Gusić (ród): Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 7: | Linia 7: | ||
|dynastia = Gusić | |dynastia = Gusić | ||
|herb = Gusići.jpg | |herb = Gusići.jpg | ||
| − | |kraj = [[File:Coat of arms of Croatia 1495.svg|border|18px]] [[Chorwacja w unii z Węgrami| | + | |kraj = '''Królestwa''':<br>[[File:Coat of arms of Croatia 1495.svg|border|18px]] [[Chorwacja w unii z Węgrami|Chorwacji]] (1102–1526)<br>[[File:Hungary Arms.svg|18px]] [[Królestwo Węgier|Węgier]] (1102–1526) |
|tytuły = [[Župan]], [[Knyaz|Knez]], [[Comes]], [[Count]], [[Graf]], [[Baron]], [[Ban (title)|Ban]] | |tytuły = [[Župan]], [[Knyaz|Knez]], [[Comes]], [[Count]], [[Graf]], [[Baron]], [[Ban (title)|Ban]] | ||
|założyciel = Pavao | |założyciel = Pavao | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
|rok rozwiązania = | |rok rozwiązania = | ||
|rok złożenia z funkcji = 1671 | |rok złożenia z funkcji = 1671 | ||
| − | |etniczność = | + | |etniczność = chorwackie |
|dynastia macierzysta = | |dynastia macierzysta = | ||
|gniazda = Posedarje, Krbava | |gniazda = Posedarje, Krbava | ||
Wersja z 07:15, 1 paź 2019
Źródła: Gusići , Gusić family
| |||||||||||||||||||||
Gusic (według niektórych źródeł Gusic) jest jednym z dwunastu starożytnych plemion chorwackich, których starsi odegrali znaczącą rolę w średniowiecznym państwie chorwackim, wśród uprzywilejowanych, którzy mieli prawo wybrać króla.
Gusići (prema nekim izvorima Gušići) su jedno od dvanaest starohrvatskih plemena, čiji su starješine imali značajnu ulogu u srednjovjekovnoj hrvatskoj državi, spadajući među one povlaštene koji su imali pravo birati kralja.
1
W średniowieczu Gusićowie zamieszkiwali i byli właścicielami obszaru większości historycznej chorwackiej prowincji Lika i należą do najważniejszych przedstawicieli szlachty Lika. Źródła historyczne wspominają, że Pavao Gusic, członek książąt krbawskich Gusic, uczestniczył jako jeden z dwunastu przedstawicieli chorwackiej szlachty w wyborach Colomana na króla Chorwacji i Węgier w 1102 r. I był partią („sygnatariuszem”) porozumienia znanego jako Pacta Conventa , na mocy którego Chorwacja przystąpiła do unii personalnej z Węgrami.
Gusići su u srednjem vijeku naseljavali i posjedovali područje velikog dijela povijesne hrvatske pokrajine Like i spadaju među najznačajnije predstavnike ličkog plemstva. U povijesnim izvorima spominje se da je Pavao Gusić, pripadnik roda krbavskih knezova Gusića, sudjelovao kao jedan od dvanaest predstavnika hrvatskog plemstva pri izboru Kolomana za hrvatsko-ugarskog kralja godine 1102. i bio sudionik („potpisnik“) sklapanja sporazuma poznatog pod nazivom Pacta conventa, čime je Hrvatska ušla u personalnu uniju s Ugarskom.
2
W „Postępowaniach dyplomatycznych Królestwa Chorwacji, Dalmacji i Slawonii” historyk Tadija Smičiklas zwraca uwagę, że już w 1287 r. Gusici mieli w herbie postać gęsi z szyją przebitą strzałą. W tym czasie członkowie tej szlacheckiej rodziny byli najbogatszymi i najbardziej wpływowymi w okolicy parafii Krbava i sprawowali hrabstwo. Ich kwatera główna znajdowała się w Udbinie, a parafia obejmowała również obszar Korenica oprócz węższego obszaru Krbava.
U svom „Diplomatičkom zborniku Kraljevine Hrvatske, Dalmacije i Slavonije“ povjesničar Tadija Smičiklas ističe da su Gusići već 1287. godine imali u svojem grbu kao heraldički znak lik guske s vratom probodenim strijelom. U to su vrijeme članovi ovog velikaškog roda bili najbogatiji i najutjecajniji na području Krbavske župe i obnašali župansku čast. Sjedište im je bilo u Udbini, a župa je osim užeg područja Krbave uključivala i područje Korenice.
3
Na przełomie XIII i XIV wieku na czele najsilniejszej gałęzi tego szlachetnego rodu stał książę Kurjak Gusić, którego potomkowie nazywani są odtąd Kurjakovićs. Wśród nich było kilka chorwackich zakazów:
Budislav (Butko), wnuk Kurjaka († 15 lutego 1401 r.), Ban 1394.
Paweł i Jan, prawnukowie, zakazy 1410-1411.
Ivan Karlovic „Torquatus” (łac. Torquatus), syn Karla Kurjakovicia i Dorothei Frankopan, (* 1478/79; † 1531), zakaz 1521-1524. i 1527–1531.
Krajem 13. i početkom 14. stoljeća na čelu najjačeg ogranka ovog plemićkog roda nalazi se knez Kurjak Gusić, čiji se potomci od tada pa nadalje nazivaju Kurjakovići. Među njima je bilo nekoliko hrvatskih banova:
- Budislav (Butko), Kurjakov unuk (†15. veljače 1401.), ban 1394.
- Pavao i Ivan, Kurjakovi praunuci, banovi 1410-1411.
- Ivan Karlović „Torkvat“ (latinski: Torquatus), sin Karla Kurjakovića i Doroteje rođ. Frankopan, (*1478/79; †1531.), ban 1521-1524. i 1527-1531.
4
Podczas tureckiej inwazji na chorwackie ziemie w XV i XVI wieku książęta Krbav przenieśli się na północny zachód, w nieco bezpieczniejsze regiony. W Gacku wznieśli fortecę Gusić-grad, która w 1575 r. Została zajęta, a następnie zniszczona przez Turków. Brlog ma podobny los. Następnie Gusic udał się najpierw do Senja, gdzie pełnił różne obowiązki wojskowe, a następnie do Ogulina i innych pustych części okupowanej Chorwacji, a także na terytorium Słowenii.
U jeku turske navale na hrvatske krajeve tijekom 15. i 16. stoljeća krbavski se knezovi sele prema sjeverozapadu, u nešto sigurnije krajeve. U Gackoj podižu utvrdu Gusić-grad, koju međutim 1575. godine zauzimaju i kasnije razaraju Osmanlije. Sličnu sudbinu doživljava i grad Brlog. Gusići zatim najprije odlaze u Senj, gdje vrše različite vojne dužnosti, a kasnije u Ogulin i dalje, u druge slobodne krajeve tada većim dijelom okupirane Hrvatske, te na područje Slovenije.
5
Na początku XVIII wieku (a konkretnie 21 kwietnia 1701 r.) Gąsienice cesarza austriackiego otrzymały szlachetny tytuł barona i odpowiedni herb. W XVIII wieku gałąź rodziny barona podzieliła się na dwie części. Rodzina Gusićów należała również do książąt Izačić i Krčelići.
Početkom 18. stoljeća (točnije 21. travnja 1701. godine) Gusići od austrijskog cara dobivaju plemićki naslov baruna i odgovarajući grb. Tijekom 18. stoljeća barunski se ogranak obitelji podijelio na dva dijela. Rodu Gusića pripadali su i knezovi Izačići i Krčelići.
6
Potomkowie książąt Krbav Gusić nadal mieszkają w całej Chorwacji i niedaleko Novo Mesto w Słowenii.
Potomci krbavskih knezova Gusića i danas žive širom Hrvatske, te kod Novog Mesta u Sloveniji.
7
Niedaleko słoweńskiej granicy w Vivodina urodził się Ivan Rupert Gusic, tłumacz Nowego Testamentu na dialekt kajkavian.
Nedaleko od slovenske granice u Vivodini rođen je Ivan Rupert Gusić, prevoditelj Novog zavjeta na kajkavsko narječje.
Vanjske poveznice
- Grb krbavskih knezova Gusića
- Rodoslovlje ogranka Kurjakovića s češko-mađarskom verzijom imena
- Ličko plemstvo i njegovo heraldičko znakovlje
- Lička prezimena i ličke plemićke obitelji
- Kraljevska vlast u Lici u vrijeme kralja Bele IV
- Plemstvo dvanaest plemena Kraljevine Hrvatske
- Knezovi Kurjakovići Krbavski
- Plemićka obitelj Gusići u Slovenskom biografskom leksikonu
.svg){kind=link}