|
|
| (Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:1hi]] | + | #PATRZ [[Zlatna bula Bele IV.]] |
| − | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
| |
| − | {{Uwaga|
| |
| − | |strona = https://hr.wikipedia.org/wiki/Zlatna_bula_Bele_IV.
| |
| − | |autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Zlatna_bula_Bele_IV.&action=history
| |
| − | |nota = chorwacki
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | [[Plik:Zlatna bula Bele IV.gif|thumb|300px|''Zlatna bula'' Bele IV.]]
| |
| − | | |
| − | '''Zlatna bula''' to karta (tak nazwana ze względu na złotą pieczęć) wydana przez węgiersko-chorwackiego króla [[IV. Béla|Belę IV]] z dynastii [[Arpadowie|Arpadów] 16 listopada 1242 r. w Viroviticy wkrótce po tym, jak Tatarzy najechali Slawonię w 1242 r. Jest to jeden z najważniejszych dokumentów w historii Zagrzebia, dzięki któremu [[Grade]] stał się wolnym miastem królewskim uwolniony od władzy bana i żupanatu, podlegającym bezpośrednio królowi. Jest także ważnym źródłem chorwackiej średniowiecznej historii.
| |
| − | | |
| − | Uzyskane przywileje przyniosły pewien samorząd, prawo do wyboru burmistrza, sędziego, handlu i targów. Rada Miasta miała prawo wyboru sędziego co roku. Obywatelom Gradca obiecano odszkodowanie, jeśli zostaną zaatakowani i okradzeni na Węgrzech, w Dalmacji, Chorwacji i Slawonii. Byli oni zwolnieni z płacenia podatków (opłat drogowych, opłat drogowych) w granicach królestwa chorwacko-węgierskiego. Prawo do organizowania codziennych i cotygodniowych jarmarków, a także nabywanie dużych gruntów, których północną granicą było zbocze kalenicowe, zachodni potok Vrapčak i południowa rzeka Sava, było szczególnie ważne dla rozwoju gospodarczego miasta Gradec.
| |
| − | | |
| − | Obowiązek, który się z tym wiązał, był bardzo trudny. Między innymi miały zostać zbudowane i utrzymane silne mury miejskie, 10 w pełni uzbrojonych żołnierzy miało zostać przekazanych królowi w przypadku jego kampanii wojskowej w Primorje, Karyntii i Austrii, w przypadku wizyty króla w Gradcu: "12 wołów, 1000 bochenków,4 beczki wina”, a także mieli obowiązek gościć księcia słowiańskiego (jeśli jest członkiem rodziny królewskiej) i bana (tylko raz podczas wygnania). Bulla zwalniała Gradec ze wszystkich wyżej wymienionych obowiązków na okres 5 lat.
| |
| − | | |
| − | Bela IV w 1256 r. zezwolił na tzw Jarmark św. Marka, raz w roku przez 8 dni przed świętem Świętego i 8 dni po nim (25 kwietnia). Miało to pozytywny wpływ na rozwój handlu miejskiego, ponieważ w dni targowe wszyscy kupcy, krajowi i zagraniczni, byli zwolnieni z płacenia podatków. Aby zniechęcić złodziei, złodziei i innych przestępców oraz chronić własność dużej liczby handlowców, kary za przestępstwa popełnione w tych dniach były dwukrotnie wyższe niż zwykle.
| |
| − | | |
| − | W 1266. Bela IV potwierdził postanowienia ''Złotej Bulli'' dla mieszkańców Gradca i ze względu na ogromne koszty musieli ufortyfikować miasto, zwolnił ich z obowiązków wojskowych, a w 1267 r. zapłacił cła zwane trzydziestoma (harmica).
| |
| − | | |
| − | ''Złota Bulla'' był podstawowym kodeksem miasta, czyli prawem karnym i dokumentem sądowym.
| |
| − | | |
| − | ==Izvorni tekst==
| |
| − | | |
| − | Oryginalna ''Złota Bulla'' jest przechowywana w chorwackich archiwach państwowych w Zagrzebiu.
| |
| − | Król mówi w nim o sobie, jak to było wówczas w zwyczaju, w pierwszej osobie liczby mnogiej.
| |
| − | | |
| − | ''„W imię Świętej Trójcy i niepodzielnej jedności. Amen. Bela, z łaski Bożej na zawsze król Węgier, Dalmacji, Chorwacji, Ramy, Serbii, Galicji, Włodzimierza i Kumanii ...''
| |
| − | | |
| − | ''Ponieważ naszą wolą było zbudowanie wolnego miasta na Górze Grič i zebranie tam mieszkańców, a także umocnienie i umocnienie części królestwa dla bezpieczeństwa granicy i innych korzyści ... za pomocą tego dokumentu informujemy zarówno obecnych, jak i potomków, że wdrożyliśmy nasze zamiar, aby wspomniane wzgórze było wolnym miastem, aby obywatele mogli swobodnie osiedlać się, mieć, posiadać i trwale chronić ziemie i posiadłości, warunki i wolności, które oddaliśmy i podpisaliśmy ... Takimi są zatem warunki i wolności obywateli, które mieszkają i osiedlają się na wspomnianym wzgórzu, które zgromadzili między sobą, a my ich potwierdziliśmy:''
| |
| − | | |
| − | ''... nie są zobowiązani do płacenia ceł w obrębie granic królewskich ... jeśli jakikolwiek obywatel odniesie obrażenia, wyśmieje lub zawstydzi innego obywatela, a jeśli zostanie mu to udowodnione, pozwa mu zapłacić stronie poszkodowanej dziesięć groszy, a na wydatki miejskie sto denarów; jeśli ktoś nie wyzdrowieje po trzecim napomnieniu, niech gmina skonfiskuje całą swoją własność i niech, jak notorycznie, zostanie wstydliwie wydalona z miasta. Jeśli ktoś uderzy kogoś innego lub pociągnie go za włosy, niech poniesie tę samą karę ...''
| |
| − | | |
| − | == Źródła ==
| |
| − | | |
| − | * [http://dns1.vjesnik.hr/Html/1998/11/17/Zagreb.htm M. Šašić, ''»Zlatna bula« - temelj razvoja Zagreba kroz stoljeća'', Vjesnik, 17. studenog 1998.]
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Dokumenty Węgier]] | |
