Kacsics I. Simon: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 49: | Linia 49: | ||
==Kariera== | ==Kariera== | ||
| − | Simon został mianowany [[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]] w 1212 roku, zachowując godność u boku swojego brata.<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 417, 454-455.</ref> | + | Simon został mianowany [[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]] w 1212 roku, zachowując godność u boku swojego brata.<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 417, 454-455.</ref> Dokument królewski z 1228 r. potwierdził, że Simon wraz z [[Péter, syn Töre|Piotrem]] (synem Töre) odegrali decydującą rolę w zabójstwie królowej [[Gertruda|Gertrudy z Meranii]] we wrześniu 1213 r. Jego brat [[Kacsics Mihály|Michał]] i [[palaty]]n [[Bár-Kalán Bánk|Bank Bar-Kalan]] prawdopodobnie również brali udział w przygotowaniach zabójstwa. Po powrocie króla [[II. András|Andrzeja II]] z [[Haliczyna|Haliczyny]] tylko Piotr został stracony przez ścięcie, klan [[Kacsics]] mógł jednak zachować swoje posiadłości i wpływy, z uwagi na okoliczności polityczne i brak poparcia króla.<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 417, 454-455.</ref> |
| − | Ponieważ Simon posiadał majątki w Siedmiogrodzie, historycy Majnarić i [[Körmendi Tamás]] zastanawiali się<ref name="Majnarić" /><ref name="Körmendi" /> czy Simon Kacsics był identyczny z tym Szymonem, który służył jako [[ispán]] | + | Ponieważ Simon posiadał majątki w Siedmiogrodzie, historycy Majnarić i [[Körmendi Tamás|Tamás Körmendi]] zastanawiali się<ref name="Majnarić" /><ref name="Körmendi" /> czy Simon Kacsics był identyczny z tym Szymonem, który służył jako [[ispán]] komitatu [[Szabolcs]]<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 37, 54, 200, 203.</ref> i stolnik (''magister dapiferorum''). w 1214.<ref name="Zsoldos" /> Po tym Simon został wymieniony jako [[wojewoda Siedmiogrodu]] w 1215 roku.<ref name="Zsoldos" /><ref name="Markó" /> Później pełnił [[ispán]]a komitatu [[Szatmár]] w 1221 roku.<ref name="Zsoldos" /> |
| − | [[IV. Béla|Bela]], który od dawna sprzeciwiał się | + | [[IV. Béla|Bela]], który od dawna sprzeciwiał się „''bezużytecznym i zbędnym wieczystym donacjom''” ojca, został ustanowiony [[Książę Siedmiogrodu|księciem Siedmiogrodu]] w 1226 r. zaczął odzyskiwać donacje ziemskie króla [[II. András|Andrzeja II]] w całym kraju w 1228 r. Zmusił ojca do konfiskaty majątków szlacheckich, którzy spiskowali przeciwko jego matce półtorej dekady wcześniej. W związku z tym Simon stracił swoje ziemie i wioski w Siedmiogrodzie, w tym [[Kemény]] (dziś w [[Brâncovenești]], Rumunia), przyznane [[Tomaj Dénes|Denisowi Tomajowi]] i jego klanowi (przodkom rodziny [[Losonczy-Bánffy]]). W swoim dokumencie Andrzej II wspomniał o aktywnym udziale Simona w zabójstwie jego małżonki.<ref name="Körmendi" /> Konfiskata ziemi w 1228 r. może być przejawem późniejszego odwetu w związku z rosnącą rolą w polityce krajowej książąt: Beli i [[Koloman]]a od wczesnych lat 20. XIII wieku, jak argumentował historyk [[Gyula Pál|Pál Gyula]].<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 417, 454-455.</ref> |
| − | Historyk [[Körmendi Tamás]] argumentował, że | + | Historyk [[Körmendi Tamás|Tamás Körmendi]] argumentował, że nierealistycznym jest stwierdzenie, że Andrzej II wyznaczył Simona na godność ''baronialną'' po morderstwie, nawet jego nieliczne możliwości ukarania sprawców, jak twierdził Pauler. W związku z tym Simon nie został uznany za zabójcę [[Gertruda|Gertrudy]] zaraz po morderstwie. Gdy wspomniano o Simonie jako zbrojnym uczestniku aktu, to przypuszczalnie stał się ofiarą intryg władzy i został oskarżony o spisek wyłącznie z powodów politycznych. Mimo że Simon nie pełnił żadnych funkcji po 1221 r., prawdopodobnie pozostawał wpływowy ze względu na swoje rozległe posiadłości w Széplak, który obejmował [[Szászrégen]] (dziś Reghin, Rumunia) do granicy halickiej, co mogło doprowadzić do politycznego starcia.<ref name="Körmendi" /> |
==Przypisy== | ==Przypisy== | ||
Wersja z 19:05, 25 lip 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Kacsics I. Simon (chor. Šimun Kačić)[1] (* nieznana, † po 1228), węgierski szlachcic chorwackiego pochodzenia z klanu Kacsics (Kačić). Jeden z głównych inicjatorów zamachu na królową Gertrudę we wrześniu 1213 roku. Spis treściPochodzenieJego jedynym znanym bratem był Michał, wojewoda Siedmiogrodu (1209-1212) i ban Slawonii w 1212. Gdy Michał i Simon pojawili się nagle we współczesnych węgierskich źródłach bez genealogicznych przodków, w tym chorwackiej historii Ivan Majnarić uznał, że mogą potomkami Omiša Kačića, jednego z chorwackich „dwunastu szlachetnych plemion” opisanych w Pacta Conventa i Supetarskim kartularzu.[1] Bracia zostali wspomniani po raz pierwszy na początku XIII wieku, posiadali wsie w komitacie Nógrád, na przykład Salgó i Hollókő.[1] Majnarić argumentował, że bracia Kacsics mogli należeć do zwolenników księcia Andrzeja podczas jego buntu przeciwko starszemu bratu, a następnie królowi Emerykowi. Po koronacji Andrzeja II w 1205 r. bracia prawdopodobnie zostali obdarowani posiadłościami na Węgrzech, zakładając nową gałąź w ramach klanu, który teraz stał się częścią węgierskiej szlachty. Relacje między Węgrami a Omišem Kačićem zostały zidentyfikowane przede wszystkim we wzmiance o Simonie w dokumencie z 1178 r., z ojcem Nikolą i bratem Jakovem oraz z braćmi Borislavem, Bogdanem i innymi członkami rodziny w dokumencie z 1190 r.[1] Wcześniejsze prace historyczne uważały, że jego teściem był potężny baron Bar-Kalán Bánk, który służył jako palatyn od 1212 do 1213.[2] Jednak zięć Bánka, niejaki Szymon, wspomniany w królewskim dokumencie Stefana V z 1270 r. i który prawdopodobnie brał także udział w zabójstwie królowej Gertrudy, zmarł bez potomków.[3] Simon i jego nieznana z imienia żona żona mieli dwóch synów, Jana I i Szymona II oraz córkę, która została zakonnicą.[2] Historyk János Karácsonyi uznał, że szlachecka rodzina Salgói (lub Salgay) pochodzi od Szymona II, ale Pál Engel przeanalizował dane i połączył rodzinę z innym członkiem rodu Kacsics o tym samym imieniu. W rzeczywistości gałąź Szymona pozostała marginalna i wygasła wkrótce po 1299 r.[4] KarieraSimon został mianowany banem Slawonii w 1212 roku, zachowując godność u boku swojego brata.[2] Dokument królewski z 1228 r. potwierdził, że Simon wraz z Piotrem (synem Töre) odegrali decydującą rolę w zabójstwie królowej Gertrudy z Meranii we wrześniu 1213 r. Jego brat Michał i palatyn Bank Bar-Kalan prawdopodobnie również brali udział w przygotowaniach zabójstwa. Po powrocie króla Andrzeja II z Haliczyny tylko Piotr został stracony przez ścięcie, klan Kacsics mógł jednak zachować swoje posiadłości i wpływy, z uwagi na okoliczności polityczne i brak poparcia króla.[2] Ponieważ Simon posiadał majątki w Siedmiogrodzie, historycy Majnarić i Tamás Körmendi zastanawiali się[1][3] czy Simon Kacsics był identyczny z tym Szymonem, który służył jako ispán komitatu Szabolcs[5] i stolnik (magister dapiferorum). w 1214.[5] Po tym Simon został wymieniony jako wojewoda Siedmiogrodu w 1215 roku.[5][2] Później pełnił ispána komitatu Szatmár w 1221 roku.[5] Bela, który od dawna sprzeciwiał się „bezużytecznym i zbędnym wieczystym donacjom” ojca, został ustanowiony księciem Siedmiogrodu w 1226 r. zaczął odzyskiwać donacje ziemskie króla Andrzeja II w całym kraju w 1228 r. Zmusił ojca do konfiskaty majątków szlacheckich, którzy spiskowali przeciwko jego matce półtorej dekady wcześniej. W związku z tym Simon stracił swoje ziemie i wioski w Siedmiogrodzie, w tym Kemény (dziś w Brâncovenești, Rumunia), przyznane Denisowi Tomajowi i jego klanowi (przodkom rodziny Losonczy-Bánffy). W swoim dokumencie Andrzej II wspomniał o aktywnym udziale Simona w zabójstwie jego małżonki.[3] Konfiskata ziemi w 1228 r. może być przejawem późniejszego odwetu w związku z rosnącą rolą w polityce krajowej książąt: Beli i Kolomana od wczesnych lat 20. XIII wieku, jak argumentował historyk Pál Gyula.[2] Historyk Tamás Körmendi argumentował, że nierealistycznym jest stwierdzenie, że Andrzej II wyznaczył Simona na godność baronialną po morderstwie, nawet jego nieliczne możliwości ukarania sprawców, jak twierdził Pauler. W związku z tym Simon nie został uznany za zabójcę Gertrudy zaraz po morderstwie. Gdy wspomniano o Simonie jako zbrojnym uczestniku aktu, to przypuszczalnie stał się ofiarą intryg władzy i został oskarżony o spisek wyłącznie z powodów politycznych. Mimo że Simon nie pełnił żadnych funkcji po 1221 r., prawdopodobnie pozostawał wpływowy ze względu na swoje rozległe posiadłości w Széplak, który obejmował Szászrégen (dziś Reghin, Rumunia) do granicy halickiej, co mogło doprowadzić do politycznego starcia.[3] Przypisy
Źródła
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- 1b
- Strony importowane z angielskiej Wikipedii
- Kacsics
- Klan
- Banowie jednolitej Chorwacji
- Podczaszy królewscy
- Sędziowie królewscy
- Urzędnicy Królestwa Węgier
- Węgierscy dygnitarze historyczni
- Węgierscy szlachcice
- Węgierscy urzędnicy królewscy
- Wojewodowie Siedmiogrodu
- Nieznana data urodzenia
- Urodzeni w XII wieku
- Zmarli w XIII wieku
- Nieznana data śmierci