Bogdan I: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
|-style="vertical-align:top;" | |-style="vertical-align:top;" | ||
| | | | ||
| + | |||
| + | [[Plik:Mănăstirea Bogdana7.jpg|thumb|left|300px|Grób Bogdana I w [[Mănăstirea Bogdana]].]] | ||
| + | |||
| + | '''Bogdan I''' lub '''''Bogdan Întemeietorul''''' (pol. ''Bogdan I Założyciel'', węg. ''I. Bogdán'', bułg. ''Богдан I'', ukr. ''Богдан I'') (* nieznana, † 1365÷1368) – pierwszy władca [[Hospodarstwo Mołdawskie|Mołdawii]], [[Hospodar Mołdawii|hospodar]] w latach 1359–1365<ref>Według J. Demela.</ref>, 1363–1367<ref>Według J. Tęgowskiego.</ref> lub 1364–1368<ref>Według D. Musialika</ref>. | ||
| + | |||
| + | Pochodzenie Bogdana nie jest znane. Wiadomo, że w latach 40. XIV w. był wojewodą [[Marmarosz]]u z nadania [[władcy Węgier|króla węgierskiego]], został jednak pozbawiony tego stanowiska po buncie w [[1343]]. Na przełomie lat 50. i 60. został zmuszony do ucieczki przez [[Karpaty]] na ziemie [[Bukowina (kraina historyczna)|Bukowiny]], gdzie pokonał miejscowych przedstawicieli króla węgierskiego (wojewodę [[Balc]]a). Dyskusyjna jest data tych wydarzeń, zdaniem J. Demela nastąpiło to w 1359, zdaniem D. Musialika w 1359 Bogdan został pokonany podczas próby ustanowienia swojego władztwa w [[Radowce|Radowcach]] przez ówcześnie mającego sprawować urząd wojewodę [[Dragosz (wojewoda)|Dragosza]], a odniósł sukces dopiero kilka lat później. Wiadomo z pewnością, że wydarzenia roku 1359 w księstwie spowodowały nieudaną interwencję króla polskiego [[Kazimierz III Wielki|Kazimierza Wielkiego]] w tym rejonie (być może wywołanej odebraniem [[Seret (miasto)|Seretu]] [[Księstwo halicko-wołyńskie|książętom halickim]]). | ||
| + | |||
| + | Bogdan ustanowił niezależnego władztwo mołdawskie z siedzibą początkowo w mieście [[Baia]] (wówczas zwanym "Moldavia"). Był fundatorem cerkwi św. Mikołaja w [[Radowce|Radowcach]] (zwanej "cerkwią Bogdana"), gdzie został pochowany. | ||
| + | |||
| + | Następcą Bogdana I na tronie mołdawskim był jego syn [[Latco|Laţcu]], starszy z jego synów [[Stefan Bogdanowicz|Stefan]] zmarł przed śmiercią ojca. | ||
| + | |||
| + | == Bibliografia == | ||
| + | * [[Juliusz Demel|Demel J.]], ''Historia Rumunii'', wyd. 2, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź 1986, str. 99. | ||
| + | * [[Jan Tęgowski|Tęgowski J.]], ''Powiązania genealogiczne wojewodów mołdawskich Bogdanowiczów z domem Giedyminowiczów w XIV-XV wieku'', "[[Genealogia. Studia i materiały historyczne]]", t. 3, 1993, str. 52-53. | ||
| + | * Dominik Musialik. ''[http://www.grupaat.pl/pub/ksiazki/szh/szh14.pdf Najdawniejsze próby utrzymania niezależności przez hospodarstwo mołdawskie od XIV do poł. XV wieku]''. „Studenckie Zeszyty Historyczne”. 14, str. 42, 2008. Kraków: Koło Naukowe Historyków Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego. ISSN 029-0465. | ||
| | | | ||
{{Władca infobox | {{Władca infobox | ||
| − | |władca = Bogdan I (rum.)<br>>Bogdan I Założyciel (pol.)<br>I. Bogdán (węg.)<br>Богдан I (bułg.)<br>Богдан I (ukr.) | + | |władca = Bogdan I (rum.)<br>Bogdan Întemeietorul (rum.)<br>Bogdan I Założyciel (pol.)<br>I. Bogdán (węg.)<br>Богдан I (bułg.)<br>Богдан I (ukr.) |
|imiona = Bogdan Întemeietorul | |imiona = Bogdan Întemeietorul | ||
| − | |tytulatura = | + | |tytulatura = [[Hospodar Mołdawii]] |
| − | |grafika = | + | |grafika = Bogdan.I.pictura.jpg |
| − | |opis grafiki = | + | |opis grafiki = Bogdan I, wyimaginowany portret z XIX wieku (autor Pierre Bellet) |
| − | |herb = | + | |herb = Coat_of_arms_of_Moldavia.svg |
|opis herbu = | |opis herbu = | ||
|faksymile = | |faksymile = | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = [[ | + | |1. tytuł = [[Hospodar Mołdawii]] |
|1. od = [[1359]] | |1. od = [[1359]] | ||
|1. do = [[1365]]÷[[1367]] | |1. do = [[1365]]÷[[1367]] | ||
| Linia 35: | Linia 50: | ||
|dynastia = [[Bogdaneşti]] | |dynastia = [[Bogdaneşti]] | ||
| − | |data urodzenia = | + | |data urodzenia = [[1307]]<ref>Lia și Adrian Bătrâna, ''Biserica Sfântul Nicolae din Rădăuți'', Editura Constantin Matasă, Piatra Neamț, 2012, str. 205, 208</ref> |
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
|data śmierci = [[1352]] | |data śmierci = [[1352]] | ||
| Linia 42: | Linia 57: | ||
|miejsce spoczynku = | |miejsce spoczynku = | ||
|ojciec = Mikola (spór) | |ojciec = Mikola (spór) | ||
| − | |matka = | + | |matka = Maria |
|rodzeństwo = | |rodzeństwo = | ||
|1. związek z = żona | |1. związek z = żona | ||
| Linia 49: | Linia 64: | ||
|1. dzieci = Ștefan, Petru I, Laţcu | |1. dzieci = Ștefan, Petru I, Laţcu | ||
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
| − | |commons = | + | |commons = |
|wikiźródła = | |wikiźródła = | ||
|wikicytaty = | |wikicytaty = | ||
}} | }} | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
{{izvori}} | {{izvori}} | ||
| − | + | {{SORTUJ:Bogdaneşti, Bogdan 01}} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | {{SORTUJ: | ||
| + | [[Kategoria:Bogdaneşti]] | ||
[[Kategoria:Dynasta]] | [[Kategoria:Dynasta]] | ||
[[Kategoria:Władcy Mołdawii]] | [[Kategoria:Władcy Mołdawii]] | ||
Aktualna wersja na dzień 06:52, 7 paź 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Mănăstirea Bogdana7.jpg Grób Bogdana I w Mănăstirea Bogdana. Bogdan I lub Bogdan Întemeietorul (pol. Bogdan I Założyciel, węg. I. Bogdán, bułg. Богдан I, ukr. Богдан I) (* nieznana, † 1365÷1368) – pierwszy władca Mołdawii, hospodar w latach 1359–1365[1], 1363–1367[2] lub 1364–1368[3]. Pochodzenie Bogdana nie jest znane. Wiadomo, że w latach 40. XIV w. był wojewodą Marmaroszu z nadania króla węgierskiego, został jednak pozbawiony tego stanowiska po buncie w 1343. Na przełomie lat 50. i 60. został zmuszony do ucieczki przez Karpaty na ziemie Bukowiny, gdzie pokonał miejscowych przedstawicieli króla węgierskiego (wojewodę Balca). Dyskusyjna jest data tych wydarzeń, zdaniem J. Demela nastąpiło to w 1359, zdaniem D. Musialika w 1359 Bogdan został pokonany podczas próby ustanowienia swojego władztwa w Radowcach przez ówcześnie mającego sprawować urząd wojewodę Dragosza, a odniósł sukces dopiero kilka lat później. Wiadomo z pewnością, że wydarzenia roku 1359 w księstwie spowodowały nieudaną interwencję króla polskiego Kazimierza Wielkiego w tym rejonie (być może wywołanej odebraniem Seretu książętom halickim). Bogdan ustanowił niezależnego władztwo mołdawskie z siedzibą początkowo w mieście Baia (wówczas zwanym "Moldavia"). Był fundatorem cerkwi św. Mikołaja w Radowcach (zwanej "cerkwią Bogdana"), gdzie został pochowany. Następcą Bogdana I na tronie mołdawskim był jego syn Laţcu, starszy z jego synów Stefan zmarł przed śmiercią ojca. Bibliografia
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
