Geregye Miklós: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 58: | Linia 58: | ||
==Rodzina== | ==Rodzina== | ||
| − | Syn [[sędzia|sędziego królewskiego]] [[Geregye Pál]]a z nieznana z imienia matką z | + | Syn [[sędzia|sędziego królewskiego]] [[Geregye Pál]]a z nieznana z imienia matką z rodu [[Győr]], która była wnuczką [[palatyn]]a [[Győr I. Pat]]a. Miał trzech braci: [[Geregye István|Istvána]], [[Geregye II. Geregye|Geregye II]] [[Geregye II. Eth|Etha II]] i siostrę Agnes, która poślubiła [[Nagymihályi Turul]]a Nagymihályi, a po śmierci męża wstąpiła do klasztoru na [[Wyspa Małgorzaty|Wyspie Małgorzaty]]. Dziadkiem Miklós był [[Wojewoda|wojewoda Siedmiogrodu]] [[Geregye I. Eth|Eth I.]]<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 280-281.</ref> Gdy Geregye i Eth pojawili się we współczesnych zapisach dekady później na przełomie lat 70. 80. niż ich starsi bracia, historyk [[Zsoldos Attila]] uznał ich za dzieci z rzekomego drugiego małżeństwa Pála Geregye.<ref name="Zsoldos2016">Zsoldos, Attila (2016). ''A Berettyó urai'' [''Panowie z Berettyó'']. W: Zsoldos, Attila (ed.). ''Nagyvárad és Bihar az Árpád-kor végén (Tanulmányok Biharország történetéből 3.)''. Varadinum Kulturális Alapítvány. str. 109, 112-113.</ref> Nie ma żadnych informacji o żonach ani potomkach Miklós.<ref name="Markó" /> |
== Partyzant księcia Stefana == | == Partyzant księcia Stefana == | ||
Wersja z 12:55, 20 lip 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Geregye Miklós (pol. Mikołaj Geregye) (* nieznana, † po 1279), węgierski szlachcic, właściciel ziemski, członek wpływowego rodu Geregye. RodzinaSyn sędziego królewskiego Geregye Pála z nieznana z imienia matką z rodu Győr, która była wnuczką palatyna Győr I. Pata. Miał trzech braci: Istvána, Geregye II Etha II i siostrę Agnes, która poślubiła Nagymihályi Turula Nagymihályi, a po śmierci męża wstąpiła do klasztoru na Wyspie Małgorzaty. Dziadkiem Miklós był wojewoda Siedmiogrodu Eth I.[1] Gdy Geregye i Eth pojawili się we współczesnych zapisach dekady później na przełomie lat 70. 80. niż ich starsi bracia, historyk Zsoldos Attila uznał ich za dzieci z rzekomego drugiego małżeństwa Pála Geregye.[2] Nie ma żadnych informacji o żonach ani potomkach Miklós.[1] Partyzant księcia StefanaMiklós i jego brat István zostali po raz pierwszy wspomniani w królewskim przywileju w 1256 roku, gdy Béla IV nakazał ich ojcu Pawłowi zwrócić pewne nabyte ziemie wzdłuż rzeki Sebes-Körös: Telegd, Szabolcs, Sonkolyos i Bertény z ich królewskimi zwyczajami (dziś odpowiednio Tileagd, Săbolciu, Șuncuiuș i Birtin w Rumunii) do pierwotnych właścicieli. W poprzednim roku jego wojska zajęły ziemie sąsiedniego klanu Csanád; prawdopodobne jest, że zarówno Miklós, jak i István brali udział w potyczce.[2] Według statutu z 1278 r. Paweł i jego synowie również nielegalnie posiadali ziemię w Székelyhíd (dziś Săcueni, Rumunia).[2] Po tych bezprawnych czynach Paweł został potępiony na dworze królewskim i nigdy nie utrzymywał już żadnych godności ani pozycji. W tym kontekście Miklós i István należeli do partyzantów księcia István, którego relacje z ojcem Bélą IV pogorszyły się na początku lat 60. XX wieku.[3] Możliwe, że Miklós był identyczny z tym imiennym dworzaninem, który służył jako hrabia (książę) gospodarstwa książęcego w 1259 r.[4] Mniej więcej w tym samym czasie jego brat István był ispánem komitatu Vas w 1260 r.[4] Następnie Miklós funkcjonował jako wojewoda Siedmiogrodu w latach 1267–1268, pod koniec panowania Béli IV (przypuszczalnie zachował godność nieprzerwanie od 1264 do 1270). Siedmiogród należał do królewskiego księcia István, który nawet w drugiej połowie lat sześćdziesiątych przyjął tytuł Młodszego Króla.[4] Bracia Geregye wsparli księcia w wojnie domowej między ojcem i synem, która rozwinęła się w latach 1264–65. Możliwe, że walczyli w bitwie pod Isaszegiem w marcu 1265 r., ponieważ jeden z wojowników zamku Miklós z komitatu Vas otrzymał od króla status sług królewskich za zasługi wojskowe na polu bitwy.[2] Historyk Zsoldos Attila uważa geograficzną bliskość ich ziem do dworu książęcego w Siedmiogrodzie, a pogarszające się stosunki ich ojca z Bélą IV przyczyniły się do ich udziału w buncie przeciwko władzy królewskiej.[2] Aspiracje do oligarchiiLojalność braci Geregye wobec księcia Stefana nagle rozpadła się w maju 1270 r., gdy ten wstąpił na tron i został królem Węgier, jako Stefan V. Miklós wraz z kilkoma magnatami uciekł z kraju i oddał się pod ochronę Ottokara II. Czeski król otrzymał również zamek Dobronya na Górnych Węgrzech (dziś Podzámčok, Słowacja) od Miklós. Brał udział w kampanii Ottokara przeciwko Węgrom w 1271 r., obległ i zajął zamek Nyitra i przeprawił się przez rzekę Garam. Po zawarciu traktatu pokojowego między Szczepanem V a Ottokarem II (1271) Miklós powrócił na Węgry, ale odzyskał dawne wpływy polityczne dopiero po śmierci króla Stefana V w 1272 roku.[1] W latach 1272–1274, za panowania młodego Władysława IV, Miklós był wojewodą Siedmiogrodu, a zatem potem trzykrotnie ispánem komitatu Szolnok[4][5] Został wybrany sędzią królewskim i head of Bánya (Árkibánya) ispánate w 1275 r.[4] Brał czynny udział w walce o władzę między baronami i wspierał rodzinę Kőszegi i Joakima z klanu Gutkeled. Miklós i jego bracia próbowali ustanowić władzę niezależnie od króla. Miklós zaczął rozszerzać swoje wpływy na terytoria otaczające jego posiadłości i zamki, Adorján, Almás, Sólyomkő i Valkó. Jednak król Władysław IV wyeliminował jego bunt siłą zbrojną w 1277 r.. Po tym klan Geregye utracił swoje posiadłości i pozycje polityczne.[1] Przypisy
Źródła
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
