Ludány Bogomer

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Przywódca Seklerów (ok.1228–1245 a 1254) Następca: brak urzędu Ákos I. Mojs Ludány Bogomer (pol. Bogomer Ludány) (* nieznana, † ok.1245/54), węgierski dowódca wojskowy i szlachcic w pierwszej połowie XIII wieku , za panowania królów Węgier: Andrzeja II i Beli IV. Pierwszy znany hrabią Seklerów, pełniącym tę funkcję około 1228 roku. Pochodzenie i rodzina Większość historyków, w tym Mór Wertner, Zoltán Kordé i Attila Zsoldos uważała, że ​​Bogomer (lub Bohumír) urodził się w rodzie (klanie) Ludány, który posiadał ziemie głównie w komitacie Nyitra. Według Gesta Hunnorum et Hungarorum, napisanego przez kronikarza Simona z Kézy, krewniacy Ludány wywodzą się z Czech, co jest wzmocnione przez częstość występowania imion pochodzenia słowiańskiego w pokrewieństwie. Bogomer był jednym z dwóch znanych synów Szoboszló I (lub Sobéslava), który służył jako ispán z ispánatu Sempte ispánate (dziś Šintava, Słowacja) na terenie komitatu Nyitra w 1221 roku.Zsoldos 2011, str. 190. Jego bratem był Wytk I, przodek rodziny Ludányi. Bogomer miał co najmniej dwóch synów z niezidentyfikowanego małżeństwa: Piotra I (fl. 1277–97) i Szoboszló II (fl. 1283–95). Opierając się na krótkim komentarzu w statucie wydanym w 1296 r. dotyczącym Piotra (który był już wtedy familiaris potężnego miejscowego pana [[Csáka III. Máté|Mateusza III. Csáka), można przypuszczać, że Paska, biskup Nitry, był także synem Bogomera. Przez Szoboszló II, Bogomer był przodkiem rodzin szlacheckich Emőkei i Szobonya. Stronnik Beli Bogomer należał do powierników księcia Beli, którzy stanowczo sprzeciwiali się „bezużytecznym i niepotrzebnym wieczystym nadaniom” jego ojca, króla Andrzeja II, co spowodowało podział władzy królewskiej w królestwie. Bela został księciem Slawonii w 1220 roku, a Bogomer był członkiem jego książęcego dworu, wraz z innymi młodymi dworzanami, na przykład Denis Türje, Paul Geregye i Pousa, syn Sólyoma. Bogomer był wymieniany jako stolnik księcia Beli w kilku dokumentach w ciągu 1225 roku. W następnym roku Bela został przeniesiony do Siedmiogrodu, zarządzając tą prowincją z tytułem księcia. Bogomer poszedł za swoim panem do Transylwanii. Najwcześniejszy przywilej królewski wspominający „hrabiego i przywódcę Seklerów” (łac. comes et ductor Siculorum) został wydany w 1235 r. i odnosi się do kampanii wojskowej rozpoczętej przeciwko Bułgarii w 1228 r. W związku z tym Bogomer, ówczesny hrabia Seklerów, brał udział w wojnie, gdy został schwytany przez wojska Aleksandra, brata Iwana Asena II. Bogomer jest pierwszym znanym posiadaczem godności, choć biskup Otto z Freising wspomniał już, że „dwóch hrabiów” dowodziło łucznikami w awangardzie armii węgierskiej w bitwie pod Fischa w 1146 r., podczas gdy węgierskie kroniki odnotowały, że Seklerzy i Pieczyngowie stanowili awangardę armii węgierskiej w tej bitwie, tak więc raport biskupa może zawierać pierwszą wzmiankę o hrabstwie Seklerów, według Attila Zsoldosa, Gyula Kristó i innych historyków. Z drugiej strony, jak podkreśla historyk Zoltán Kordé, XIII-wieczne statuty królewskie wspominały o innych królewskich urzędnikach, którzy rządzili grupami Seklerów, co sugeruje, że urząd nie powstał w poprzednim stuleciu. Na przykład dokument królewski opisujący armię Sasów, Wołochów, Seklerów i Pieczyngów walczących w Bułgarii pod dowództwem Joachima, hrabiego Hermannstadt, na początku XII wieku, co sugeruje, że Bogomer mógł być pierwszym w historii urzędnikiem, który prawdopodobnie został hrabią już w 1226 r. Kordé argumentował, że Andrzej II nadał autonomię kolonialnym Sasom z regionu Hermannstadt w południowym Siedmiogrodzie, gdy to tuż przed następnym rokiem wydano Diploma Andreanum (1224), kiedy rozpoczął kampanię przeciwko Krzyżakom, którzy próbował wyeliminować jego zwierzchność. Według Kordé standaryzacja statusu Seklerów miała miejsce w tym samym czasie. Następnie Bogomer pojawił się w źródłach półtora dekady później, nawet po wstąpieniu Beli na tron ​​węgierski w 1235 r. i najeździe mongolskim na Węgry w 1241 r. Po nieoczekiwanym wycofaniu się Mongołów w marcu 1242 r., Bogomer został mianowany ispánem komitatów Nitra i Trencsén. Na tym stanowisku Bogomer odpowiadał za przywrócenie ładu i porządku w regionie oraz przesiedlenie rozproszonej i uciekającej ludności. Wkrótce został zastąpiony przez Rolanda Rátóta na stanowisku starosty Nyitry około listopada 1242 r., ale w komitacie Trencsén mógł zachować godność co najmniej do kwietnia 1243 r. Podczas jego kadencji książę austriacki Fryderyk II najechał kraj. Bogomer odegrał ważną rolę w pokonaniu oddziałów austriackich, wkrótce potem stanął na czele wojsk królewskich wysłanych na pomoc Bolesławowi V Wstydliwemu (zięciowi króla Węgier Beli IV) zaatakowanym przez Konrada I Mazowieckiego. Za lojalność i sukcesy militarne Bogomer otrzymał w maju 1244 r. Ziemie Kiszuca (Jeszeszin), Pruska i Mortund (w komitatach Trenczyn i Hont) od Beli. Do grudnia 1245 roku został przeniesiony na stanowisko ispána komitatu Zala. Bogomer zmarł 24 października 1254 r., gdy Jeszeszin, jego poprzednio posiadaną ziemię, został podarowany członkom rodziny Zólyom. Źródła Kordé, Zoltán (2001). A székel ispáni méltóság kezdeteiről [O powstaniu urzędu hrabiego Seklerów]. W: Barbu, Violeta; Tüdős S., Kinga (red.). Historia manet. Volum omagial. Demény Lajos emlékkönyv. Editura Kriterion. str. 199–207. OCLC 909140187. Kordé, Zoltán (2016). Közigazgatás [Administracja]; Katonáskodó székelek az írott forrásokban [Żołnierze Seklerów w źródłach pisanych]". W: Benkő, Elek; Oborni, Teréz (red.). Székelföld története, I. kötet: A kezdetektől 1562-ig. Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Sekularna archeologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Sekularna archeologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudomán i Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3. Zsoldos, Attila (2016). Béla erdélyi herceg bárói [Baronowie Béli, księcia Siedmiogrodu]. W: Dáné, Veronika; Lupescu-Makó, Mária; Sipos, Gábor (red.). Testimono litterarum. Tanulmányok Jakó Zsigmond tiszteletére. Erdélyi Múzeum Egyesület. str. 441–449. ISBN 978-606-739-054-4.

Bogomer Ludány — Przywódca Seklerów — Przywódca Seklerów Okres od 1228 do 1245 a 1254 Poprzednik brak urządu Następca Ákos Mojs Dane biograficzne Ród Ludány Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć między 1245 a 1254 Ojciec I. Szoboszló Matka nieznana Żona nieznana Dzieci I. Péter I II. Szoboszló Pascház (?), biskup Nitry (1281–1297)

Przypisy

{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=|preview=Page using Template:Reflist with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | colwidth | group | liststyle | refs }}