Tripartitum: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii {{Uwaga| |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Tripartitum |autorzy = https://en.wikipedi...")
 
 
(Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
{{italic title}}
+
[[File:Tripartitum 1574.jpg|thumb|upright|Pierwsza strona „''Decretum tripartitum''”, chorwackiej wersji węgierskiego oryginału, zredagowanej przez Ivanuša Pergošićia i wydrukowanej w 1574 r. W [https://pl.wikipedia.org/wiki/Nedeli%C5%A1%C4%87e Nedelišće]]]
−
[[File:Tripartitum 1574.jpg|thumb|upright|Front page of "Decretum tripartitum", the Croatian version of Hungarian original, edited by Ivanuš Pergošić and printed in 1574 in [[Nedelišće]]]]
 
−
The '''''Tripartitum''''' or '''''Opus Tripartitum''''' (in full, {{lang-la|Tripartitum opus iuris consuetudinarii inclyti regni Hungariae}}, "Customary Law of the Renowned Kingdom of Hungary in Three Parts") is a manual of [[Kingdom of Hungary|Hungarian]] [[customary law]] completed in 1514 by [[István Werbőczy]] and first published at Vienna in 1517. Although it never received official approval, it was highly influential and went through fifty editions in three hundred years.<ref name=Evans>R. J. W. Evans, "Opus Tripartitum", in Hans J. Hillebrand, ed., ''The Oxford Encyclopedia of the Reformation'' (Oxford University Press, 1996 [online 2005]).</ref> The ''Tripartitum'' did not include the so-called written law (parliamentary laws, royal decrees and statutes of the assemblies of the counties and the statutes of the free royal cities), which were always recorded in the law books after the decisions.
 
  
−
Werbőczy was a petty nobleman and the ''Tripatitum'' "enshrines the ideals of a typical contemporary member of his class".<ref name=Evans/> It asserts the privileges of the nobility against the crown, the equality of all nobles as against the claims of superiority of the upper nobility (magnates) and the onerous duties of serfs. A peasant revolt led by [[György Dózsa]] had been suppressed earlier in 1514, which influenced Werbőczy harsh treatment of serfs. The ''Tripartitum'' played a large role in perpetuating Hungary's feudal system.<ref name=Evans/>
+
'''Tripartitum''' lub '''''Opus Tripartitum''' (w całości „''Tripartitum opus iuris consuetudinarii inclyti regni Hungariae''”) to podręcznik węgierskiego prawa zwyczajowego ukończony w 1514 r. przez [[Werbőczy István|Istvána Werbőczego]] i opublikowany po raz pierwszy w Wiedniu w 1517 r. Chociaż nigdy nie otrzymał oficjalnej aprobaty, był bardzo znaczący i miał pięćdziesiąt wydań w ciągu trzystu lat.<ref name=Evans>R. J. W. Evans, "Opus Tripartitum", in Hans J. Hillebrand, ed., ''The Oxford Encyclopedia of the Reformation'' (Oxford University Press, 1996 [online 2005]).</ref> W ''Tripartitum'' nie uwzględniono tzw. prawa pisanego (ustaw parlamentarnych, dekretów królewskich i statutów zgromadzeń kimitatów oraz statutów wolnych miast królewskich), które zawsze po wydaniu decyzji były wpisywane do ksiąg prawniczych.
  
−
==References==
+
Werbőczy był drobnym szlachcicem, a ''Tripatitum'' „''zachowuje ideały typowego współczesnego członka jego klasy''”<ref name=Evans/>. Utrzymuje przywileje szlachty wobec korony, równość wszystkich szlachciców wobec roszczeń o wyższość szlachty wyższej (magnatów) i uciążliwych obowiązków poddanych. Bunt chłopski, na czele którego stał [[Dózsa György|György Dózsa]], został stłumiony wcześniej w 1514 r., co wpłynęło na surowe traktowanie chłopów pańszczyźnianych przez Werbőczyego. ''Tripartitum'' odegrało dużą rolę w utrwaleniu systemu feudalnego Węgier.<ref name=Evans/>
−
{{reflist}}
 
  
−
==External links==
+
== Przypis ==
 +
{{izvori}}
 +
 
 +
== Linki zewnetrzne ==
 
*[http://www.staff.u-szeged.hu/~capitul/analecta/opus_trip.htm Some important chapters from the ''Tripartitum'' in original Latin and translated English]
 
*[http://www.staff.u-szeged.hu/~capitul/analecta/opus_trip.htm Some important chapters from the ''Tripartitum'' in original Latin and translated English]
 
*[https://books.google.sk/books?id=stJdAAAAcAAJ&pg=PA73&dq=magyar+decretvm&hl=sk&sa=X&ved=0ahUKEwjLvJzq8sDXAhXIL8AKHZZHCDMQ6AEIJzAA#v=onepage&q=xx&f=false ''Tripartitum'' on Google Books]
 
*[https://books.google.sk/books?id=stJdAAAAcAAJ&pg=PA73&dq=magyar+decretvm&hl=sk&sa=X&ved=0ahUKEwjLvJzq8sDXAhXIL8AKHZZHCDMQ6AEIJzAA#v=onepage&q=xx&f=false ''Tripartitum'' on Google Books]
  
−
[[Category:Legal history of Hungary]]
+
[[Kategoria:Historia Węgier]]
−
[[Category:16th century in Hungary]]
+
[[Kategoria:Historia Chorwacji]]
−
[[Category:16th century in Croatia]]
 
−
[[Category:1514 in Europe]]
 
−
[[Category:1517 in Europe]]
 
−
[[Category:16th century in law]]
 

Aktualna wersja na dzień 07:35, 12 paź 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Tripartitum 1574.jpg
Pierwsza strona „Decretum tripartitum”, chorwackiej wersji węgierskiego oryginału, zredagowanej przez Ivanuša Pergošićia i wydrukowanej w 1574 r. W Nedelišće

Tripartitum lub Opus Tripartitum (w całości „Tripartitum opus iuris consuetudinarii inclyti regni Hungariae”) to podręcznik węgierskiego prawa zwyczajowego ukończony w 1514 r. przez Istvána Werbőczego i opublikowany po raz pierwszy w Wiedniu w 1517 r. Chociaż nigdy nie otrzymał oficjalnej aprobaty, był bardzo znaczący i miał pięćdziesiąt wydań w ciągu trzystu lat.[1] W Tripartitum nie uwzględniono tzw. prawa pisanego (ustaw parlamentarnych, dekretów królewskich i statutów zgromadzeń kimitatów oraz statutów wolnych miast królewskich), które zawsze po wydaniu decyzji były wpisywane do ksiąg prawniczych.

Werbőczy był drobnym szlachcicem, a Tripatitum „zachowuje ideały typowego współczesnego członka jego klasy”[1]. Utrzymuje przywileje szlachty wobec korony, równość wszystkich szlachciców wobec roszczeń o wyższość szlachty wyższej (magnatów) i uciążliwych obowiązków poddanych. Bunt chłopski, na czele którego stał György Dózsa, został stłumiony wcześniej w 1514 r., co wpłynęło na surowe traktowanie chłopów pańszczyźnianych przez Werbőczyego. Tripartitum odegrało dużą rolę w utrwaleniu systemu feudalnego Węgier.[1]

Przypis

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 R. J. W. Evans, "Opus Tripartitum", in Hans J. Hillebrand, ed., The Oxford Encyclopedia of the Reformation (Oxford University Press, 1996 [online 2005]).

Linki zewnetrzne
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Tripartitum&oldid=44819”