Frankapani (ród): Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 148: | Linia 148: | ||
| − | Dokładnie sto lat po Vjekoslava | + | Dokładnie sto lat po [[Vjekoslav Klaić|Vjekoslava Klaića] udało mu się znaleźć kolejnego Frankopana. Wysiłki badawcze Klaića, podobnie jak innych naukowców i ekspertów, były tak poważne, że nie napotkano już żadnego znanego Frankopana, a tylko jeden Frankopan został znaleziony w ubiegłym XX wieku. Sukces jest tym bardziej znaczący, gdy weźmie się pod uwagę, że ten Frankopan został znaleziony w Skandynawii w Szwecji. Tak powstał kolejny wkład w genealogię Frankopan. |
| − | + | Ivan VI, najstarszy syn [[ban chorwacko-dalmatyńskiego Ban]] [[Nikola IV|Nikoli IV]], pierwszy z przymiotnikiem Frankapan, zaprzyjaźnił się z [[Eryk VI|Erykiem VI Pomorskim]], królem Danii i władcą skandynawskiej Unii Kalmarskiej i w latach 20. i 30. XX wieku mieszkał w Szwecji jako gubernator Eryka. Po śmierci ojca Jan podporządkował się swojemu bratu [[Stjepan II|Stjepanowi II]], a po sukcesach szwedzkich powstań przeciwko Duńczykom wrócił do ojczyzny. W Szwecji przeżył syn Matija; na razie nie wiadomo, kim była jego matka. Mianowicie, do tej pory znana jest żona Iwana Katarina, córka magnata [[Ivaniš Nelipić|Ivaniša Nelipića]] z południowej Chorwacji, z którą Ivan miał syna [[Juraj I|Jurja I]], założyciela gałęzi ''Cetina Frankopan''. Na razie nie wiadomo, kim byli pozostali Frankopanie; chodzi o Labin na Istrii. Interesujące jest to, że są napisane w studni w obu znanych chorwackich formach: ''Francopano'' i ''Francapagna''. Na razie obaj są znani. Pierwszy jest w 1505 roku przez ''Ioanesa Francopano''. Ale drugie zjawisko jest szczególnie interesujące ze względu na imię, ponieważ ta osoba nazywa się ''Dona Cathiza Francapagna''. Pod względem nazwisk i żeńskiego imienia są oczywiście pochodzenia chorwackiego. Jednak niekoniecznie muszą to być Frankopanie – być może ci istryjscy Frankopani pochodzili pierwotnie z Frankopanów lub z niektórych posiadłości Frankopanów i dlatego zostali tak nazwani.<ref>[[Petar Strčić]], [http://www.matica.hr/kolo/289/voncinin-genealoski-onomasioloski-i-kronoloski-pristup-franji-krsti-frankopanu-19990/ ''Vončinin genealoški, onomasiološki i kronološki pristup Franji Krsti Frankopanu''], ''Kolo'', br. 2, 2002.</ref> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Zobacz także == | == Zobacz także == | ||
Wersja z 08:51, 6 wrz 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [2] | [3] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [4] | [5] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Frankopan.jpg Herb "Frankopanović" według herbarza Fojnica z XVII w., uważany za kopię starszego herbu, prawdopodobnie z XVI w. Herb ten był używany przez Frankapanich od 1430 r. Frankapani / Frankopani (pol. Frankopanie, węg.Frangepán, bos. Frankopani) to nazwa starej chorwackiej rodziny szlacheckiej, pierwotnie książąt z Krk. Frankapani, wraz ze Zryńskimi, należą do najważniejszych i najbardziej znanych chorwackich rodzin szlacheckich, które od XI do XVII wieku były ściśle związane z historią, przeszłością i przeznaczeniem narodu chorwackiego i Chorwacji. Przez wieki członkowie tych szlachetnych rodów byli propagatorami i obrońcami Chorwacji przed potężnym zdobywąy osmańskim, ale także zdeterminowanymi przeciwnikami coraz bardziej niebezpiecznego absolutyzmu imperialnego Habsburgów i niemieckiego hegemonizmu, który starał się umocnić w całej monarchii habsburskiej w duchu europejskiego merkantylizmu. Przeszłość tych dwóch rodów splata się także związkami małżeńskimi, przyjaźniami i udziałem w prawie wszystkich najważniejszych wydarzeniach w Chorwacji, zwłaszcza na polach bitew w obronie Chorwacji przed agresorem osmańskim. Spis treściGenealogia
Mikołaj IX. Frankapan | Nicholas IX. Frankapan Tržački]] († 1647), brat Vuka II. Krsta, chorwacki Ban 1617-1622
HistoriaPlik:Stari grb Frankopana (do 1430).JPG Stari grb knezova Krčkih (do 1430. godine), prije nego su postali Frankopani Plik:Frankopanski kastel Krk 07.jpg Frankapanski kaštel iz 14. stoljeća Książęta Krk są jedyną rodziną na wyspach Adriatyku, która aspirowała do władzy w skali europejskiej. Uważa się, że wywodzą się z Gradeca – obecnie opuszczonego zamku w pobliżu Vrbnika, a pierwszym znanym członkiem tej rodzinnej rodziny była szlachecka rodzina Dujam I, który w 1118 r. zawara umowę z Wenecjanami, by rządzić wyspą jako wasal. Pierwszego władcę księstwa Krka zastąpili w 1163 r. jego dwaj synowie, Bartol I. i Vid I. Trzeci syn, Bartol II. „prawdopodobnie był jeszcze zbyt młody, ale dwaj starsi bracia przejęli ziemię”. Bartol i Vid to najczęstsze imię potomków Frankopanich – aż do Bartola IV i Vida V. Książęta Krk dopiero po wielu latach obecności w tym regionie poczęli nazywać się Frankapani. Niektórzy historycy biorą pod uwagę modę tamtych czasów, aby brać nazwiska z czasów rzymskich. Tak więc ród przyjął imię rzymskich patrycjuszy „FRANGAPANIBUSA”, a następnie zmieniła herb na dwa lwy (symbol Wenecji), który łamie chleb (frangere pane – łamanie chleba). W połowie XV wieku, oprócz wyspy Krk, nabyli majątki w żupanacie Gacko wraz z Otočaciem, aż do Slunja i Cetingradu, Pouni, Vrlika, Ostrovicy i Skradina. Frankapanie stracili większość tych dóbr w walce z Turkami. W XVII wieku ich majątki rozciągały się od Bosiljeva i Severina na Kupi do Novi Vinodolski. Ród Frankapanich wydał także dziesiątki wybitnych postaci: banów, pisarzy i żołnierzy. Do bardziej znanych należą książę Bernardin Ozaljski, uczestnik bitwy na Krbavskim Polje w 1493 r. i obrońca Chorwacji. Szczególnie znany był z antyosmańskiej przemowy, którą wygłosił jako starzec przed niemieckimi posłami w Norymberdze w 1522 r. Drugim był jego syn Krsto I. Brinjski (1482-1527), znany bojownik przeciwko Turkom, Wenecjanom i Habsburgom, chorwacki ban, „strażnik i obrońca królestwa”, przedstawiony za zasługi chorwackie przez słynnego pisarza Milutina Cihlara Nehajeva w powieści „Vuci” oraz generał Primorje i Karlovac, kapitan Ogulina Vuk Krsto Tržački (ok.1589-1652) njegova djeca književnica Katarina ud. Zrinski (1625−1673) oraz poeta, tłumacz i kapitan Senj Fran Krsto Frankapan (1643–1671), który w pełni przyłączył się do swojego szwagra w walce z absolutyzmem wiedeńskim. Książęta Frankapan umożliwiali franciszkanom przybycie na wysepkę Košljun na Krku. Ivan VII. i Martin Frankopan otrzymali zgodę papieża Mikołaja V zezwolenie (bulla − obecnie w klasztorze) na przejęcie przez franciszkanów "MOSTIRU" − Košljun w 1447 roku. Z pomocą 1000 dukatów Ivana Frankapana klasztor w Kosljun został odbudowany. Ivan Frankapan – poeta, zaszczepił miłość do wyspy i jego córki Katariny Frankapan. Chociaż wyszła za mąż w Wenecji i na wygnaniu, dobrowolnie zostawia pozostałe 1000 dukatów (wówczas duża suma) do klasztoru w Kosljun – pod warunkiem, że zostanie pochowana „na ziemi ojca”. Przy wejściu do kościoła zachował się jego grób z oryginalnym nagrobkiem. Katarina została przeniesiona do Kosljun dziewięć lat po jej śmierci w 1529 roku. W 1671 r. „Judicium delegatum” – specjalnie powołany sąd, skazał Franco Crossa Frankapan na śmierć za to, że nie zdradził Petra Zrinskiego i wzywał do powstania. Ban Petar Zrinski został skazany za chęć zostania władcą. Książę Fran Krsto Frankapan pisze zbiór wierszy Gartlic w więzieniu w Novo Mesto w Wiedniu, a Zrinski pisze do swojej żony Katariny Frankapan – siostry Fran Krsto Frankapan: Plik:Zrinski petar pismo.jpg Pismo Petra Zrinskog supruzi Katarini
A Fran Krsto Frankapan pisze list pożegnalny do swojej żony:
Suplement do genealogiiPlik:Crkva Gospe Trsatske 1.jpg Grob Nikole VI. Frankapana Tržačkog (*o.1458 – †1523), unuka Nikole IV., u crkvi Gospe Trsatske u Rijeci. Latinski natpis kaže: Ovdje počiva gospodin Nikola Frankapan krčko-senjsko-modruški knez.
Ivan VI, najstarszy syn ban chorwacko-dalmatyńskiego Ban Nikoli IV, pierwszy z przymiotnikiem Frankapan, zaprzyjaźnił się z Erykiem VI Pomorskim, królem Danii i władcą skandynawskiej Unii Kalmarskiej i w latach 20. i 30. XX wieku mieszkał w Szwecji jako gubernator Eryka. Po śmierci ojca Jan podporządkował się swojemu bratu Stjepanowi II, a po sukcesach szwedzkich powstań przeciwko Duńczykom wrócił do ojczyzny. W Szwecji przeżył syn Matija; na razie nie wiadomo, kim była jego matka. Mianowicie, do tej pory znana jest żona Iwana Katarina, córka magnata Ivaniša Nelipića z południowej Chorwacji, z którą Ivan miał syna Jurja I, założyciela gałęzi Cetina Frankopan. Na razie nie wiadomo, kim byli pozostali Frankopanie; chodzi o Labin na Istrii. Interesujące jest to, że są napisane w studni w obu znanych chorwackich formach: Francopano i Francapagna. Na razie obaj są znani. Pierwszy jest w 1505 roku przez Ioanesa Francopano. Ale drugie zjawisko jest szczególnie interesujące ze względu na imię, ponieważ ta osoba nazywa się Dona Cathiza Francapagna. Pod względem nazwisk i żeńskiego imienia są oczywiście pochodzenia chorwackiego. Jednak niekoniecznie muszą to być Frankopanie – być może ci istryjscy Frankopani pochodzili pierwotnie z Frankopanów lub z niektórych posiadłości Frankopanów i dlatego zostali tak nazwani.[2] Zobacz takżeLinki zewnętrzne
Galeria
Linki
Przypisy
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||
.JPG){kind=link}
.JPG){kind=link}
.JPG){kind=link}
