Franjo Berislavić: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 64: Linia 64:
 
|}
 
|}
  
'''Franjo Berislavić''' (* nieznana, † 1517)<ref name="Karbić73-74">, chorwacki szlachcic z rodziny [[Berislavić], z gałęzi rodziny [[Berislavić Grabarski]].<ref name="Andrić">[http://hrcak.srce.hr/file/92055 Scrinia slavonica 9 (2009.)] Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.</ref> Wojskowy i dyplomata. Przez dwie kadencje służył jako [[ban Jajce] (1494, 1499-1503).<ref name="bibirbhr"/> Syn Ivana Berislava.<ref>[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73-74.</ref>
+
'''Franjo Berislavić''' (* nieznana, † 1517)<ref name="Karbić73-74"/>, chorwacki szlachcic z rodziny [[Berislavić], z gałęzi rodziny [[Berislavić Grabarski]].<ref name="Andrić">[http://hrcak.srce.hr/file/92055 Scrinia slavonica 9 (2009.)] Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.</ref> Wojskowy i dyplomata. Przez dwie kadencje służył jako [[ban Jajce] (1494, 1499-1503).<ref name="bibirbhr"/> Syn Ivana Berislava.<ref>[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73-74.</ref>
  
 
Podobnie jak inni Berislavici, miał bezpośredni motyw do obrony wschodnich części Chorwacji przed Turkami, gdyż jego majątki znajdowały się blisko granicy. Dlatego wkrótce stał się [[Ban Jajce|banem w Jajce].<ref name="bibirbhr"/>
 
Podobnie jak inni Berislavici, miał bezpośredni motyw do obrony wschodnich części Chorwacji przed Turkami, gdyż jego majątki znajdowały się blisko granicy. Dlatego wkrótce stał się [[Ban Jajce|banem w Jajce].<ref name="bibirbhr"/>

Wersja z 17:13, 27 gru 2020


Franjo Berislavić (chor.)

Ban Jajce
Ban Jajce
Okres od 1494, 1499
do 1494, 1503
Dane biograficzne
Ród Berislavići
Pochodzenie chorwackie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny nieznana
Śmierć 1517

Franjo Berislavić (* nieznana, † 1517)[1], chorwacki szlachcic z rodziny [[Berislavić], z gałęzi rodziny Berislavić Grabarski.[2] Wojskowy i dyplomata. Przez dwie kadencje służył jako [[ban Jajce] (1494, 1499-1503).[3] Syn Ivana Berislava.[4]

Podobnie jak inni Berislavici, miał bezpośredni motyw do obrony wschodnich części Chorwacji przed Turkami, gdyż jego majątki znajdowały się blisko granicy. Dlatego wkrótce stał się [[Ban Jajce|banem w Jajce].[3]

Franjo Berislavić i jego kuzyn Ivan byli po stronie [[Ivaniš Korvin|Ivaniša Korvina] w konfliktach, które wybuchły po śmierci [[Matijaš Korvin|Matijaša Korvina].[5]

Po raz pierwszy banem Jajce został w 1494 roku.[1] Wkrótce poślubił wdowę po serbskim despocie Vuku Brankovicu, Barbarę Frankapan, która doprowadziła go do władzy z potężnymi chorwackimi szlachcicami Frankapan, ale także z serbskimi despotami i trafił do wielkich majątków: Bijele Stijene, Totuševina, Komogovina z Gradušem ...[1] Z jakiegoś powodu on i jego żona wypadli z łask króla, co było w dużej mierze spowodowane wzmocnieniem majątku, co prawdopodobnie sprawiło, że niektórzy potężni ludzie poczuli się zagrożeni. W czerwcu 1495 r. zakończono jego wspólne banowanie z Baltazarem Baćanem, a na początku 1496 r. królem Vladislav II.|Władysławem II]] przekazał majątek będący spadkiem zmarłego męża Barbary Frankopan Tomiemu Bakačowi, a powodem były „negocjacje i handel z Turkami”[1].

W 1498 roku udało mu się zmyć oskarżenia, w których zasługą jest reputacja rodziny jego żony, zasługi rodziny i tak dalej. W tym czasie był on bardzo ważną postacią dla Królestwa Chorwacji, ponieważ źródła historyczne wspominają o nim jako szlachcicu, który był zobowiązany dostarczyć wojsko do obrony państwa.[1] Potem nastąpił okres krótkiego wytchnienia (podczas którego ponownie został banem), ponieważ kierunek przewrotu osmańskiego w tamtych latach był skierowany na regiony chorwackie pod panowaniem weneckim.[1] Franjo zdawał sobie sprawę, że zajmie to niewiele czasu, o czym świadczy jego list do księcia Splitu w 1499 r., w którym poinformował go o przygotowaniach tureckich, błagał o pomoc, ale też oferował pomoc, gdyby Turcy zaatakowali Wenecjan.[5] To niezwykłe, że w tamtych czasach Franjo twierdził, że Jajce był dobrze zaopatrzony w siłę roboczą i logistykę.[5]

W XVI wieku zaangażował się dyplomatycznie po stronie król.[3] Pracował nad utworzeniem sojuszu wojskowego Republiki Weneckiej, papieża i króla Władysława II.[3] Próbował przekonać Wenecjan, z którymi skądinąd utrzymywał stosunki, aby nie zawarli rozejmu z Turkami. Zadziałało. Amunicję kupowano również w Wenecji. Sojusz wojskowy został zrealizowany podczas odblokowania Jajce w 1501 roku.[5]

W 1501 r. Ponownie został banem Jajce.[1] W 1501 r. Baltazar Batthyány został mianowany banem, ale zwlekał z objęciem urzędu i wkraczania do miasta[6], z drugiej strony od 1502 r. ban Franjo poprosił króla o zwolnienie go z banowania w Jajce; przypuszcza się, że było to spowodowane względami finansowymi, gdyż pensja, która miała zapewnić dostawę towarów niezbędnych do obrony banatu, nie dotarła.[5] Przecież Franciszek nie był aktywnym uczestnikiem obrony ani nie wysyłał wojsk na pozycje.[6]

Ponieważ obaj unikali obrony, Turcy wykorzystali niezabezpieczoną granicę i w 1502 r. poważnie zdewastowali region Vrbas.[6] Z tego powodu interweniował sam król i ostrzegał, lecz to też nie pomogło, ponieważ Franjo był na niechcianej służbie również w następnym roku.[6] Franjo został odwołany, co również odbyło się na jego koszt (pomagał mu też Ivaniš Korvin, odwdzięczając się im za wsparcie, jakie mu udzielili po konfliktach po śmierci Macieja[5]),[1][5][6] naznaczone również ulepszeniami infrastrukturalnymi.[6] . Zbudował drogę, drogę łączącą Brod i Jajce. Mówi o tym głagolicki napis na tablicy przy tej drodze „Va vrime uzmožnog kneza Ferenca Berisalića” (W czasach ewentualnego księcia Ferenca Berisalicia).[6]

Wenecjanie jednak zawarli rozejm z Turkami pod koniec 1502 roku.[5] Na szczęście dla Chorwacji presja turecka osłabła w 1503 r.[5] 13 lipca 1503 r. król nakazał Stjepanowi z Gorbonoku i Klementowi Szemere przejąć obowiązki bana od Franjo[6]. Gdy antyturecki sojusz państw chrześcijańskich rozpadł się, 20 sierpnia 1503 r. Król Władysław podpisał również zawieszenie broni z Turkami.[5]

W 1504 r. Franjo został panem twierdzy Lobora, którą przejął od Ivaniša Korvina.[7]

Od 1511 do 1513 był zastępcą bana Jajce, podczas gdy jego kuzyn Ivan Berislavić był banem.[3]

Rodzina

Franjo miał żonę Székely Margaret, która przeżyła go Miał również dwóch synów, któ©zy go nie przeżyli.[2]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Karbić73-74
  2. 2,0 2,1 Scrinia slavonica 9 (2009.) Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie bibirbhr
  4. Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.) Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73-74.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 5,9 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.) Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 75.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.) Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 76.
  7. Branko Nadilo: Utvrde. Ostaci utvrda na jugozapadnim obroncima Ivanščice, Građevinar 55 (2003), str. 752.