani za siły elitarne. Pochodzili z militia portalis znaczna liczba z nich była buntownikami, Mołdawianami i Siedmiogrodzianami, przy czym ci pierwsi mieli girmków z mniejszym wyposażeniem, a ci drudzy ogólnie uważani byli za dobrych jeźdźców. Zostali oni podzieleni na grupy po 25 (turma) dowodzone przez kapitana (capitaneus gentium levis armature). Ich zakresam działania było zwiad, zabezpieczanie, grasowanie, przecinanie linii zaopatrzenia wroga i niszczenie ich w bitwie. Służyła ona również jako dodatkowa zwrotna flanka (do atakowania z wyprzedzeniem) dla silnych formacji ciężkiej kawalerii. The traditional hussars were introduced by Matthias; henceforth, the light cavalry is called huszár, a name derived from the word húsz ("twenty" in English), which refers to the drafting scheme where for every twenty serfs a noble owned, he had to equip a mounted soldier. After the Diet of Temesvár (Timişoara) of 1397, the light cavalry was institutionalized as an army division. They were the second ranked in order within an army and generally considered an elite force. They assembled from the militia portalis, a significant number of them insurrectios, the Moldavians and Transylvanians with the first having serfs with lesser accoutrement and the latter generally regarded as good horsearchers. They were divided into groups of 25 (turma) led by a captain (capitaneus gentium levis armature). Their field of operation was scouting, securing, prowling, cutting enemy supply lines, and disarraying them in battle. They also served as an additional maneuverable flank (for swooping advance attacks) to strong centers of heavy cavalry. Broń Plik:Rabenwappen.JPG Medieval coat of arms of Matthias Corvinus, guarded by Black Army heavy infantry officers. Matthias Church, Budapest. The damaged art relic was renovated in 1893. Hełm, koszula, szabla, targe, włócznia, a w niektórych przypadkach topory do rzucania i topory. Helmet, mail shirt, sabre, targe, spear and, in some cases, throwing axes and topors. Szable (szablya): jeden typ podążał za tradycją południowoeuropejskich długich mieczy (krzyżak w kształcie litery S), stopniowo przekształcając się w mieszaną (turecką) szablę w stylu wschodnim. Drugi typ to tak zwana huszarszablya (hussarsabre), wielowarstwowa sztukateria szablasta o grubości 40 mm z 3-6 nitami. *Sabres (szablya): one type followed the tradition of southern European longswords (S-shaped crossguard), while gradually transforming into an Eastern-style blended (Turkish) sabre. The other type was the so-called huszarszablya (hussarsabre), a 40 mm thick multi-layered sabre stuck with 3–6 rivets. Łuki: tradycyjny łuk kompozytowy Magyar oraz, ze względu na duże wpływy wschodnie, wszedł do gry mocniejszy łuk turecko-tatarski. *Bows: the traditional Magyar composite bow and, due to heavy Eastern influence, the more powerful Turkish-Tatar bow came into play. Siekiery: rzucanie siekierami mogło również odgrywać pewną rolę w taktyce lekkiej kawalerii. były wykonane z jednego kawałka metalu z krótką wygrawerowaną rękojeścią. Jeśli ostrze jest prawie płaskim lub lekko zakrzywionym łukiem, nazywa się go „toporem węgierskim”. Uprzywilejowany był również filar wspomnianego kilofu dziobowego: miał on dziób, wystający brzeg, co skutkuje silniejszym efektem przebijania. [30] *Axes: throwing axes could also have had some role in light-cavalry tactics. It was made from one piece of metal, with a short engraved haft. If the arc of the blade is almost flat or slightly curved, it is called the "Hungarian-type axe". A subsidiary to the aforementioned beaked pickaxe was also favoured: it had a beak-like, protruding edge, resulting in a stronger piercing effect. Piechota Plik:Garamszentbenedek.png The ancient "Roman guards" of the tomb of Jesus Christ were depicted as contemporary infantrymen of the Kingdom of Hungary. Church of Hronský Beňadik (built around the 1470s, then called Garamszentbenedek). Plik:Armoured Hungarian infantry in a castle.jpg Black Army infantry in a castle 1480s. Piechota była mniej ważna, ale stanowiła stabilną podstawę integralności armii. Była tworzona z różnych grup etnicznych i składałą się z ciężkiej piechoty, żołnierzy w osłonie, lekkiej piechoty i piechoty. Ich cechy obejmują połączenie zbroi płytowej i kolczastej oraz zastosowanie tarcz (te malowane tarcze z drewna wierzby często były ozdabiane i pokryte skórą i lnem). Ta ostatnia służyła wielu celom: powstrzymywać ataki wroga, osłaniać strzelanie piechoty dystansowej od tyłu (fusiliers angażują się jako pierwsi, łucznicy strzelają stale), a także ruchomy tabor w stylu husytów (z ograniczonym rozmieszczeniem wagonów wojennych w liczbie). Piechota składała się ze szwajcarskich pikinierów, którzy byli wysoko oceniani przez króla [32]. Infantry was less important but formed a stable basis in the integrity of an army. They were organized from mixed ethnicities and were composed of heavy infantry, shielded soldiers, light infantry and fusiliers. Their characteristics include the combination of plate and mail armour and the use of the pavises (these painted willow-wood large shields were often ornamented and covered with leather and linen). The latter served multiple purposes: to hold off enemy attacks, to cover ranged infantry shooting from behind (fusiliers engage first, the archers fire constantly), and moveable hussite-style tabor (with a restricted deployment of war wagons in number). The infantry contained Swiss pikemen, who were held in high honour by the king. W 1481 r. Piechota Czarnej Armii została opisana jako: In 1481, the Black Army's infantry was described as: Quotation| „Trzecią formą armii jest piechota, która dzieli się na różne klasy: piechota zwykła, piechota pancerna i nosiciele tarcz… Pancerna piechota i nosiciele tarcz nie mogą nosić zbroi i tarcz bez stron i sług, a ponieważ konieczne jest dostarczenie im stron, każda z nich wymaga jednej strony na zbroję i tarczę oraz podwójną nagrodę. Następnie są pistolety ... Są bardzo praktyczne, ustawione za nosicielami tarcz na początku bitwy , zanim armie zaangażują się w obronie. Niemal cała piechota i arbuzi są otoczeni opancerzonymi żołnierzami i nosicielami tarcz, jakby stali za bastionem. Duże tarcze ustawione w kręgu przedstawiają wygląd fortu i na podobieństwo muru, w którego obronie piechota i wszyscy spośród nich walczą prawie tak, jakby spoza murów bastionu lub murów obronnych i w danym momencie się z niego wydostali ”. - List Matthiasa Corvinusa do Gabriele Rangoni, biskupa Egeru [33] "The third form of the army is the infantry, which divides into various orders: the common infantry, the armoured infantry, and the shield bearers.... The armored infantry and shield bearers cannot carry their armor and shields without pages and servants, and since it is necessary to provide them with pages, each of them requires one page per armor and shield and double bounty. Then there are the handguners... These are very practical, set behind the shield-bearers at the start of the battle, before the armies engage, and in defense. Nearly all of the infantry and arbusiers are surrounded by armored soldiers and shield-bearers, as if they were standing behind a bastion. The large shields set together in a circle present the appearance of a fort and similar to a wall in whose defense the infantry and all those among them fight almost as if from behind bastion walls or ramparts and at the given moment break out from it."|Matthias Corvinus's letter to Gabriele Rangoni, Bishop of Eger Broń Różne bronie dalekiego zasięgu, w tym łuki, kusze i arkebuzy; wszystkie rodzaje broni białej, halabardy, piki i szczupaki; husycka/chłopska broń, taka jak proce i cepy; broń ręczna, taka jak morgensterny i młoty wojenne; oraz klasyczne miecze i szable. Various long-range weapons including bows, crossbows, and arquebuses; all sorts of melee weapons, halberds, pikes, and awl-pikes; hussite/peasant weapons such as slings and flails; hand weapons such as morgensterns and war-hammers; and classical swords and sabres. Broń biała: klorseki, glewie, partyzany, włócznie friulskie i halabardy zostały dostosowane w zależności od klasy społecznej i narodowości piechoty. XV-wieczny typ halabardy był przejściem, które łączyło siekierkę z szczupakiem szydełkowym, czasami opatrzonym „dziobem”, który był używany do ściągania rycerza z konia i zwiększania jego przebijającego uderzenia. Były pokryte metalowymi langletami z boku, aby zapobiec rozcięciu na pół. *Melee weapons: Corseques, glaives, partisans, Friulian spears, and halberds were all adapted depending on the social class and nationality of the infantrymen. The 15th-century type of halberd was a transition that mixed the hatchet with the awl-pike, sometimes affixed with a "beak" that was used to pull a knight off his horse and to increase its piercing impact. They were covered with metal langlets on the side to prevent being cut in two. Łucznictwo: najcenniejszymi łucznikami byli kusznicy. Ich liczba w służbie Macieja osiągnęła 4000 w 1470 roku. Używali szabli jako broni dodatkowej (co było niezwykłe dla piechoty w tamtych czasach). Ich podstawową zaletą była umiejętność strzelania w ciężki pancerz, podczas gdy wady polegały na tym, że wymagały obrony, aby je chronić, poruszając się powoli w pozycji stojącej. *Archery: The most valuable archers were the crossbowmen. Their number in Matthias' service reached 4,000 in the 1470s. They used sabres as a secondary weapon (which was unusual for infantry in those ages). Their primary advantage was the ability to shoot heavy armour, while the disadvantages were that they required defense to protect them while moving slowly in a standing position. Arkebuzeria: żołnierze prochu szarżujący na wczesnych etapach bitwy. Ich zdolność celowania, koszt i niebezpieczeństwo prymitywnych armat (samorozbrojenie) uniemożliwiły im wysoką skuteczność, szczególnie w przypadku mniejszych grup ludzi lub walki wręcz. Charakterystyczną cechą Węgier było to, że nie użyli widelca do ustabilizowania dział, ale zamiast tego umieścili go na pawężach (lub w niektórych przypadkach na attyce wagonu). Początkowo używano dwa typy, schioppi (pistolet) na początku, a później arquebus à croc (nie mylić z armatami). Wyróżniono trzy klasy pistoletów: lekkie brodate pistolety; rozwidlone pistolety; pierwsze prymitywne muszkiety (żelazna rura połączona z drewnianym uchwytem, ​​które należy docisnąć do ramienia). Ich kalibry wahały się od 16 do 24 mm. [30] *Arquebusiers: These gunpowder troops charged in the early stages of battle. Their aiming ability, price and the danger of primitive handcannons (self-exploding) prevented them from being highly effective, especially against smaller groups of people or hand-to-hand combat. A distinctive Hungarian feature was that they did not use a fork to stabilize their guns but put it on top of the pavese instead (or in some cases, on the parapet of a wagon). Two types were simultaneously brought to practice, the schioppi (handgun) in the beginning, and later the arquebus à croc (not to be confused with cannons). Three classes of handguns were distinguished: the "bearded" light guns; forked guns; the first primitive muskets (irontube compounded with wooden grip to be pushed against the shoulder). Their calibers varied from 16 to 24 mm. Arsenal Corsèque 23.jpg Corseque Maces.jpg Flanged maces Dreschflegel.jpg Peasant flail Ussita pavese shield Prag Museum 1429.jpg Pavise shield Bastardschwert.jpg Bastard sword Musee-de-lArmee-IMG 1099.jpg Blended crossguarded sword Exibition area in the Galerija-Muzej Lendava, Lendava Castle, 2013-08-11-2.jpg Pavise and halberds Crossbow Photo.jpg Crossbow and accessories Bunty Wadą posiadania okresowo lub okazjonalnie opłacanych rekrutów było to, że jeśli ich pieniądze nie dotarły na czas, po prostu opuszczali pole bitwy lub - w gorszym scenariuszu - buntowali się, co zdarzyło się w kilku przypadkach. Ponieważ byli oni tymi samymi wykwalifikowanymi żołnierzami pod dowództwem tych samych przywódców, którzy wcześniej walczyli pod węgierską flagą, byli tak samo trudni do wyeliminowania, jak Czarna Armia dla jej wrogów. zawsze była to flanka lub oddział, który opuszczał kampanię. Łatwiejszym rozwiązaniem było skłonienie kapitana do zaakceptowania niektórych ziem i zamków, które mają zostać zastawione w zamian za służbę (za jednym razem forty Ricsó (Hričovský hrad) i Nagybiccse (Bytča) do Františka Haga). potrzebne cytowanie Przykładowo masy dezercja nastąpiła w 1481 r., gdy grupa 300 jeźdźców przeszła na stronę wojsk Świętego Cesarstwa Rzymskiego. potrzebne cytowanie Jednym z tych odnotowanych buntowników był Jan Švehla, który towarzyszył Maciejowi w Slawonii w 1465 r., aby pokonać Turków; ale gdy zbliżali się do Zagrzebia, Švehla poprosił o królewskie pozwolenie na oficjalne zakończenie ofensywy wraz ze swoimi najemnikami z powodu trudności finansowych. potrzebne cytowanie Jego prośba została odrzucona, w wyniku czego on i dwaj jego wicekapitani opuścili królewską choragiew wraz ze swoimi pułkami. potrzebne cytowanie The disadvantage of having periodically or occasionally paid recruits was that if their money had not arrived on time, they simply left the battlefield, or – in a worse scenario – they revolted, as has happened in several instances. Since they were the same skilled men-at-arms led by the same leaders previously fighting under the Hungarian flag, they were as difficult to eliminate as the Black Army was to its enemies.Szablon:Citation needed However, they could be outnumbered, since it was always a flank or division which quit the campaign. An easier solution was to have the captain accept some lands and castles to be mortgaged in return of service (in one occasion the forts of Ricsó (Hričovský hrad) and Nagybiccse (Bytča) to František Hag).Szablon:Citation needed An example of mass desertion occurred in 1481 when a group of 300 horsemen joined the opposing Holy Roman forces.Szablon:Citation needed One of these recorded insurrections was conducted by Jan Švehla, who accompanied Corvinus to Slavonia in 1465 to beat the Ottomans; but when they were approaching Zagreb, Švehla asked for royal permission to officially quit the offensive with his mercenaries due to financial difficulty.Szablon:Citation needed His request was denied, and as a consequence, he and two of his vice-captains left the royal banner along with their regiments.Szablon:Citation needed Po ucieczce Jerzy z Podiebradów potajemnie poparł ich najazd na komitat w Nitrze i okupację fortu Kosztolány, ponieważ armia składała się z czesko-morawskich fachowców, którzy wcześniej służyli dla Jerzego i Fryderyka III. Oprócz milicji szukali schronienia religijni wygnańcy (uważani za heretyków), w tym husyccy Bratriks („Bracia” - husyci na Słowacji, tj. w Górnych Węgrzech) i zbuntowani Žebrakowie [34], którzy preferowali grabieże zamiast zapłaty. Švehla założył fort ad hoc i wyznaczył Joriga Lichtenburgera i Vöttau na hrabiów. Fort i jego grabieżcy mieli otaczającą go strefę wpływów, od dolin Wagu i Nitry po wschodnie prowincje Austrii. Maciej zdał sobie sprawę z zagrożenia i rozkazał dwóm swoim kapitanom „górnych ziemi” pokonać Kosztolany, a mianowicie Stefanowi Zápolya i Blažowi Podmanickiemu. Po powrocie ze Slawonii król dołączył do oblężenia. Warto wspomnieć, że tutaj Maciej niejednokrotnie współpracował z Fryderykiem. Wysłał silnie opancerzony oddział konny dowodzony przez dowódcę Ulricha von Grafenecka, aby pomógł zniszczyć te brygady. Gdy dotarł do Pozsony (Bratysława), został wzmocniony przez rycerza Georga Pottendorfera z jego 600 konnymi krzyżowcami. W sumie 8-10 tysięcy ludzi było gotowych do pokonania, którzy rozpoczęli atak po przejęciu niewielkich umocnień 1 stycznia 1467 roku. Cała awangardy oficerów Czarnej Armii byli obecni przeciwko ich byłemu sojusznikowi. Należą do nich palatyn Michał Országh, Jan Jiskra, Jan Haugwitz, Balázs Magyar, Paweł Kinizsi, Mikołaj V Ujlaki, ban Maczwy i Piotr Sobi, ban Dalmacji i Chorwacji, przy czym ci ostatni gina w tej walce. Zanim rozpoczęło się oblężenie, Maciej zaoferował Švehlowi szansę powrotu do służby w zamian za bezwarunkowe poddanie się ze wszystkich powodów. Po odmowie natychmiast rozpoczął oblężenie i ostrzał armat, pomimo trudnych warunków zimowych. Švehla i jego 2500 ludzi (i dodatkowych obywateli) oparli się silniejszemu oblegającemu, ale magazyny żywności osiągnęły bardzo niski poziom, a wszystkie wysiłki, aby się wydostać, zakończyły się niepowodzeniem, więc dwukrotnie chciał kapitulować przed Maciejem, jednak ten zemścił się za odrzucenie jego wczesniejszych propozycji. Po trzech tygodniach Švehli udała się próba wyrwania się, wydostając się z tyłu przez kanał wodny. Chociaż jego fizycznie słaba i wyczerpana świta 2000 piechoty próbowała uciec przed oblegającymi siłami, nie były one wystarczająco szybkie, aby bezpiecznie uciec. Balázs Magyar i Pál Kinizsi zjechali do fortu Csejte (Čachtice), gdzie starli się. Prawie wszyscy uczestnicy buntu polegli, tylko 250 wzięto do niewoli. Švehla ponownie uniknął schwytania, ale chłopi pojmali go, gdyż był zbyt osłabiony, by walczyć. Following their breakaway, George of Poděbrady secretly supported their invasion into the Comitatus of Nitra and their occupation of the fort of Kosztolány, as the army was composed of Bohemian-Moravian professionals previously in service for George and Frederick III. Apart from the militia, there were religious outcasts (considered heretics) looking for shelter, including Hussite Bratriks ("Brothers" – Hussites in Slovakia/Upper Hungary) and rogue Žebraks who favoured pillaging instead of payment. Svehla established an ad-hoc fort, and he appointed Jorig Lichtenburger and Vöttau as comeses for the county. The fort and its looting inhabitants had a surrounding sphere of influence ranging from the valleys of Váh and Nitra to the eastern provinces of Austria. Matthias realized the threat and ordered two of his "upper-land" captains to besiege Kosztolany, namely Stephen Zápolya and Ladislaus Podmaniczky. After returning from Slavonia, the king joined the siege. It is worth mentioning that here, among few occasions, Matthias cooperated with Frederick. He sent a strong-armoured mounted troop led by commander Ulrich von Grafeneck to help wipe out these brigades. When he reached Pozsony (Bratislava), he was reinforced by Knight Georg Pottendorfer with his 600 crusader cavalry. This totaled 8–10 thousand people ready to besiege, who began an assault after taking some minor fortifications on 1 January 1467. The vanguards of the Black Army officers were all present against their former ally. They included the Palatine Michael Ország, Jan Jiskra, Jan Haugwitz, Balázs Magyar, Pál Kinizsi, Nicholaus Ujlaki Ban of Macsó (Mačva), and Peter Sobi Ban of Bosnia-Croatia-Dalmatia, with the latter-most dying in the assault. Before the siege began, Matthias offered Švehla the chance to return to his service in exchange for an unconditional surrender on all grounds. After a refusal, he immediately began the siege and the cannon firing despite the harsh winter conditions. Švehla and his 2,500 men (and additional citizens) resisted the superior besiegers, but food storages reached extremely low levels and all the efforts to break out were unsuccessful, so he decided to capitulate twice to Matthias with the aforementioned taking his revenge in rejecting it. After three weeks, Švehla feigned a breakout attempt in the front while getting out from the rear through a water channel. Though his physically weak and exhausted entourage of 2,000 infantry tried to elude the besieging forces, they were not fast enough to escape safely. Balázs Magyar and Pál Kinizsi rode down to the fort of Csejte (Čachtice), where they clashed. Almost all of the rioters fell, only 250 taken as prisoners. Svehla evaded capture again but was put in custody by peasants by the time he was too debilitated to fight. Maciej skazał go na powieszenie wraz z pozostałymi kilkuset buntownikami. Był to dość brutalny czyn w odniesieniu do kampanii króla Macieja Korwina. Następnego dnia, 31 stycznia 1467 r., będąc świadkiem egzekucji, garnizon poprosił o litość, która została udzielona; a po zdobyciu Kosztolány zaoferował je Františkowi Hagowi - członkowi oddziałów buntowniczych - kapitanowi Czarnej Armii, ponieważ uznał go za wystarczająco wykwalifikowanego. Później jednak w 1474 r. František Hag zbuntował się z powodu braku wynagrodzenia, lecz konflikt zakończył się bez przemocy i pozostał wierny Macieja aż do śmierci. [17] [35] [36] Matthias doomed him to be hanged up along with the remaining couple of hundred prisoners. This was a rather violent act regarding the campaigns of King Matthias Corvin. On the very next day, 31 January 1467, witnessing the executions, the garrison asked for mercy, and it was granted; and after taking Kosztolány, he also offered František Hag – officer member of the resistance group – captainship in the Black Army, since he found him skilled enough. In another case in 1474, František Hag revolted due to lack of pay, but the conflict ended without violence, and he remained Matthias' subject until his death. Rozpuszczenie Plik:Hungarian post-Matthias succession wars (1490-94).jpg Actions of the Black Army after the death of King Matthias Przed śmiercią 6 kwietnia 1490 r. król Maciej poprosił kapitanów i baronów o złożenie przysięgi na syna Jana Korwina by zabezpieczyć jego następstwo na tronie. Chociaż Jan był największym posiadaczem majątku na Węgrzech i miał dowództwo nad Czarną Armią, jego macocha, królowa Beatrycze, zaprosiła dwóch spadkobierców, Świętego Cesarza Rzymskiego Maksymiliana I i polskiego księcia Jana I Olbrachta, na spotkanie do Budy, aby omówić, kto odziedziczy tron. Pierwsza wątpliwość nawiązywała do traktatu pokojowego z Wiener Neustadt, a druga do więzów rodzinnych. Co więcej, węgierscy baronowie zaprosili trzeciego pretendenta, króla Czech i brata Jana Alberta, Władysława II. Po tym, jak baronowie dwukrotnie oszukali Jana Korwina, uciekł ze stolicy i przenosił się do Peczu, lecz został zaatakowany w połowie drogi w wiosce Szabaton i poniósł klęskę, z której mógł się wycofać. Żadna część Czarnej Armii nie była jeszcze zaangażowana, ponieważ ich rdzeń utknął na Śląsku i Styrii. Ich sławni kapitanowie Blaise Magyar i Paul Kinizsi dołączyli do strony pretendentów, odpowiednio, Jana Olbrachta i Władysława; ten ostatni stał się następnie prawowitym królem [37]. Before his death on 6 April 1490, King Matthias asked his captains and barons to pledge an oath to his son John Corvinus and secure his succession to the throne. Though John was the biggest estate holder in Hungary and had the command over the Black Army, his stepmother, Queen Beatrice of Naples, invited two heirs, the Holy Roman Emperor Maximilian I and Polish prince John I Albert, for an assembly to be held at Buda to discuss who would inherit the throne. The first based his claim on the Peace Treaty of Wiener Neustadt, while the latter on his family ties. Furthermore, the Hungarian barons invited a third pretender, the King of Bohemia and brother of John Albert, Vladislaus II. After the barons double-crossed John Corvinus, he escaped from the capital and was moving to Pécs, when he was attacked midway at Szabaton village and suffered a defeat from which he could retreat. No parts of the Black Army were – yet – involved, as their core was stuck in Silesia and Styria. Their famed captains Blaise Magyar and Paul Kinizsi joined the pretenders' side, John Albert and Vladislaus, respectively; the latter subsequently became the legitime king. Maksymilian natychmiast zaatakował podbite terytoria w Austrii w 1490 roku. Czarna Armia umocniła się w okupowanych fortach na zachodniej granicy. Większość z zołnierzy została schwytana przez podstęp, przekupstwo lub bunt obywateli w ciągu kilku tygodni bez większych bitew. Umocniona linia brzegowa wzdłuż rzeki Enns, zbudowana przez kapitana najemników Wilhelma Tettauera, opierała się dość skutecznie przez miesiąc. Z powodu braku zapłaty niektórzy najemnicy Czarnej Armii, głównie Czesi, przeszli na stronę i dołączyli do Świętej Rzymskiej armii 20 000 ludzi najeżdżających Węgry. Ruszyli w głąb Węgier i udało im się zdobyć miasto Székesfehérvár, które splądrowali, a także grób króla Macieja, który był tam przechowywany. Jej landsknechci nadal byli niezadowoleni z grabieży i odmówili zdobywania Budy. Wrócił do Imperium pod koniec grudnia, ale pozostawili garnizony kilkuset żołnierzy w tych węgierskich miastach i zamkach, które okupowali [38]. Maximilian immediately attacked the conquested territories in Austria in 1490. The Black Army fortified itself in the occupied forts on the western border. Most of them were captured by trick, bribery, or citizen revolt in a few weeks without any major battles. The trenchline along the river Enns, which was built by mercenary captain Wilhelm Tettauer, resisted quite successfully for a month. Due to the lack of payment, some of the Black Army mercenaries, mostly Czechs, switched sides and joined the Holy Roman army of 20,000 men in invading Hungary. They advanced in the heart of Hungary and managed to capture the city of Székesfehérvár, which he sacked, as well as the tomb of King Matthias, which was kept there. His Landsknechts were still unsatisfied with the plunder and refused to go for taking Buda. He returned to the Empire in late December but left garrisons of a few hundred soldiers in those Hungarian cities and castles he occupied. Krajowa Rada Baronów postanowiła odzyskać utracone miasta, zwłaszcza Székesfehérvár. Czarna Armia została w odwodzie w Egerze, ale ich wypłata w wysokości 46 000 forintów znów się spóźniła, więc obrabowali sąsiednie klasztory, kościoły, chłopów i posiadłości wielmożów. Po uiszczeniu należnych opłat wyznaczony kapitan Stefan Báthory zebrał armię 40 000 żołnierzy i rozpoczął oblężenie w czerwcu 1491 r., które trwało miesiąc. Odzyskano kolejne mniejsze miasta i bez dalszego wsparcia szlachty niemieckiej Maksymilian zgodził się negocjować, a ostatecznie podpisał pokój w Pressburgu w 1491 r., który obejmował oddanie mu ziem śląskich [38]. Jan Haugwitz nigdy nie uznał tego traktatu i trzymał swój majątek na Śląsku [39]. The National Council of the barons decided to recuperate the cities lost, especially Székesfehérvár. The Black Army was put on reserve at Eger, but their payment of 46,000 forints was late again, so they robbed the neighboring monasteries, churches, peasantries and lorddoms. After their dues were paid, appointed captain Steven Báthory gathered an army of 40,000 soldiers and began the siege in June 1491, which lasted for a month. More minor cities were regained, and without further support from the German nobility, Maximilian agreed to negotiate, and in the end, he signed the Peace of Pressburg in 1491, which included ceding the Silesian lands to him. John Haugwitz never recognized this treaty and held their possessions in Silesia afterwards. Tymczasem rozczarowany Jan Olbracht zebrał armię na wschodniej granicy Węgier i zaatakował okolice Kassy (Koszyce) i Tokaju, również w 1490 r. Jan Korwin zaakceptował Władysława jako swojego feudalnego władcę i pomógł mu w koronacji (osobiście wręczył koronę do niego). Władysław poślubił owdowiałą królową Beatrice, aby uzyskać majątek w wysokości 500 000 forintów. Pozwoliłoby mu to pokryć wydatki Czarnej Armii stacjonującej na Morawach i Górnym Śląsku oraz koszty transportu ich do ojczyzny na Górne Węgry w celu obrony przed polską armią Jan Olbrachta [38]. Jan Filipec, w imieniu nowego króla, pomógł przekonać przywódcę Śląskiej Czarnej Armii, Jan Haugwitza, do powrotu do służby w zamian za 100 000 forintów. Armia węgiersko-czeska licząca 18 000 żołnierzy spotkała się z wojskami polskimi w grudniu 1491 r. w bitwie pod Eperjesem (Preszów), która była decydującym zwycięstwem Czarnej Armii [39]. Jan Olbracht wycofał się do Polski i obiecał, że nie będzie miał już pretensji do tronu. Meanwhile, disappointed John Albert gathered an army at the eastern border of Hungary and attacked the vicinity of Kassa (Košice) and Tokaj, also in 1490. John Corvinus accepted Vladislaus as his feudal lord and helped him in his coronation (he personally handed the crown to him). Vladislaus married widowed Queen Beatrice in order to acquire her assets of 500,000 forints. This would have allowed him to cover the expenses of the Black Army stationed in Moravia and upper Silesia and the cost of transporting them home to Upper Hungary to defend it from the Polish army of John Albert. John Filipec, on the behalf of the new king, helped to convince Silesian Black Army leader John Haugwitz to return to duty in exchange for 100,000 forints. The Hungarian-Czech army of 18,000 met the Polish troops in December 1491 in the Battle of Eperjes (Prešov), which was a decisive victory for the Black Army.</ref> John Albert withdrew to Poland and promised that he had no further claims to the throne. Czarna Armia została wysłana do regionu południowego w celu zwalczania najazdów osmańskich. Czekając na swoje wypłaty, dokonywali grabieży w pobliskich wioskach. Rada Narodowa nakazała Pawłowi Kinizsi za wszelką cenę zaprzestać grabieży. Przybył do Szegednic-Halászfalu pod koniec sierpnia 1492 r., gdzie rozproszył Czarną Armię dowodzoną przez Haugwitz. Z 8 000 członków 2000 udało się uciec do zachodniej Styrii, gdzie nadal plądrowali wsie [39]. Pojmanych eskortowano do Budy, gdzie oficjalnie rozwiązano Czarną Armię i pozwolono im wyjechać za granicę pod warunkiem, że nigdy nie wrócą i nie zażądają zapłaty. Połączyli siły już w Austrii. [1] Konfrontowali się z hrabiem Georgem Eynczingerem 7 maja 1493 r. W Thaya, gdzie wszyscy zostali zabici lub schwytani i zamęczeni na śmierć. Ostatnich pozostałych najemników włączono do lokalnych garnizonów, takich jak ten w Nándorfehérvár (Belgrad) pod dowództwem Balthasara Tettauera, brata Wilhelma Tettauera. Byli tak sfrustrowani swoją sytuacją finansową, że sprzymierzyli się z osmańskim Mihaloğlu Ali Beyem, aby potajemnie przekazać fort swojemu sułtanowi Bayezidowi II. Paweł Kinizsi aresztował kapitana i jego żołnierzy za zdradę i zagłodził ich na śmierć. [1] The Black Army was sent to the south region to fight the Ottoman invasions. While waiting for their wages, they sought plunder in the nearby villages. The National Council ordered Paul Kinizsi to stop the plundering at all costs. He arrived in Szegednic-Halászfalu in late August 1492, where he dispersed the Black Army led by Haugwitz. Of the 8,000 members, 2,000 were able to escape to western Styria, where they continued to pillage the countryside. The prisoners were escorted to Buda, where the Black Army was officially disbanded and they were allowed to leave abroad under the condition never to come back and claim their payment. They joined the forces already in Austria. They confronted Count Georg Eynczinger on 7 May 1493, at Thaya, where they were all killed or captured and tortured to death. The last remaining mercenaries were integrated into local garrisons, such as the one in Nándorfehérvár (Belgrade) under the leadership of Balthasar Tettauer, brother of Wilhelm Tettauer. They were so frustrated about their financial status that they allied with Ottoman Mihaloğlu Ali Bey to handle secretly the fort to his Sultan, Bayezid II. When their plan surfaced, Paul Kinizsi intervened in May 1494 before their act could take place. He arrested the captain and his crew for treason and starved them to death.

Fekete sereg (węg.) Czarna Armia (pol.) Crna četa (chor.) Černá armáda (cz.) Sztandar Czarnego Legionu Sztandar Czarnego Legionu Okres 1458–1494 AD Rozwiązanie 1494 (z powodu braku pieniędzy i buntu najemników) Kraj Królestwo Węgier Lojalność węgierska, czeska (czeska, morawska, śląska), polska, chorwacka, serbska, bawarska, austriacka, szwajcarska Rodzaje wojska ladowe, marynarka Jednostki kawaleria, piechota, artyleria, broń oblężnicza Liczebność w przybliżeniu 28,000 Barwy Ta charakterystyczna flaga z rozwidlonym ogonem została zrekonstruowana po miniaturze z Philostratus Chronicle, jednego z korwinianów, przedstawiającego wjazd Jana Korwina, syna króla Macieja, do Wiednia z 1485 r. Czarny kolor flagi używany był z białym (argent), ale argentna farba utleniała się. Rekonstrukcja zachowuje oryginalny kolor. colors_label Heraldyka Maskotka(i) Kruk Zaangażowani Holy Roman Empire, Bohemia, Poland, Serbia, Bosnia, Moldavia, Wallachia, Italy Dowódcy Król Maciej Korwin Pozostali dowódcy Kinizsi Pál, Magyar Balázs, Szapolyai Imre, Giskra János, Jan Haugwitz, František Hag, Vuk Grgurević, Đorđe Branković

W czasach króla Macieja

Lista bitew i odpowiedzialnych kapitanów Czarnej Armii

Plik:Adolf Liebscher - Jiří z Poděbrad nad obklíčenými vojsky.jpg Adolf Liebscher: Jerzy z Podjebradów obserwuje otaczającą armię Macieja. Plik:Jindrich-podebradsky-proti-uherskemu-vojsku.jpg Věnceslav Černý: Zwycięstwo Henryka Podiebrada nad Węgrami pod Uherskim Brodem w 1469 roku Plik:Ales.jpg Mikoláš Aleš: Spotkanie Jerzego z Podiebradów z Maciejem Korwinem Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg Pomnik króla Macieja i jego generałów w Cluj-Napoca. Od lewej do prawej: Pál Kinizsi, Balázs Magyar, Król Maciej, István Szapolyai i István Báthory. Plik:Magyar Balázs.jpg Portret Balázsa Magyara Plik:Kenyérmezői csata.jpg Bitwa na Chlebowy Polu Plik:Battlbaia.png Plan bitwy pod Baią przedstawiający typową formację wagon-fort, charakterystyczną dla węgierskiej strategii obrony (i oblężenia). Maciej został ranny w plecy strzałami. Plik:Vaslui Battle map.png Plan bitwy pod Vaslui Plik:Salgovar 03.jpg Zamek Salgó. Zajęty przez – wówczas wroga – Jana Jiskrę w 1450 roku, odzyskany przez Macieja w 1460 roku. Zgodnie z tradycją Maciej został ranny w twarz, a blizna rozgniewała go do tego stopnia, że rozpoczął atak na pobliski Zagyvafő i zrównał dwa zamki na ziemię. Plik:Oostr1477.png Ziemie austriackie w 1477 r Kody kolorów kampanii Przeciwko Czechom Przeciwko Świętemu Cesarstwu Rzymskiemu Przeciwko Turkom Przeciwko Mołdawianom Przeciwko Państwu Papieskiem Przeciwko Saksonii Przeciwko Republice Weneckiej Przeciwko Królestwu Polskiemu Przeciwko husytom Przeciwnik Typ Skala Data Miejsce Kapitan(-owie) uczestniczacy Wynik Cz. ۩ 1488 ۩ Głogów, Księstwo Śląskie 22x20px Jan Haugwitz 22x20pxWilhelm Tettauer 22x20px Francis Haraszthy Zycięstwo ŚCRz ỗ← 1484 Leitzersdorf, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Dávidházy István 22x20px 22x20px Dobeš Černohorský z Boskovic Zycięstwo (Szczegóły) ŚCRz ۩ 1484 Korneuburg, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Dávidházy István† 22x20px 22x20px Dobeš Černohorský z Boskovic Zycięstwo Cz. Pl. ۩ 1474 Wrocław, Księstwo Śląskie 22x20px Maciej Korwin 22x20px Melchior Löbel 22x20px Jan II Szalony Zwycięstwo Cz. ỗ← 1468 Olomouc, Margrabstwo Morawskie 22x20px Maciej Korwin Zwycięstwo Cz. ỗ← 1469 Hradiště, Margrabstwo Morawskie 22x20px Maciej Korwin Porażka ŚCRz ۩ 1485 Vienna, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo (Szczegóły) ŚCRz ۩ 1487 Wiener-Neustadt, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Maciej Korwin 22x20px Szapolyai Imre 22x20pxWilhelm Tettauer 22x20px 22x20px Drágffy Bertalan 22x20px Szekler Jakab 22x20px 22x20px Kanizsai II. László 22x20px Geréb III. Péter 22x20px Geréb Mátyás 22x20px 22x20px Báthori V. István Zycięstwo (Szczegóły) ŚCRz ۩ 1480 Radkersburg, Księstwo Styrii 22x20px Szapolyai István22x20px Szekler Jakab Zycięstwo ŚCRz ۩ 1482 Hainburg, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Szapolyai István 22x20px Wilhelm Tettauer Porażka (Szczegóły) ŚCRz ۩ 1482 Hainburg, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Maciej Korwin 22x20px Szapolyai István Zycięstwo (Szczegóły) Tur. ỗ← 1479 Chlebowe Pole, Królestwo Węgier 22x20px Kinizsi Pál 22x20px 22px Báthori V. István 22x20px Vuk Grgurević 22px Basarab Laiotă cel Bătrân Zycięstwo (Szczegóły) Mld ỗ← 1467 Baia, Hospodarstwo Mołdawskie 22x20px Maciej Korwin 22x20px 22x20px Báthori V. István Porażka (Szczegóły) Tur. ỗ← 1475 Vaslui, Hospodarstwo Mołdawskie 22px Michael Fants (skromne wsparcie zbrojne dla głównych sił mołdawskich) Zycięstwo (Szczegóły) Tur. ۩ 1463 Jajce, Bośnia 22x20px Maciej Korwin 22x20px Kállay V. János 22x20px Parlagi György 22x20px Kállay I. Pál 22x20px Provost Gaspar Bak of Berend Zycięstwo (Szczegóły) Tur. ۩ 1464 Jajce, Bośnia 22x20px Szapolyai Imre Zycięstwo Tur. ۩ 1464 Srebrenik, Bośnia 22x20px Maciej Korwin 22x20px Szapolyai Imre Zycięstwo Tur. ۩ 1464 Zvornik, Bośnia 22x20px Maciej Korwin 22x20px Szapolyai Imre 22x20px Count Sigismund Szentgyörgyi 22x20px Berthold Elderbach Monyorókeréki 22x20px Nicholas Székely Szentgyörgyi 22x20px 22x20px Kanizsai II. László Porażka Tur. ỗ← 1476 Šabac, Banate of Bośnia 22x20px Matucsinai György 22x20px 22x20px Báthori V. István 22x20px 22x20pxFrantišek Hag† 22x20px Vuk Grgurević 22x20pxSir Richard Champleyn Zycięstwo Tur. ỗ← ≠ 1481 ۩ Otranto, Królestwo Neapolu 22x20px Magyar Balázs Zycięstwo (Szczegóły) Pope ỗ← ≠ 1488 Naples, Królestwo Neapolu Oddziały pomocnicze dla jego teścia króla neapolitańskiego Zycięstwo Saks. ỗ← ≠ 1487 Sankt Pölten, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo (Szczegóły) ŚCRz ỗ← 1459 Körmend, Królestwo Węgier 22x20px Szentmártoni Simon Nagy 22x20px Rozgonyi Michael† Porażka ŚCRz ỗ← 1459 Upper Pannonia, Królestwo Węgier 22x20px Szentmártoni Simon Nagy Zycięstwo ŚCRz ۩ 1484 Bruck, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Dávidházy István Zycięstwo Tur. ỗ← 1484 Temesvár, Królestwo Węgier 22x20px Kinizsi Pál Zycięstwo Tur. ỗ← 1463 Temesvár, Królestwo Węgier 22x20px Pongrácz László Zycięstwo Tur. ỗ← 1476 Pančevo, Despotat Serbii 22x20px Nagy Béla 22x20px Nagy Ambrus 22x20px Dóczy Péter 22x20px Dóczy László 22x20px Dóczy Francis 22x20px Nifor Imre 22x20px Chepely János 22x20px Vuk Grgurević 22x20px Jaksics Demeter 22x20px Arifti Francis 22x20px Adei János 22x20px Abraham Sebestyén 22x20px Pétsei Michael 22x20px Henei Markus 22x20px Henei László Zycięstwo Tur. ỗ← 1482 Zrenjanin, Despotat Serbii 22x20px Kinizsi Pál 22x20px Dóczy Péter 22x20px Vuk Grgurević Zycięstwo Cz. ỗ← 1469 Vilémov, Kingdom of Bohemia 22x20px Maciej Korwin (poddanie się) Porażka Cz. ỗ← 1469 Uherský Brod, Margrabstwo Morawskie 22x20px Maciej Korwin Porażka Cz. ۩ 1469 Špilberk Zamek, Margrabstwo Morawskie 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo Tur. ỗ← 1481 Bosnasaray, Imperium Osmańskie 22x20px Maciej Korwin 22x20px Vuk Grgurević Zycięstwo RW. ỗ← 1479 Veglia, Księstwo Krk 22x20px Magyar Balázs Porażka Pl. ۩ 1471 Nitra, Królestwo Węgier 22x20px Maciej Korwin 22x20px Szapolyai Imre Zycięstwo Pl. ۩ 1473 Michalovce, Królestwo Węgier 22x20px Maciej Korwin 22x20px Jaksics Demeter 22x20px Csupor Michael† Zycięstwo Pl. ۩ 1473 Humenné, Królestwo Węgier 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo hss ۩ 1460 Salgó Zamek, Królestwo Węgier 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo hss ۩ 1460 Zagyvafő Zamek, Królestwo Węgier 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo hss ۩ 1459 Sajónémeti, Królestwo Węgier 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo hss ۩ ≠ 1459 Hlohovec, Królestwo Węgier 22x20px Rozgonyi Sebestyén 22x20px 22x20px Héderváry László (biskup) Zycięstwo hss ۩ ≠ 1458 Vadna, Królestwo Węgier 22x20px Rozgonyi Sebestyén 22x20px 22x20px Héderváry László (biskup) Zycięstwo hss ۩ 1459 Sárospatak, Królestwo Węgier 22x20px Rozgonyi Sebestyén 22x20px 22x20px Héderváry László (biskup) 22x20px Magyar Balázs Zycięstwo hss ۩ ≠ 1460 Gyöngyöspata, Królestwo Węgier 22x20px Maciej Korwin 22x20px Rozgonyi Sebestyén 22x20px 22x20px Héderváry László (biskup) Zycięstwo hss ۩ ≠ 1458 Jasov, Królestwo Węgier 22x20px Rozgonyi Sebestyén Zycięstwo hss ۩ ≠ 1458 Nižná Myšľa, Królestwo Węgier 22x20px Rozgonyi Sebestyén 22x20px 22x20px Héderváry László (biskup) 22x20px Magyar Balázs Zycięstwo hss ۩ 1462 Kežmarok Zamek, Królestwo Węgier 22x20px Szapolyai István Zycięstwo hss ۩ ≠ 1458 Sečovce, Królestwo Węgier 22x20px Rozgonyi Sebestyén 22x20px Magyar Balázs Zycięstwo hss ỗ← 1458 Rimavská Seč, Królestwo Węgier 22x20px Rozgonyi Sebestyén Zycięstwo Mld ۩ 1462 Kiliya, Voivodate of Wołoszczyzny 22x20px Vlad Tepes (węgierski garnizon) Zycięstwo Mld ۩ ≠ 1465 Kiliya, Voivodate of Wołoszczyzny (węgierski garnizon) Porażka Tur. ۩ ≠ 1474 Várad, Królestwo Węgier nieznany, zamek osobisty Por. Zwc. Cz. ỗ← 1488 Thomaswalde, Księstwo Śląskie 22x20px Jan Haugwitz Zycięstwo hss ۩ ≠ 1458 Plaveč, Królestwo Węgier 22x20px Szapolyai Imre Zycięstwo Pl. ۩ ≠ 1474 Árva, Królestwo Węgier 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo Pl. ۩ ≠ 1474 Likavka, Królestwo Węgier 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo ŚCRz ۩ 1480 Maribor, Księstwo Styrii 22x20px Szapolyai István 22x20px Wilhelm Tettauer Porażka Tur. ŚCRz ۩ ≠ 1480 Neumarkt in Steiermark, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Jan Haugwitz Zycięstwo ŚCRz ۩ ≠ 1477 Stein, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Johann Zeleny of Schonau Porażka ŚCRz ۩ ≠ 1477 Gozzoburg, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Johann Zeleny of Schonau Porażka ŚCRz ۩ 1486 Eggenburg, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Maciej Korwin 22x20px 22x20px Drágffy Bertalan Zycięstwo ŚCRz ۩ 1486 Laa an der Thaya, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo ŚCRz ۩ 1486 Retz, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo (Szczegóły) ŚCRz ۩ 1485 Kaiserebersdorf, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Maciej Korwin 22x20px 22x20px Dobeš Černohorský z Boskovic Zycięstwo (Szczegóły) ŚCRz ۩ 1485 Pitten, Arcyksięstwo Austrii 22x20px Maciej Korwin Zycięstwo skróty † : Oznacza kapitana zmarłego w bitwie ۩ : Oznacza oblężenie (daty w oblężeniach dotyczą końca oblężenia) ỗ← : Oznacza bitwę na otwartym polu ۩ : Oznacza niewielki konflikt z udziałem mniej niż 5000 żołnierzy węgierskich Cz. : Czesi ŚCRz : Święte Cesarstwo Rzymskie Tur. : Turcy Młd : Mołdawianie Pope : Państwo Papieskie Saks. : Saksoni RW. : Republika Wenecka Pl. : Królestwo Polskie hss : husyci HUN : Wegry Po śmierci króla Macieja Post-Matthias Przeciw Węgrom Przeciwnik Typ Skala Data Miejsce Kapitan(owie) upoważnieni Outcome ŚCRz ۩ ۩ 1490 Ernsthofen, Królestwo Węgier 22x20px Wilhelm Tettauer Porażka ŚCRz ۩ 1491 Székesfehérvár, Królestwo Węgier 22x20px 22x20px Báthori V. István (armia wspierająca) Zwycięstwo Pl. ỗ← 1491 Prešov, Hungary 22x20px Szapolyai István 22x20px Jan Haugwitz(armia wspierająca) Zwycięstwo HUN ỗ← 1492 Szegednic, Halászfalu; Królestwo Węgier 22x20px Jan Haugwitz Porażka ŚCRz ỗ← ۩ 1493 Thaya, Święte Cesarstwo Rzymskie 22x20px Jan Haugwitz† Porażka HUN ۩ ۩ 1494 Belgrade, Królestwo Węgier 22x20px Balthasar Tettauer† Porażka

Odmiany nazwisk

Międzynarodowe stosowanie nazw historycznych

Węgierski (nazwisko, imię)	Angielski (imię, nazwisko)	Ethnolect (imię, nazwisko)
Korvin Mátyás (Mátyás király)	Mat(t)hias Rex, Mat(t)hias Corvin, Mat(t)hias Corvinus, Mat(t)hias Hunyadi, Mat(t)hias Korwin	po czeskuczeski: Matyáš Korvín, po rumuńsku Matijaš Korvin, po niemiecku: Matthias Corvinus, po łacinie (średniowiecznej: Mattias Corvinus, po polsku: Maciej Korwin, po rumuńsku: Matia/Matei/Mateiaş Corvin, po serbsku: Матија Корвин/Matija Korvin, po słowacku: Matej Korvín, po słoweńsku: Matija Korvin, po rosyjsku: Матьяш Корвин/Matyash Corvin
Magyar Balázs	Balázs/Balazs Magyar, Blaž the Magyar	po rumuńsku Blaž Mađar, po hiszpańsku:Blas Magyar, po niemiecku:Blasius Magyar, po włosku:Biagio Magiaro
Kinizsi Pál	Paul/Pál Kinizsi	po rumuńsku: Pavel Chinezul, po hiszpańsku:Pablo Kinizsi
(S)Zápolya(i) Imre, S)Zapolya(i) Imre, Szipolyai Imre Szapolyai Imre	Emeric Zapolya, Emeric Zapolyai, Emeric Szapolya, Emeric Szapolyai, Emrich of Zapolya	po polsku: Emeryk Zápolya, po słowacku: Imrich Zápoľský, po hiszpańsku: Emérico Szapolyai (de Szepes), po niemiecku: Stefan von Zips
Giskra János	John Giskra, John Jiskra	po czesku: Jan Jiskra z Brandýsa, po niemiecku: Johann Giskra von Brandeis, po włosku:Giovanni Gressa
Löbl Menyhért	Melchior Löbel, Melchior Loebel, Melchior Löbl, Melchior Loebl	po niemiecku: Melchior Löbel
Haugwitz János	John Haugwitz	po niemiecku: Johann Haugwitz, po czesku: Hanuš Haugvic z Biskupic
Báthory István, Báthori István	Stephen V Báthory, Stephen Báthory of Ecsed	po rumuńsku: Ștefan Báthory, po niemiecku: Stephan Báthory von Ecsed, po włosku: Stefano Batore
Csupor Miklós	Nicolaus Chiupor, Nicolaus Csupor	po rumuńsku: Nicolae Ciupor
Jaksics Demeter	Demetrius Jaksic	po serbsku: Dmitar Jakšić
Újlaki V. Miklós	Nicholaus of Ujlak, Nicholaus Iločki	po rumuńsku Nikola Iločki
Hag Ferenc	František Hag	po czesku: František z Háje, po niemiecku: Franz von Hag
Tettauer Vilmos	Wilhelm Tettauer	po czesku: Vilém Tetour z Tetova

Przypisy

Zobacz także

Szablon:Div col{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=|preview=Page using Template:Columns-list with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | colwidth | gap | rules | small | style }}

Linki zewnętrzne

• Tactics and structure of the Black Army
• A thousand years of the Hungarian art of war