Frieden von Ofen: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1hi]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
W pokoju ofeńskim (od dawnej nazwy Buda, dziś część miasta Budapesztu) 3 kwietnia 1254 roku Księstwo Austrii i Styrii zostały podzielone między królów czeskich Ottokara II i Białego IV węgierskiego.
+
'''Frieden von Ofen''' (pol. ''pokój w Ofen'' (dawna nazwy Budy, dziś część miasta Budapeszt) 3 kwietnia 1254 roku Księstwo Austrii i [[Styria|Styrii]] zostały podzielone między królów: czeskiego [[Ottokar II|Ottokara II]] i [[IV. Béla|Belę IV]].
  
<small><small><small><small>Im '''Frieden von Ofen''' (nach dem alten Namen von [[Buda]], heute Teil der Stadt [[Budapest]]) wurden am [[3.&nbsp;April]] [[1254]] das [[Herzogtum Österreich]] und das [[Herzogtum Steiermark]] zwischen den Königen [[Ottokar II. (Böhmen)|Ottokar&nbsp;II.]] von [[Königreich Böhmen|Böhmen]] und [[Béla IV. (Ungarn)|Bela&nbsp;IV.]] von [[Königreich Ungarn|Ungarn]] aufgeteilt. </small></small></small></small>
+
== Tło ==
  
== Vorgeschichte ==
+
Po śmierci [[Babenberg]]ów jako władców Austrii i Styrii w wyniku śmierci księcia [[Fryderyk II Bitny|Fryderyka II Bitnego]] w 1246 roku oba księstwa zostały osierocone i wzbudziły pożądanie władców sąsiednich krajów.
  
Po śmierci Babenbergów jako władców Austrii i Styrii w wyniku śmierci księcia Fryderyka Sporu w 1246 roku oba księstwa zostały osierocone i wzbudziły pragnienia regentów sąsiednich krajów.
+
Ottokar, 22-letni książę czeski, wiosną 1252 roku przejął księstwo austriackie poprzez ślub z 47-letnią [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ma%C5%82gorzata_Babenberg Małgorzatą von Babenberg], siostrą Fryderyka II, a także zażądał Styrii. Nieco później [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gertruda_austriacka Gertruda von Babenberg], bratanica Fryderyka, poślubiła [https://en.wikipedia.org/wiki/Roman_Danylovich Romana Halickiego], krewnego króla Beli, który z kolei zażądał również dawnych terenów Babenbergów.
  
<small><small><small><small>Nach dem Aussterben der [[Babenberger]] als Herrscher über Österreich und die Steiermark durch den Tod Herzog [[Friedrich II. (Österreich)|Friedrichs des Streitbaren]] 1246 waren beide Herzogtümer verwaist und weckten damit Begehrlichkeiten bei den Regenten der benachbarten Länder. </small></small></small></small>
+
W dobrach styryjskich jednogłośnie wybrano [[V. István|Stefana]], syna króla Beli. Bela, sprzymierzony z księciem [https://pl.wikipedia.org/wiki/Otton_II_Bawarski Ottonem II Bawarskim] i księciem krakowskim [https://pl.wikipedia.org/wiki/Boles%C5%82aw_V_Wstydliwy Bolesławem V Wstydliwym] oraz Romanem, podjął nieudany atak na Morawy i Austrię w 1253 roku.
 
 
Ottokar, 22-letni książę czeski, wiosną 1252 roku przejął księstwo austriackie poprzez ślub z 47-letnią Margarete von Babenberg, następczynią siostry Fryderyka Sporu, a także zażądał Styrii. Nieco później Gertrud von Babenberg, siostrzenica Friedricha, poślubiła Romana von Halicza, krewnego króla Belasa, który z kolei zażądał również dawnych terenów Babenbergów.
 
 
 
<small><small><small><small>Ottokar, 22-jähriger Böhmenprinz, übernahm im Frühjahr 1252 durch Hochzeit mit der 47-jährigen [[Margarete von Babenberg]], Erb-Schwester Friedrichs des Streitbaren, das Herzogtum Österreich und erhob zudem Anspruch auf die Steiermark. Wenig später heiratete [[Gertrud von Babenberg]], Erb-Nichte Friedrichs, mit Roman von Halicz einen Verwandten König Belas, der wiederum ebenso vormalige Gebiete der Babenberger beanspruchte. </small></small></small></small>
 
 
 
Po dobrach styryjskich jednogłośnie wybrano Stefana, syna króla Beli, ich książę pod koniec tego samego roku Bela, sprzymierzony z księciem Ottonem Bawarskim i księciem krakowskim Bolesławem oraz Romanem, podjął nieudany atak na Morawy i Austrię w 1253 roku.
 
 
 
<small><small><small><small>Nachdem die steirischen Stände Ende desselben Jahres [[Stephan V. (Ungarn)|Stephan]], den Sohn König Belas, einstimmig zu ihrem Herzog gewählt hatten, unternahm Bela, verbündet mit Herzog [[Otto II. (Bayern)|Otto von Bayern]] und Herzog [[Bolesław V. (Polen)|Bolesław von Krakau]] und mit Roman, 1253 einen wenig erfolgreichen Angriff auf Mähren und Österreich. </small></small></small></small>
 
  
 
Papież interweniował w tych sporach.
 
Papież interweniował w tych sporach.
  
<small><small><small><small>In diese Auseinandersetzungen griff der Papst vermittelnd ein. </small></small></small></small>
+
== Porozumienia pokojowe ==
  
== Friedensvereinbarungen ==
+
W pokoju zawartym 3 kwietnia 1254 r. w Ofen między czeskim królem Ottokarem II, a królem Węgier Belą IV – za interwencją papieża [[Innocenty IV|Innocentego IV]] i biskupa [https://pl.wikipedia.org/wiki/Bruno_ze_Schauenburga Brunona z Ołomuńca], [[Styria]] została przyznana królowi węgierskiemu, ale to było do tej pory styryjski obszar Pittner na północny wschód od Semmering i Wechsels (od Wechsel granica biegła wzdłuż zlewni Dunaj-Raab do Hartlspitz w górach Rosalien, która znajdowała się na granicy z Węgrami) i Traungau, które tak jal ziemia Ischler również należało do Ottokara. W tej legendzie po raz pierwszy wspomniany jest również zamek Schwarzenbach w Dolnej Austrii w części przyznanej Węgrom.
  
W pokoju zawartym 3 kwietnia 1254 r. W Ofen między czeskim królem Ottokarem II a królem Węgier Belą IV za interwencją papieża Innocentego IV i biskupa Brunona z Ołomuńca Styria została przyznana królowi węgierskiemu, ale do tego czasu Obszar Styrii Pittner na północny wschód od Semmering i Wechsels (od Wechsel granica biegła wzdłuż zlewni Dunaj-Raab do Hartlspitz w górach Rosalien, która znajdowała się na granicy z Węgrami) i Traungau, które było również pierwotnym terytorium Styrii Otakare Styria słyszała, a Ziemia Ischlera spadła na Ottokar. Zamek Schwarzenbach w Dolnej Austrii jest również wspomniany w tej legendzie po raz pierwszy w części przyznanej Węgrom.
+
Gertruda, opuszczona już przez Romana w 1253 r., została odprawiona ziemiami i miastami w Styrii, w tym z Voitsbergiem i Judenburgiem, którym później przyznała szereg swobód i darów.
 
 
<small><small><small><small>In dem am 3. April 1254 in [[Buda|Ofen]] zwischen König [[Ottokar II. (Böhmen)|Ottokar II.]] von Böhmen und König [[Béla IV. (Ungarn)|Bela IV.]] von Ungarn durch Intervention von Papst [[Innozenz IV.]] und Bischof [[Bruno von Schauenburg|Bruno von Olmütz]] geschlossenen Frieden wurde nun die Steiermark dem ungarischen König zugesprochen, doch das bis dahin steirische [[Grafschaft Pitten|Pittner Gebiet]] nordöstlich des [[Semmering-Pass|Semmering]]s und des [[Wechsel (Berg)|Wechsel]]s (vom Wechsel weg verlief die Grenze entlang der [[Donau]]-[[Raab (Fluss)|Raab]]-Wasserscheide bis zum [[Hartlspitz]] im [[Rosaliengebirge]], der an der Grenze zu Ungarn lag) sowie der [[Traungau]], der als ursprüngliches Herrschaftsgebiet der [[Traungauer|steirischen Otakare]] ebenfalls zur Steiermark gehört hatte, und das [[Salzkammergut|Ischler Land]] fielen an Ottokar. Auch die [[Burg Schwarzenbach (Niederösterreich)|Burg Schwarzenbach]] in [[Niederösterreich]] wird in dieser Sage das erste Mal im Ungarn zugesprochenen Teil genannt. </small></small></small></small>
 
 
 
Gertrud, opuszczona już przez Romana w 1253 r., Została uzgodniona z wieloma władcami i miastami w Styrii, w tym z Voitsbergiem i Judenburgiem, którym później przyznała szereg swobód i darów.
 
 
 
<small><small><small><small>Gertrud, die von Roman schon 1253 verlassen worden war, wurde mit einigen Herrschaften und Städten in der Steiermark abgefertigt, darunter [[Voitsberg]] und [[Judenburg]], denen sie später mehrere Freiheiten und Schenkungen verlieh. </small></small></small></small>
 
  
 
== Dalszy rozwój ==
 
== Dalszy rozwój ==
  
Król Ottokar nie mógł pogodzić się z uzgodnioną utratą terytorium na rzecz Beli Węgier i po pewnym czasie wznowił walkę. Na jego korzyść doszło powstanie szlachty styryjskiej przeciwko władzy węgierskiej, które wybuchło w 1260 roku.
+
Król Ottokar nie mógł pogodzić się z uzgodnioną utratą terytorium na rzecz Beli i po pewnym czasie wznowił walkę. Na jego korzyść doszło powstanie szlachty styryjskiej przeciwko władzy węgierskiej, które wybuchło w 1260 roku.
  
<small><small><small><small>König Ottokar konnte sich mit den vereinbarten Gebietseinbußen an Bela von Ungarn nicht abfinden und nahm den Kampf nach einiger Zeit erneut auf. Zu seinem Nutzen geriet ein Aufstand des steirischen Adels gegen die ungarische Herrschaft, der 1260 ausbrach.  </small></small></small></small>
+
Po [[Kressenbrunn|bitwie pod Kressenbrunn]] w tym samym roku Bela musiał oddać Styrię Ottokarowi w [[Pokój w Wiedniu|pokoju wiedeńskim]] w 1261 roku.
  
Po bitwie pod Kressenbrunn w tym samym roku Bela musiał oddać Styrię Ottokarowi w pokoju wiedeńskim w 1261 roku.
+
Połączenie Traungau z innymi obszarami Obderennsischen umożliwiło powstanie Górnej Austrii z centrum Linz.
 
 
<small><small><small><small>Nach der [[Schlacht bei Kressenbrunn]] im selben Jahr musste Bela im [[Frieden von Wien (1261)|Wiener Frieden]] 1261 auch die Steiermark an Ottokar abtreten. </small></small></small></small>
 
 
 
Dzięki zjednoczeniu Traungau z innymi obszarami Obder Rennesischen, Górna Austria mogła rozpocząć się od centrum Linzu.
 
 
 
<small><small><small><small>Durch die Vereinigung des Traungaus mit den übrigen obderennsischen Gebieten konnte die Landwerdung [[Oberösterreich]]s mit Zentrum [[Linz]] einsetzen. </small></small></small></small>
 
  
 
== Literatura ==
 
== Literatura ==
 
* Walter Kleindel: ''Die Chronik Österreichs.'' Chronik-Verlag, Dortmund 1984, ISBN 3-88379-027-3.
 
* Walter Kleindel: ''Die Chronik Österreichs.'' Chronik-Verlag, Dortmund 1984, ISBN 3-88379-027-3.
* {{Literatur |Autor=Anton Mell |Titel=Grundriß der Verfassungs- und Verwaltungsgeschichte des Landes Steiermark |Hrsg=Historische Landeskommission für Steiermark |Verlag=Verlag der Universitäts-Buchhandlung Leuschner & Lubensky |Ort=Graz – Wien – Leipzig |Datum=1929 |Online=http://www.literature.at/viewer.alo?objid=19290&page=1&viewmode=fullscreen}}
+
* Anton Mell: ''Grundriß der Verfassungs- und Verwaltungsgeschichte des Landes Steiermark''. Hrsg.: Historische Landeskommission für Steiermark. Verlag der Universitäts-Buchhandlung Leuschner & Lubensky, Graz – Wien – Leipzig 1929 (literature.at).
 +
 
 +
|
 +
{{Traktaty Arpadów}}
 +
|}
  
[[Kategoria:Geschichte (Budapest)]]
+
[[Kategoria:Traktaty pokojowe Węgier]]
[[Kategoria:Politikgeschichte (Steiermark)]]
+
[[Kategoria:Traktaty pokojowe Królestwa Węgier]]
[[Kategoria:Geschichte Niederösterreichs]]
+
[[Kategoria:Traktaty pokojowe Królestwa Czech]]
[[Kategoria:Geschichte Oberösterreichs]]
 
[[Kategoria:Österreichisches Interregnum]]
 

Aktualna wersja na dzień 11:07, 18 sie 2020

Frieden von Ofen (pol. pokój w Ofen (dawna nazwy Budy, dziś część miasta Budapeszt) – 3 kwietnia 1254 roku Księstwo Austrii i Styrii zostały podzielone między królów: czeskiego Ottokara II i Belę IV.

Tło

Po śmierci Babenbergów jako władców Austrii i Styrii w wyniku śmierci księcia Fryderyka II Bitnego w 1246 roku oba księstwa zostały osierocone i wzbudziły pożądanie władców sąsiednich krajów.

Ottokar, 22-letni książę czeski, wiosną 1252 roku przejął księstwo austriackie poprzez ślub z 47-letnią Małgorzatą von Babenberg, siostrą Fryderyka II, a także zażądał Styrii. Nieco później Gertruda von Babenberg, bratanica Fryderyka, poślubiła Romana Halickiego, krewnego króla Beli, który z kolei zażądał również dawnych terenów Babenbergów.

W dobrach styryjskich jednogłośnie wybrano Stefana, syna króla Beli. Bela, sprzymierzony z księciem Ottonem II Bawarskim i księciem krakowskim Bolesławem V Wstydliwym oraz Romanem, podjął nieudany atak na Morawy i Austrię w 1253 roku.

Papież interweniował w tych sporach.

Porozumienia pokojowe

W pokoju zawartym 3 kwietnia 1254 r. w Ofen między czeskim królem Ottokarem II, a królem Węgier Belą IV – za interwencją papieża Innocentego IV i biskupa Brunona z Ołomuńca, Styria została przyznana królowi węgierskiemu, ale to było do tej pory styryjski obszar Pittner na północny wschód od Semmering i Wechsels (od Wechsel granica biegła wzdłuż zlewni Dunaj-Raab do Hartlspitz w górach Rosalien, która znajdowała się na granicy z Węgrami) i Traungau, które tak jal ziemia Ischler również należało do Ottokara. W tej legendzie po raz pierwszy wspomniany jest również zamek Schwarzenbach w Dolnej Austrii w części przyznanej Węgrom.

Gertruda, opuszczona już przez Romana w 1253 r., została odprawiona ziemiami i miastami w Styrii, w tym z Voitsbergiem i Judenburgiem, którym później przyznała szereg swobód i darów.

Dalszy rozwój

Król Ottokar nie mógł pogodzić się z uzgodnioną utratą terytorium na rzecz Beli i po pewnym czasie wznowił walkę. Na jego korzyść doszło powstanie szlachty styryjskiej przeciwko władzy węgierskiej, które wybuchło w 1260 roku.

Po bitwie pod Kressenbrunn w tym samym roku Bela musiał oddać Styrię Ottokarowi w pokoju wiedeńskim w 1261 roku.

Połączenie Traungau z innymi obszarami Obderennsischen umożliwiło powstanie Górnej Austrii z centrum Linz.

Literatura

  • Walter Kleindel: Die Chronik Österreichs. Chronik-Verlag, Dortmund 1984, ISBN 3-88379-027-3.
  • Anton Mell: Grundriß der Verfassungs- und Verwaltungsgeschichte des Landes Steiermark. Hrsg.: Historische Landeskommission für Steiermark. Verlag der Universitäts-Buchhandlung Leuschner & Lubensky, Graz – Wien – Leipzig 1929 (literature.at).
18px Dynastia Arpadów

Magyar–East Frankish Treaty (899)  ♦  First Magyar–Italian Treaty (900)  ♦  Treaty of Bergamo (904)  ♦  Third Magyar–Italian Treaty (924)  ♦  Magyar–Holy Roman Treaty (927)  ♦  First Magyar–Byzantine Treaty (934)  ♦  Second Magyar–Byzantine Treaty (943)  ♦  Third Magyar–Byzantine Treaty (948)  ♦  Treaty of Strigonium (1031)  ♦  First Hungarian–Holy Roman Treaty (1043)  ♦  Second Hungarian–Holy Roman Treaty (1058)  ♦  Second Hungarian–Holy Roman Treaty (1058)  ♦  Treaty of Serdica (1058)  ♦  Hungarian–Byzantine Treaty (1071)  ♦  Hungarian–Byzantine Treaty (1071)  ♦  Hungarian–Kievan Rus' Treaty (1092)  ♦  Hungarian–Venetian Treaty (1097)  ♦  Unia personalna Węgier i Chorwacji (1102)  ♦  Third Hungarian–Holy Roman Treaty (1108)  ♦  Hungarian–Czech Treaty (1126)  ♦  Hungarian–Bavarian Treaty (1127)  ♦  Treaty of Branitshevo (1129)  ♦  Hungarian–Byzantine Treaties (1153–1167)  ♦  First Hungarian–Venetian Truce (1187)  ♦  Second Hungarian–Venetian Truce (1190)  ♦  Hungarian–Polish Treaty (1193)  ♦  Hungarian–Novgorodian Treaty (1219–1221)  ♦  Treaty of Graz (1225)  ♦  Hungarian–Austrian Treaty (1235)  ♦  Treaty of Galas (1244)  ♦  Traktat z Budy (1254)  ♦  Traktat z Wiednia (1261)  ♦  Pokój z Pozsony (1271)  ♦  Treaty of Hainburg (1291)