Kán I. Gyula

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Ban jednolitej Chorwacji (1213) Następca: Hont-Pázmány Márton Atyusz III. Atyusz Poprzednik: Ban jednolitej Chorwacji (1219) Następca: Bár-Kalán Bánk Atyusz Salamon Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji (1229-1234) Następca: Valeginus i Atyusz Salamon Gutkeled Apaj Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu (1201) Następca: Geregye I. Eth I. Miklós Poprzednik: Sędzia królewski (1202-1204) Następca: Achilleus Smaragd Poprzednik: Sędzia królewski (1212–1213) Następca: Tétény Marcell Hont-Pázmány Márton Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu (1214) Następca: II. Miklós Kacsics Simon Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier (1215-1217) Następca: Szák I. Miklós Szák I. Miklós Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier (1222-1226) Następca: Csanád Tódor Szák I. Miklós Poprzednik: Ban całej Slawonii (1229-1235) Następca: Monoszló I. Tamás Vacat Kán I. Gyula (* nieznana, † 1237), węgierski szlachcic, dostojnik i wielki właściciel ziemski za panowania królów Węgier: Emeryka, Władysława III i Andrzeja II. Przodek klanu Kán, który pochodził z komitatu Baranya. Kariera Gyula ożenił się z Heleną z nieznanego rodu († przed 1250). Mieli dwóch synów: Władysława I, palatyna (1242-1244/5) i Juliusza II, stolnika królewskiego (1222-1228). Jego nazwisko zostało po raz pierwszy wymienione w aktach jako o wojewodzie Siedmiogrodu w 1201 r. Oprócz sprawowania tej funkcji był ispánem komitatu Fejér. Był także sędzią królewskim między 1202 a 1204. Wreszcie był ispánem komitatów: Csanád (1202-1203) i Nyitra (1204). Po śmierci króla Władysława III stał się gorliwym stronnikiem Andrzeja II. Służył jako ispán komitatu Sopron w 1205 roku. Następnie został powołany na ispána komitatu Bodrog w 1206 r., które to stanowisko utrzymywał do 1212 r. W latach 1212–1213 ponownie został sędzią królewskim, poza tym został ispánem komitatu Bács. W 1213 r. został banem Slawonii i ispánem komitatu Vas. Rok później został wojewodą Siedmiogrodu na drugą kadencję, poza tym działał jako ispán w komitacie Szolnok. Gyula został mianowany palatynem, drugim co do ważności świeckim urzędnikiem po królu w 1215 r. i pełnił tę funkcję do 1217 r. Zgodnie z nieautoryzowanym dokumentem jako palatyn działał również w 1218 r. W 1215 roku służył jako ispán komitatu Sopron. Podczas piątej krucjaty Andrzeja II (1217-1218) Gyula nie był w stanie zapobiec pojawieniu się anarchicznych zachowań, w rezultacie stracił na krótko wpływy polityczne. Odzyskał je, ponieważ w 1219 r. został banem Slawonii i ispánem komitatu Somogy. Był także ispánem komitatów: Szolnok i Bodrog od 1220 do 1221. W 1221 r. został członkiem dworu królowej, jako skarbnik i sędzia królowej Yolandy de Courtenay. Rok później został palatynem po raz drugi (1222–1226) i ispánem komitatu Bodrog (1222–1224). Został także ispánem komitatu Sopron między 1224 a 1226. To ostatnie stanowisko Gyula zajmował także od 1228 do 1230. Po raz trzeci pełnił funkcję bana Slawonii między 1229 a 1235 r.. W międzyczasie ponownie pełnił funkcję sędziego królewskiego królowej, w 1232 roku. Po śmierci Andrzeja II (1235) został pohańbiony i uwięziony przez nowego króla Belę IV. Zmarł w niewoli w 1237 r. Gyula założył klasztor templariuszy w Martinie w Chorwacji. Identyfikacja Powyższa kariera jest konsekwentna i bezproblemowa, więc może odnosić się do jednej osoby, niemniej jednak nie jest wolna od wątpliwości: może się zdarzyć, że Gyula za panowania Emeryka był inną osobą niż Gyula, baron Andrzeja II, ze względu na warunki polityczno-historyczne (książę Andrzej zbuntował się przeciwko rządom swojego starszego brata). Teorię tę można jednak wyeliminować, ponieważ Gyula był, podobnie jak wielu innych, nieujawnionym zwolennikiem księcia Andrzeja. Nie jest też pocieszające, że kariera Gyuli rozpoczęła się od zbyt wysokich stanowisk, bez wstępnej części niższych urzędów. Historyk Mór Wertner utożsamiał wszystkich występujących Juliuszy w pierwszych dziesięcioleciach XIII wieku z osobą klanu Kán, chyba że miał powód, by postępować inaczej. W przeciwieństwie do tego, János Karácsonyi dokonał przeglądu kariery Juliusza I Kána od roku 1219, gdy już był łatwo odróżnialny od Juliusa I Rátóta, sędziego królewskiego (1219-1221; 1235-1239) i wojewody Siedmiogrodu (1229-1231). Przypisy Źródła Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3. Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Kán I. Gyula (węg.) — Ban jednolitej Chorwacji Wojewoda Siedmiogrodu Sędzia królewski Palatyn Królestwa Węgier Ban Dalmacji i Chorwacji [Ban całej Slawonii]] — Ban jednolitej Chorwacji Okres od : (1) 1213, (2) 1219, (3) 1229 do : (1) 1213, (2) 1219, (3) 1234 Poprzednik 1. Hont-Pázmány Márton 2. Bár-Kalán Bánk 3. Valeginus 3. Atyusz Salamon Następca 1. Atyusz III. Atyusz 2. Atyusz Salamon 3. Gutkeled Apaj Wojewoda Siedmiogrodu Okres : (1) 1213, (2) 1219, (3) 1229 Poprzednik 1. Geregye I. Eth 2. II. Miklós Następca 1. I. Miklós 2. Kacsics Simon Sędzia królewski Okres od : (1) 1202, (2) 1212 do : (1) 1204, (2) 1213 Poprzednik 1. Achilleus 2. Tétény Marcell Następca 1. Smaragd 2. Hont-Pázmány Márton]] Palatyn Królestwa Węgier Okres od : (1) 1215, (2) 1222 do : (1) 1217, (2) 1226 Poprzednik 1. Szák I. Miklós 2. Csanád Tódor Następca 1. Szák I. Miklós 2. Szák I. Miklós Ban Dalmacji i Chorwacji Okres od 1229 do 1234 Poprzednik Valeginus i Atyusz Salamon Następca Gutkeled Apaj Ban całej Slawonii Okres od 1229 do 1235 Poprzednik Monoszló I. Tamás Następca Vacat Dane biograficzne Ród Kán Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć 1237 Ojciec nieznany Matka nieznana Żona Helena Dzieci I. László II. Gyula Simon