Rátót Mátyás

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Kanclerz (1235–1236) Następca: Csák I. Ugrin Báncsa I. István Poprzednik: Biskup Vác (1238–1240) Następca: Bereck Báncsa I. István Poprzednik: Arcybiskup Ostrzyhomia (1239–1241) Następca: Róbert Báncsa I. István Rátót Mátyás (pol. Maciej Rátót) (* nieznana, † 11 kwietnia 1241 pod Mohi), węgierski duchowny katolicki, biskup Vác w latach 1238–1240, arcybiskup Ostrzyhomia od 1239 do jego śmierć w bitwie pod Mohi (rzeka Sajó). Pierwszy arcybiskup Esztergom, nazwany Prymasem Węgier. Biografia Matthias urodził się w rodzie Rátót, który pochodzi z Apulii i osiedlił się na Węgrzech pod koniec XI wieku, według Gesta Hunnorum et Hungarorum Szymona Kezy. Jednak jego rodzice są niezidentyfikowani, więc nie można połączyć jego osoby z żadną gałęzią rodu. Historyk János Karácsonyi twierdził, że Mátyás był młodszym synem Ratolda Rátóta, przodka rodziny Gyulafi. Dlatego możliwe jest, że Dominik I Rátót, skarbnik królewski, który również został zabity pod Mohi, był starszym bratem Mátyása. Plik:Gyulafiratot kolostor.jpg Ruiny klasztoru Premonstrantów w Veszprém–Gyulafirátót Według narracji Carmen Miserabile Rogera z Torre Maggiore, Mátyás dorastał na dworze królewskim Andrzeja II wraz ze spadkobiercą Belą, dlatego prawdopodobnie urodził się na początku 1200 roku (historyk Nándor Knauz uznał 1206 za rok urodzenia) Od wczesnych lat Mátyás dołączył do stronników księcia Beli, którzy stanowczo sprzeciwiali się „bezużytecznym i zbędnym wieczystym darowiznom ojca”, które spowodowało odstępstwo od władzy królewskiej w królestwie. Kiedy Bela został księciem Slawonii w 1220 roku, Mátyás został członkiem jego dworu książęcego. Od 1224 r. pełnił jednocześnie funkcję rektora Zagrzebia i kanclerza księcia Beli. Oba urzędy pełnił co najmniej do 1233 r., nawet po przeniesieniu Beli ze Slawonii do Siedmiogrodu w 1226 r., aby rządzić prowincją jako książę. Gdy Bela IV wstąpił na tron węgierski w 1235 r., Mátyás został awansowany na urząd kanclerza na dworze królewskim, zachowując jednocześnie swoją urzędniczą pozycję rektora w Zagrzebiu. Ostatni raz wymieniony został jako kanclerz w dokumencie królewskim w 1236 r., ale możliwe jest, że sprawował on urząd do 1238 r., gdy został wybrany biskupem Vácu, a jego następca Stefan I Báncsa po raz pierwszy pojawił się jako kanclerz we współczesnych aktach dopiero w tym roku. Mátyás został biskupem na początku stycznia 1238 r., gdy opat szkockiego opactwa benedyktynów w Wiedniu poprosił go o ekskomunikowanie pewnego rycerza Wernhera z Pesztu, na podstawie papieskiego wyroku z sierpnia ubiegłego roku, a zatem Mátyás był już wówczas konsekrowanym i potwierdzonym biskupem. W sierpniu 1238 r. papież Grzegorz IX polecił biskupowi Mátyásowi poprzeć politykę Beli wobec przeciwników krajowych. Mátyás został arcybiskupem Ostrzyhomia po śmierci arcybiskupa Roberta, który zmarł 1 listopada 1239 r. Mátyás został wybrany przez kapitułę Ostrzyhomia między 2 a 29 listopada. Jego wybór został potwierdzony przez papieża Grzegorza IX w dniu 6 marca 1240 r., który następnie wysłał mu paliusz. Mimo to 21 marca nadal był nazywany postulowanym arcybiskupem, a jednocześnie pełnił funkcję biskupa Vac. Mátyás był pierwszym arcybiskupem Ostrzyhomia, na mocy królewskiego prawa mianowany Prymasem Węgier. Papież Grzegorz zaprosił go do Rzymu 9 sierpnia 1240 r., aby wziął udział w soborze, na który należy się zjechać w Wielkanoc 1241 po tym, jak odmówił cesarzowi Fryderykowi II jako heretykowi. Jednak Fryderyk odpowiedział próbując schwytać lub zatopić jak najwięcej statków przewożących prałatów na synod, jak tylko mógł. Po tych wydarzeniach Mátyás odmówił uczestnictwa, odwołując się do niebezpiecznej podróży. Za pozwoleniem Beli IV, otrzymanym przez jego poprzednika Roberta w 1239 r., Mátyás zlecił budowę Víziváros (łac. Civitas Archiepiscopalis, dzielnica Ostrzychomia). Zbudował także klasztor premonstrantów w Gyulafirátót, dawnej siedzibie jego rodu (dziś gmina w Veszprém) Podczas pierwszej inwazji Mongołów na Węgry, Mátyás i jego zastępca, archidiakon Albert zebrał swoją armię w Ostrzychomiu i przyłączył się do wojsk księcia Kolomana Halickiego, maszerując razem do Pesztu. W bitwie pod Mohi 11 kwietnia 1241 r. Mátyás osobiście poprowadził swoje wojska, gdzie poległ z dowódcą arcybiskupem Ugrinem Csákiem i większością biskupów (na przykład Rajnaldem (Regináldem) z Siedmiogrodu i Jakubem z Nyitry), ponieważ przewodzili żołnierzom przeciwko Batu-chanowi. Według mistrza Rogera jego ciała nigdy nie znaleziono. Przypisy Źródła Berend, Nora (2006). At the Gate of Christendom: Jews, Muslims and "Pagans" in Medieval Hungary, c. 1000-c.1300. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-02720-5. Galla, Ferenc (1970). "A váci egyházmegye püspökei [Biskupi diecezji Vác]". W: Bánk, József (ed.). Váci egyházmegyei almanach Szent István millénium évében. Roman Catholic Diocese of Vác. pp. 103–201. Karácsonyi, János (1905). A sajómezei csatában elesett esztergomi érsek nemzetsége [Spokrewnieni z arcybiskupem Ostrzyhomia, który zginął w bitwie nad rzeką Sajó]. Turul (po węgiersku). 23 (2): 86. Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig: Életrajzi Lexikon [Wielcy funkcjonariusze państwa węgierskiego od króla Świętego Stefana do naszych dni: Encyklopedia biograficzna]. Helikon Kiadó. ISBN 963-208-970-7. Varga, Lajos (2003). Rátót nembeli Mátyás] Maciej skokrewniony z rodem Rátót]. W: Beke, Margit (ed.). Esztergomi érsekek 1001–2003 [Arcybiskupi Ostrzyhomi 1001–2003]. Szent István Társulat. str. 104–106. ISBN 963-361-472-4. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka Archeologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3. Linki zewnetrzne Mátyás na Magyar Katolikus Lexikon [Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po węgiersku).

Rátót Mátyás Państwo WD: {{#property:P17}} Urodziny ok.1200 Śmierć 11 kwietnia 1241 Biskup Vác Okres sprawowania 1238–1240 Arcybiskup Ostrzyhomia Okres sprawowania listopad 1239–11 kwietnia {{{3. funkcja}}} Okres sprawowania {{{3. funkcja - okres}}} Wyznanie katolicyzm Kościół rzymskokatolicki Rátót Mátyás (węg.) Maciej Rátót (pol.) — Kanclerz — Kanclerz Okres od 1235 do 1236 Poprzednik Csák I. Ugrin Następca Báncsa I. István Dane biograficzne Ród Rátót Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier Urodziny ok.1200 Śmierć 11 kwietnia 1241 Miejsce Mohi Przyczyna śmierć na polu bitwy Ojciec Rátót I. Ratolt Matka nieznana Rodzeństwo I. Domokos I. Balduin Norbert I. Rénold Sukcesy uczestnik bitwy na równinie Mohi